Tâm trôk nar duh sial yan wai Tây Nguyên, bôk ndeh công nông mpât n’gơ hăn rlău trong neh chăng bazan bah ƀon hăn tâm mir. Nteh măy (keh rklŏk) lĕ bên nglăp ndrel nteh ngơi gơm n’gŭr răm bah mpôl pâl nđaih tât bah Pháp. Nô Mercler Olivier, năch pâl nđaih tât bah Pháp, nkoch nău răm rnôk dơi ndrel kônh wa hăn tâm mir:

Dŭt uĕh ! mpôl hên dơi ƀư ngăn, gĭt wât tay mpeh văn hóa, ndơ ngêt sa, nău rêh ăp nar bah ntŭk aơ.

Tât đah ăp ƀon lan Êđê ta Dak Lak, năch pâl nđaih lam ntŭr neh mô knŭng gay uănh nsong, chŭp rup, ma gay ƀư ngăn tŏng ăp nău rêh bah ƀon lan. Wa Mercler Claire, năch pâl nđaih Pháp, nkoch nău dŭt uĕh đah nău ƀư bah bu ur Êđê tâm nău rêh ƀon lan. Wa gĭt saơ bu ur Êđê dŭt ngăch dăng; mô knŭng hăn pah kan jan sa, ma hôm lah nuĭh ƀư tơm tâm rnăk wâl.

Nuĭh bu ur tâm văn hóa Êđê dŭt khlay. Nău aơ dŭt êng ngăn, mô geh âk n’gâng văn hóa ma nuĭh bu ur lŏ khlay kơt nĕ. Gâp mĭn nĕ lah du ntŭk uĕh an bu ur.

Ăp ƀư ngăn ntôn lah dơh lŏ pơk luh an năch dak bah dih du trong uănh êng mpeh nău rêh văn hóa ăp rnoi nuĭh Việt Nam-ntŭk tĭng đah nsum mpôl, nău ƀư bah rnăk wâl n’hanh nău tâm boh lăp ndrel đah bri dak hôm e dơi mât tă bah âk rơh kơn.

Nô Y Tiên Niê Kđăm, ntĭm mbơh năch pâl nđaih nuĭh Êđê, lĕ âk năm ntĭm năch dak bah dih hăn ƀư ngăn ta ăp ƀon lan ta Dak Lak. Đah nô, ăp rơh hăn mô knŭng lah du tour pâl nđaih, ma du trong hăn boăt nthoi, kơl năch wât văn hóa ƀon lan, hôm kônh wa ri nsing nơm đah nău rêh ăp nar bah nơm. Nô Y Tiên an gĭt, năch pâl nđaih mbrơi jêng du gâl geh ơm bah nău rêh, nkre ntop tay joi nău rêh, nkre mpla nsơ văn hóa way ơm du trong ngăn ngên.

Năch pâl nđaih dak bah dih tât ƀư ngăn nău rêh ƀon lan kônh wa he dŭt gơih rhơn, dŭt lap n’hanh wơt đah lĕ rngôch nău ngăn ngên n’hanh nar lơ ntô̆ n’hao lơn.

Rnăk wâl yuh H’Đor Enuôl ta ƀon Chuah, xă Krông Ana, n’gor Dak Lak aƀaơ lĕ bên đah nău wơt năch dak bah dih tâm jay nhih yău, 4 bôk nuĭh gŭ rêh ndrel. Nău rêh geh năch hôm e dŭt geh ơm. Yuh H’Đor hôm e cheh tanh, hôm e mă kon jêt tĭng ăp mpôl năch hăn tâm mir ndrel sai ta bôk ndeh công nông lĕ ơm bên. Tă bah ăp rơh wơt năch, yuh H’Đor gĭt saơ lah, năch pâl nđaih dak bah dih tât dŭt âk lah gay ƀư ngăn dơm, jêng knŭng ŭch rêh ngăn n’hanh ƀư ngăn.

Bôk năp gâp mĭn wơt năch dak bah dih mbra jêr, yơn rlău 2-3 tơ̆ ri gâp saơ dơh dơm, djăt rêh ngăn, ƀư ngăn gay năch pâl nđaih ƀư ngăn nău rêh n’hanh nkra njêng tuch tăm bah he. Mbrơi mbrơi lah he janh nkoch bri đah năch.

Pâl nđaih nsum mpôl ta ăp ƀon lan Dak Lak dôl rƀŏng tât jêng nău way kan n’hanh ndâk njêng ăp trong tâm rgop nâp nâl. Ta Buôn Tuôr (xă Hòa Phú), ur sai yuh H’Belly Êban lĕ rdâk ƀư jay nhih way ơm nkre gay gŭ, nkre ƀư homestay wơt năch. Gay tâm ngơi săk rnglăy đah năch dak bah dih, yuh nchrăp lor nti nău ngơi Anh, nău Pháp. Tĭng yuh H’Belly, năch pâl nđaih lah lĕ ƀon ndrel ƀư, tâm nkoch trêng n’hanh ndrel geh prăk. Pâl nđaih nsum mpôl rƀŏng tât rgum lăp lam ntŭr neh, mbra kơl kônh wa mât uĕh lơn nău uĕh ơm, ăp nău khlay uĕh bah rnoi nuĭh nơm.

Ƀư pâl nđaih nsum mpôl ri ƀon lan an tâm rgop uĕh lơn, ƀư blău lơn. Yơn khlay ngăn hôm e lah du rnăk, du ƀon an mât ăp nău khlay văn hóa n’hanh djăt ăp nău nkoch bah ƀon lan.

Wa Trần Hồng Tiến, Giám đốc N’gâng kan văn hóa, Thể thao n’hanh pâl nđaih n’gor Dak Lak an gĭt, pâl nđaih nsum mpôl trong hăn di, nkre pơk luh trong hun hao wăng sa mhe, nkre rgop mât nău uĕh ơm văn hóa n’hanh mĭn lah ƀư tơm êng bah nuĭh ƀon lan, nsum mpôl tâm trong hăn rgum lăp.

Mpôl hên mbra dŏng lĕ ăp ntŭk ntô drăp ndơ ơm, ndrel đah nău ntuh kơl bah Ngih dak n’hanh ăp bôk nău kan rƀŏng tĭng lam dak, gay ntop kơl hun hao pâl nđaih nsum mpôl.

Bah bôk ndeh công nông hăn tâm mir, bah sa piăng n’ha bum-blân tăng, tât ăp nău nkoch pit rpăi tanh, pit ndring jay nhih, ăp măng ƀư ngăn nteh chĭng gông, pâl nđaih nsum mpôl ta Dak Lak djôt nău uĕh ơm, nău ntô̆ n’hao n’hanh nău rêh bah nơm gay nthoi tay đah băl mpôl lam ntŭr neh./.