VOV4.M’nông: Dơi mât njrăng ntĭm ntŭk neh Buôn Ma Thuột an ndơ cà phê rlăy bah năm 2005, yơn tă bah nkô̆ nău tăch n’gluh ndơ, jêng cà phê Buôn Ma Thuột mbrơi mbrơi “roh nkre” ta ntŭk tăch. Cà phê Buôn Ma Thuột geh ntoh lư yơn mô hŏ mât uĕh săk rnglăy, mô hŏ hao âk nău khlay an nuĭh tăm cà phê.

          Tâm mir cà phê uĕh nđĭr tăm srah sầu riêng, bơ, tiêu, wa Y Ki Buôn Krông, ta ƀon Kô Tam, xă Ea Tu, nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột, an gĭt, mir tơm tăm tĭng di lam ntŭr neh, săk geh đăp mpăn 3,5 tấn cà phê rlăy du ha. Lah nuĭh Hợp tác xã lŏ mir Ea Tu, tăm cà phê tĭng trong nâp nâl, ndơ cà phê bah rnăk wâl wa dơi ton rwăt lĕ đah rnoh khlay lơn ntŭk tăch.

          “An ƀư di rjăp kơp dơn bah RFA pơng, kơt nĕ bu mư rwăt cà phê bah he. Ƀư an uănh sam ƀŭt sam tra tĭng rmôt kruanh puh dak si, cheh phân m’hâm ƀư, tâm moh nar…, n’hanh pĕ lêh m’hâm ƀư, jêh nĕ ăp trong kan êng kơt koh n’ging, mât chăm cheh phân… ri an nti da dê, tiăr nti tŏng ăp. Tât rnôk tăch cà phê ri đă hợp tác xã mbra ntop tay tâm rnoh khlay tăch 1 rbăn du ký cà phê rih”.

Tăm nâp nâl, cà phê Buôn Ma Thuột an ue\h kan nt^t mpơl êng

Kruanh Hội đồng mât uănh, Kruanh Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ công bằng Ea Tu, wa Trần Đình Trọng, an gĭt, geh ta nkual neh Buôn Ma Thuột an geh cà phê uĕh kah bôk năp lam ntŭr neh, lŏ nkra njêng cà phê tĭng di lam ntŭr neh, nĕ lah nău dơh gay hợp tác xã n’hao nău khlay ndơ. Bôl ndrĭ, âk năm aơ ăp doanh nghiệp knŭng rwăt nklăp 50% rnoh ndơ cà phê rlăy geh kơp dơn bah hợp tác xã. Rnoh ƀa ƀă rlău 300 tấn, hợp tác xã ƀư nkra njêng cà phê môi moh săk Ea Tu n’hanh ƀư cà phê kah, ntơm n’hao rnoh khlay ndơn yor knŭng tăch cà phê rlăi ƀư ndơ nkra njêng:

          “Ndơ moh ntĭm ntŭk cà phê Buôn Ma Thuột lah du trong tâm di lah mô hŏ rah wah, ri Hiệp hội cà phê Buôn Ma Thuột geh rgâl trong mhe lah ƀư cà phe kah. Hợp tác xã lah du ntŭk bah hiệp hội, yor nê geh nuih n’hâm ăp năm râng tâm rlong cà phê kah, bah nĕ rgop ndâk njêng cà phê Buôn Ma Thuột an cà phê kah, an lah cà phê kah gay lam ntŭr neh gĭt tât n’hanh he dơi n’hao rnoh khlay tăch, mô di djăt ma tăch cà phê rlăy kơt bah năp đaơ ri pơng mô geh âk ndơ uĕh”.

          Di lah knŭng tăch rlăi, cà phê rlăy geh ntĭm ntŭk Buôn Ma Thuột mbra “roh nkre” ta ntŭk tăch. Tĭng wa Lê Đức Huy, Groi Tổng giám đốc công ty TNHH MTV tăch n’gluh 2/9 Dak Lak, ndơ moh cà phê Buôn Ma Thuột ngăn ngên nkô̆| nău rnôk krêp dêh đah ăp ndơ cà phê môi, cà phê mpli ngêt. Ŭch mât uĕh trong ntĭm ntŭk cà phê Buôn Ma Thuột ri an krêp dêh đah ăp nuĭh wâr kĭn, hăn ndrel đah ndơ dŏng n’glêh dŭt, gay an saơ đah nuĭh dŏng lah ngăn ngên ndơ geh kah uĕh êng. Ta nău ƀư lah Groi kruanh Hiệp hội cà phê Buôn Ma Thuột, wa Lê Đức Huy an gĭt, âk năm bah năp, Hiệp hội lĕ ntĭm ăp nuĭh dŏng ntĭm trong ntŭk Buôn Ma Thuột an ndơ cà phê nkret njêng:

