VOV4.M’nông: Đah nau nsôih bah rmôt nai dak si, ntil kơt do\ng nau Nkoch mbơh mhe geh nkra phần mền mât kan tâm ngih dak si xã tâm lam n’gor Dak Lak (MMS.Net) ho\ rlet rlau 600 ntil ndơ leo râng tâm rlong bah âk jêt dak ndrel nkuăl neh lam ntur neh geh Huy chương vàng ta ntu\k mpla n’hơ lam ntur neh mpeh khoa học ndrel công nghệ (SIIF 2018) geh [ư ta Hàn Quốc. Yơn nau gay geh nkah lơn lah ăp ntil ndơ aơ hôm kơl an n’gâng kan dak si do\ng săk tam nu\ih kan ndrle nu\ih [on lan tâm nkuăl jru ngai geh gi\t tât nau kan dak si ueh nkre tâm dâng.

Nai dak si CKII Doãn Hữu Long, tơm bôk nau ê nkra phần mềm kơt ti\ng Công nghệ thông tin ndâk nkra phần mềm mât nau kan ngih dak si xã tâm n’gor Dak Lak (MMS.Net) ân gi\t: nau ngăn lah, kan kơt ti\ng nau kan aơ ngăn geh lah ntru\nh tâm ngih dak si nkual, n’gor-ntu\k geh âk tơm prăk ntuh kơl nau kan ndrel rmôt pah kan âk, nau blau prêh. Tâm rnôk nê, tâm ăp ngih dak si xã, phường, ndoh ndơ do\ng, nu\ih kan mô ăp mô to\ng, ê geh uănh khlay to\ng ăp.

Nau aơ, mra [ư ân nau kan mât mâp âk nau jêr lơn. Ê lor lah ân geh ndoh ndơ nchrăp mbơh gay ma gi\t nkual geh srê. Êng nê, kan kơp ndrel rklaih rnọh mbơh nau kơt ơm ri roh âk mông nar, tă bah nê [ư âk nau kan dak si lơn ma mô ueh ndrel roh âk nu\ih kan. Bôk nau kan “Kơt ti\ng nau kan mhe ndâk nkra phần mền mât nau kan ngih dak si tâm xã tâm n’gor Dak Lak” (Moh săk ntil ndơ geh nkra mhe geh săk ntơ êng lah http://mms.net) ntơm luh yor nau nê.

‘ Ntoh tă bah nau u\ch ngăn, tal bôk năp lah ntrong kan dak si ân geh ndơ nau kan kơl an ân cán bộ nai dak si [ư ueh nau kan khám săm ji ko\ kơt lah mât nau [ư nau kan ndrel ngăn lah ân nu\ih [on lan gi\t tât nau kan tâm rnôk gleh nar ngăn. Tâm rnôk nê, ngih dak si tâm dâng, ngăn lah ngih dak si kơt lah ăp nu\ih ntuh kơl ko\ kơt lah mât nau kan ê geh uănh khlay gay geh nau kan rgum nsum ân ngih dak si [ư nau kan khám săm ji. Tal pe đo\ng lah a[aơ e geh du ntrong kan nkoch mbơh nau tâm ban gay ma rgum kơl an ntrong kan dak si [ư ân tâm ban. Yor kơt nê, rnâng kan mât nau kan mư ndơ\ luh ntrong kan lah ntủ\nh [ư phầm mềm rgum nsum gay ma mât kan dak si tâm dâng”.

Rlet rlau 4 năm rlong, n’hao mhe ndrel leo do\ng ngăn, phần mềm MMS.Net ho\ jêng du ntil ndơ  jêh ngăn đah nau geh âk tuyến-âk nau kan geh nau dơi to\ng [ư ăp nkô| nau tă bah nau kan ân tât nau mât, nau do\ng ntrong kan. A[aơ ta MMS.Net nau kan ân ngih dak si ho\ ntơm geh jao tât 185 ngih dak si ndrel 15 ngih dak si tâm lam n’gor.

Ngih dak si Phường Tân Lơi, nkual [on têh  Buôn Ma Thuột, kan kơt ti\ng nau phần mềm MMS.Net tâm ban leo kan mbơh nau geh bah ngih dak si, nthoi mbơh nau kan geh trok tâm Bảo hiểm y tế, mât dak si, mât nau chuh n’gang ho\ kơl an cán bộ ndrel nu\ih kan bah ngih dak si têm nkrem geh âk nar rnôk [ư nau kan bah nơm. Yuh Hà Thị Dung, cán bộ [ư nau kan dak si tâm ngih dak si aơ ân gi\t: Bah năp nơh, đah nau kan ơm ri, ăp tơ\ hăn kơp nau mbơh ri roh ma pơh mư lôch. Hôm a[aơ, nsing tâm nau geh ơpm, knu\ng roh 30 mni\t tât du mông lah jêh hôm nau mbơh

“Tâm nrôk ntru\nh do\ng phần mềm MMS.Net aơ tâm nau khám săm ji lah nsum ndrel nau kan mât dak si lah êng ri păng geh bah roh aka nar ngăn. Ntơm nơh nkra ma ty ri ân geh kơp, geh rnôk roh 5-6 nar mơ jêh nau mbơh, hôm a[aơ ri nơm [ư nklăp 30 mni\t tât du mông lah jhe hôm. Nơih ngăn tâm nar, nu\ih ji mô kâp gu\ kâp ôh”.

