VOV4.Mnông:  Nkual miền Trung n’hanh Tây Nguyên geh 19 n’gor, nkuăl [on têh đah rnoh neh ơm geh bơi tât 152 rbăn km vuông, rnoh nu^h rlău 24 rkeh nu^h. nkual aơ geh rnoh ndơ ơm geh kơl an pâl nđaih âk, đah âk nău dơi ntoh lư mpeh ndơ si gle, ndơ ơm mpeh văn hoá- lịch sử. lam nkual a[aơ geh 12 tach ndeh păr dôl pah kan, đah 5 tach ndeh păr  hăn đah âk dak lam ntur neh, 10 ndrâm dak lêng ntil 1. aơ lah ntu\k rgum geh 14 di sản lam ntur neh n’hanh 40 di tích ngih dak têh khlăy. Năm 2018, le\ rnoh năch tât ta nkual miền Trung n’hanh Tây Nguyên geh klâp ma 56 rkeh nu^h, geh rlău 60% rnoh năch bâh lam dak, yơn lah, le\ nău geh kanu\ng geh bơi tât 19% đah lam ngih dak. Wa Nguyễn Đức Chính, kruanh UBND n’gor Quảng Trị an lah, pâl nđaih tâm nkual aơ mô ho\ geh nău tâm rgop kan.

            “Ngoăy tâm âk nău mô dơi ngăn lah tâm rgop bâh nkual. Quảng Trị gu\ ta nklang Quảng Bình n’hanh Thừa Thiên Huế, lah ăp ntu\k geh di sản văn hoá n’hanh di sản mpeh si gle ntoh lư. Yơn nău tâm rgop ne\ ê ho\ geh [ư t^ng di nău u\ch bâh ăp nu^h kan mât ua\nh. Nău tâm rgop hun hao pâl nđaih đah ăp n’gor n’hanh ăp doanh nghiệp tâm nkual na nê| n’hanh geh nău tâm pă kan ndrel r^ nău pâl nđaih le\ nkual miền Trung n’hanh Tây Nguyên hun hao têh dăng lơn.

            Pâl nđaih bâh nkual miền Trung  n’hanh Tây Nguyên geh pă jêng 3 nkual: Bắc Trung Bộ, Duyên Hải Nam Trung Bộ n’hanh Tây Nguyên. Nkual aơ geh ăp ntu\k tât ntoh lư kơt lah Quảng Bình, Huế, Đà Nẵng, Hội An, Nha Trang, Phan Thiết, Đà Lạt… rnoh năch tât ta nkual aơ du\t âk yơn mô nă\ tâm bn n’hanh ê ho\ geh âk năch âk ntu\k êng tât, nău ntu\k pâl nđaih ê ho\ tâm ban, nău tâm rgop tâm hun hao pâl nđaih hôm nha âk nău mô dơi [ư, ngăn lah tâm rgop rdâk njêng ndơ pâl nđaih tơm khlăy. Wa Lê Quang Tùng, groi kruanh n’gâng kan văn hoá, thể thao n’hanh pâl nđaih an lah, hun hao pâl nđaih ta nkual aơ ê ho\ tâm ban.

            “A[aơ nkual miền Trung pâl nđaih hun hao ê ho\ tâm ban, geh ăp ntu\k pâl nđaih du\t hun hao kơt lah: Đà Nẵng, Huế, Quảng Nam, Nha Trang-Khánh Hoà…yơn geh ăp ntu\k a[aơ nău pâl nđaih hôm nha lah nău dơi geh, an geh ăp ntrong mpo\ng kan rdâk njêng mpeh nău kơl, tâm ne\ geh hun hao rnoh nu^h kan. Ta aơ mpôl hên an lah, mbơh nău pâl nđaih bâh ăp ntu\k kan geh nău kan khlay n’hanh tâm ne\ nău kan mbơh n’hơ ta nkual aơ lah ngoăy tâm âk nău njêng khlay tơm an nkual hun hao tâm let năp tay”.