          “Aƀaơ hiệp hội mbra mbơh lam hvi tay nău dŏng ntĭm trong ntŭk cà phê Buôn Ma Thuột lah he an geh nkual tăm ta Buôn Ma Thuột, he an dơi saơ nău rwăt cà phê rlăy bah ntĭm trong ntŭk Buôn Ma Thuột, n’hanh tal 3 lah rnôk wâr kĭn an tŏng ăp mât uĕh đăp mpăn ndơ ngêt gay tŏng ăp uĕh kan cà phê jêh rnôk wâr an mât uĕh bah cà phê Buôn Ma Thuột lah geh rup ntô lĭr uĕh, geh ƀô kah njŭng. Nău nĕ hiệp hội dŭt ŭh nuĭh kan gay hăn nkoch trêng kơt mât uănh ntĭm ntŭk cà phê wâr kĭn, cà phê mpli ngêt. Nsrôih đŏng dơi ƀư du trong tŏng ăp joi tu tơm, đăp mpăn nău ntĭm ntŭk dơm, mô hŏ dơi ƀư nău ntŭk tăch rgâl”.

{ư cà phê kah lah trong hun hao mhe gay n’hao prêh cà phê Buôn Ma Thuột

Ntĭm ntŭk cà phê Buôn Ma Thuột an ndơ cà phê rlăy dơi dăn mât njrăng tâm dak bah năm 2005, nuĭh tơm dŏng lah UBND n’gor Dak Lak, N’gâng kan Khoa học n’hanh Công nghệ lah ngih pah kan mât uănh, Hiệp hội cà phê Buôn Ma Thuột lah rmôt dŏng. Lĕ geh 12 ntŭk kan ta Buôn Ma Thuột dăn dŏng trong ntĭm aơ đah rnoh neh bơi 15.000 ha, dĭng lĕ rnoh ndơ geh rlău 46.000 tấn cà phê rlăy du năm, đah 9 rbăn rnăk ƀon lan râng tăm. Trong ntĭm ntŭk cà phê Buôn Ma Thuột lĕ dơi dăn mât njrăng ta 10 dak n’hanh nkual neh, aƀaơ dôl dăn đă tay mât njrăng ta ntŭk tăch EU n’hanh Nhật Bản. Bah năm 2016, trong ntĭm ntŭk cà phê Buôn Ma Thuột mhe ntơm kơt dŏng an ndơ cà phê nkret njêng. Aƀaơ du năm ndơ cà phê wâr kĭn, cà phê mpli ngêt geh logo cà phê Buôn Ma Thuột knŭng nklăp 80 tấn, dŭt jêt nkôp đah ntŭk tăch rgâl kơt nău ntoh lư, rnoh geh ndơ cà phê bah n’gor. Wa Phạm Gia Việt, Groi Kruanh N’gâng kan Khoa học công nghệ n’gor Dak Lak, an gĭt, khay 4/2021, trong ntĭm ntŭk cà phê Buôn Ma Thuột na nê̆ dơi Cục sở hữu trí tuệ an pơk hvi mât njrăng tâm dak an ăp ndơ cà phê wâr kĭn, cà phê mpli ngêt kah ơm. Aƀaơ n’gâng kan dôl tâm ôp nchră đah UBND n’gor Dak Lak an sam ƀŭt nkra rgâl trong ƀư mât uănh, dŏng gay tâm di đah dăn mbơh mhe.

          “Trong ƀư mât uănh dŏng trong ntĭm ntŭk cà phê Buôn Ma Thuột dôl nkra rgâl rơh tal 2, êp tât n’glêh dŭt hôm, aƀaơ dôl njuăl ăp nuĭh kan ndrel geh tât, nuĭh geh rgop gay geh nău rgop ơh tay. Nău đăp mpăn dŏng, dŏng nău mĭn njêng aơ lah nău dŭt jêr, yor mô nchâp he râng, yơn lah lĕ râng ri he an tĭng rjăp ăp nău ntrŭnh bah ntŭk dŏng mĭn njêng aơ. Ntĭt nsa mpeh ndơ moh, ntô lĭr…bah kơi aơ he ŭch mât njrăng he an dăn ƀư. Hôm lah mô râng ri mô nchâp”.

           Gay dơi dŏng trong ntĭm ntŭk cà phê Buôn Ma Thuột an ndơ cà phê, ăp doanh nghiệp, êng nuĭh nchâp đă an tâm di âk rnoh an ƀư tĭng nău ntrŭnh. Yơn tâm “nkra njêng” ndơ cà phê ta ntŭk tăch rgâl aƀaơ, jêr dơi năl ntŭk lah cà phê bah Buôn Ma Thuột. Cà phê Buôn Ma Thuột geh ntoh lư yơn mô hŏ mât uĕh săk rnglăy, mô hao âk nău khlay an nuĭh tăm cà phê. Klach geh trong ntĭm ntŭk cà phê Buôn Ma Thuột “roh nkre” ta ntŭk tăch lah nău saơ na nê̆./.

          Nu^h rblang: Y Sưng Phê Ja