Đah ngih dak si Phường Thành Cong, nkuăl [on têh Buôn Ma Thuột, ntơm rnôk do\ng phần mềm MMS.Net tâm kan ngăn bah ntu\k kan (năm 2016) tât rnok aơ, êng nau nơih tâm rnôk mât khám săm ji, dak si, kơp rnoh, kan n’ho tâm nau nalư trok bảo hiểm y tế ndrel rnoh khám săm ji geh ueh lăp ngăch, ho\ [ư n’huch nar kâp, n’hao nau tâm di nuih n’hâm ndrel rgum nu\ih tât ngih dak si lơn ma âk. Nai dak si Đỗ Minh Hải, Groi kruanh Ngih dak si Phường Thành công, mbơh:

‘Kơt do\ng MMS leo lăp do\ng ntơm năm 2016, ntơm rnôk ntru\nh nau kan aơ ko\ geh nau nơih ngăn tâm nau khám săm ji, mât nu\ih ji, nu\ih ji tât khám mô geh kol, mât ndrel ko\ pă dak si nơih. Tâm nrôk mât ăp kon se tâm rnoh geh chuh n’gang ko\ ntru\nh ueh ngăn”.

Mô nsing tâm nau dơi bôk năp, jêh rnôk nau kan geh leo uănh, rmôt nu\ih njêng ndrel ntu\k kan mât bôk bah nau kan lo\ mi\n gay hun hao nau kan, gay to\ng ueh ngăn ăp nau u\ch mât bah ntil dak si săm ji ndrel hun hao tâm âk nau kan êng êng, n’hao nau nơih drel nau nâp. Tât rnôk aơ MMS.Net ho\ njêng nau kan jêh ueh ăp nau leo do\ng tâm ngih dak si, nau kan do\ng tâm ngih dak si nkuăl, ndrel nau do\ng rgum ti\ng ntrong nthoi du ntrong ngih dak si, geh nau dơi [ư âk ntil, âk trong. Nkre nau kan aơ hôm pơk trong nơih kơl nai dak si mra gi\t nau mât chăm ndrel săm ji ân nu\ih ji tâm nsưng ji, nai dak si mra gi\t uănh tay nau mbơh ndrel phiếu sok dak si bah điện thoại, máy tính bàng. Nai dak si CKII Doãn Hữu Long-tơm nu\ih nkra ân gi\t tay:

‘Ntrong kan rgum aơ lah ân nu\ih [on lan gi\t dơi ăơp nau mbơh mpeh nti\m nti n’hâm soan ăp nau mbơh kơt đăng ký nau ji, mbơh n’hâm soan bah ngai, nau năl tă bah ngai kơl [on lan gi\t nau kan dak si du ntrong ngăch ngăn, săk tam ngăn, đah nau nâp nâl. Tal bar đah cán bộ nai dak si ri geh gi\t nau mbơh geh tât nau năl săm, mbơh mpeh dak si ko\ kơt lah nau nkah tâm rnôk năl nau săm, kơl an ăp nau kan mbơh nau ko\ kơt lah gi\t dơi nau geh nau ji kơl an ân nau năl ngăch lơn ndrel tâm di lơn. Kơl an nu\ih mât ăp ntil nau mbơh, rklaih rnoh kan ko\ kơt lah mbơh luh ăp ntil nau kan kơl an ntu\k mât njrăng nau kan leo luh ăp nau kan tâm nau mât bah ntu\k pah kan bah nơm”.

Phần mềm MMS.Net a[aơ ho\ geh ntru\nh tâm rlau 300 ntu\k khám săm jâơt Việt Nam đah rnoh rvăt dêh ngăn rlau 30% rđil đah ntỏng leo tăch rgâl êng. Đah nau kan mât dak si tâm dâng, lah do\ng phần mềm MMS.Net nklăp tâm du n’gor, nkuăl [on têh têm nkrem geh nklăp 22 rmen prăk du năm. Đah nau blau tam bah ntrong kan ngih dak si blau mhe, phần mền MMS.Net mô knu\ng rgop nau [ư rgâl nau ueh bah ntu\k gih dak si ma hôm geh aka nau nkhom tâm dak ndrel lam ntur neh kơt: Gỉa pe rơh tâm rlong nau blau mhe khoa học ndrel công nghệ Việt Nam (mô geh giải nhất ndrel giải nhì), giải khuyến khích “Ngih dak si blau mhe” geh Rmôt kan Phần mền ndrel nau kan Công nghệ Thông tin Việt Nam (VINASA) pă nkhôm nau nkhôm Sao Khuê ndrel mhe aơ ngăn geh Huy chương vành ta rơh mpla n’hơ lam ntur neh mpeh Khoa học ndrel Công nghệ (SIIF-2018) geh [ư tâm khay 12/2018 ta Hàn Quốc./.

Nu\ih rblang: H’Thi