            Nău pah kan pâl nđaih miền Trung- Tây Nguyên dôl tâm rdâng đah âk nău mô ho\ dơi geh kơt lah ntrong pah kan pâl nđaih tâm ban đah ăp ntu\k êng. Năch tât kanu\ng rlu rlău, u\m dak lêng, tât ua\nh n’hanh ngêt sông, mô geh ăp nău pâl rlưn geh nău tă g^t kan mpeh văn hoá ta ntu\k. nău kan bâh ăp tuor pâl nđaih ê ho\ têh hvi, rnoh nar  gu\ rlu bâh năch mô jo\. Tiến sĩ Trần Đình Thiên, tă kan kruanh viện kinh tế Việt Nam ua\nh năl, nău dơi pâl nđaih bâh mpeh miền Trung- Tây Nguyên lah du\t têh yơn ê ho\ geh nău tâm rgop na nê|.

            “Miền Trung- Tây Nguyên du\t ueh lah tâm rgop yơn a[aơ “bu dăng bu [ư”. Nău ntơm njêng bâh ăp ntu\k kan “geh sa nău bôk năp saơ” mô ho\ di la le\ rngôch mpeh nău pâl nđaih. Rgo\ jă kơh dak lêng miền Trung du\t ueh yơn nău têh hvi gay ma [ư hun hao kanu\ng geh 300 tât 400 met dơm. Đà Nẵng lah ntu\k hun hao pâl nđaih yơn ê ho\ geh ntu\k năch pâl ta măng. Ma pâl nđaih mô pâl ta măng, măng b^ch, nar pâl r^ prăk mô dơi le\ đo\ng”.

            Ntoh ngơi ta rơh r[u\n nchră hun hao pâl nđaih miền Trung n’hanh Tây Nguyên mhe geh [ư ta nkuăl [on têh Huế, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đă an n’gâng kan pâl nđaih mhâm [ư gay ma năch joi tât ta Việt Nam âk lơn, gu\ jo\ lơn, do\ng prăk âk lơn, mhâm [ư gay ma năch nkoch tay nău pâl nđaih ueh đah ăp nu^h bên, rnăk vâl, băl mpôl an ueh nđơr. Thủ tướng an lah nău mpet rnoh khlăy đah năch pâl nđaih, nău têk jă năch rvăt ndơ tăch ta trong, rlăm năch, hôm nha geh âk [ư mô ueh tât nău pâl nđaih. Thủ tướng đă ăp ntu\k an geh rdâk njêng nău ueh bâh [on lan, nu^h vơt năch ueh, dêh rmên, ăp doanh nghiệp an n’hao nău mbơh tơih nău ueh bâh neh dak.

            “ăp ntu\k an geh ua\nh nđôi, mbơh rblang ua\nh n’hêl tay ăp ntil ndơ pâl nđaih bâh he a[aơ le\ geh so\k do\ng, do\ng geh săk rnglăy đo\ng lah mô? Hăn ndrel đah ne\ an geh ua\nh kơp,pă ntil, pă dăp n’hanh leo [ư ăp nău pah kan so\k do\ng pă an, do\ng ndơ pâl nđaih. An geh răng dăng mplơ\ so\k ăp ntil ndơ kan do\ng pâl nđaih le\ geh pă an tơn nu^h tơm ntuh kơl mô geh ntuh kơl, mô geh do\ng mô lah do\ng mô geh săk rnglăy le\ [ư khuch âk, mô hôm ueh nâp”.

            Tâm năm ba năp nơh, nău pâl nđaih ta nkual miền Trung n’hanh Tây Nguyên le\ njêng nău rgâl mhe tâm nău geh âk năch tât đah nkual aơ. Yơn lah, gay ma năch pâl nđaih hun hao an tâm di đah nău dơi ơm geh, ăp ntu\k ta nkual aơ an geh njêng tay âk ntil ndơ pâl nđaih mhe, n’hao nău ueh ntu\k tât, n’hao tâm rgop ta nkual n’hanh rdâk njêng ntu\k hun hao pâl nđaih. Ăp n’gor miền Trung n’hanh Tây Nguyên ndrel nhup ti hun hao an nâp nâl lơn.

            Nu^h rblang: Thị Đoắt