VOV4.M’nông: Ntil ndơ dôl ƀư rgâl ngăn dŭt ngăch ăp nau kan bah nau rêh. Tâm n’gor Kon Tum, ăp nsum mpôl ƀon lan kŏ dôl ăp nhoat kơt tĭng nau kan khoa học công nghệ kơl an nau mât njrăng bri, têm mông nar ndrel nŭih dŏng kan.

            Du nar dŭt khay 4, tâm nâm tơm si bri ueh n’ik, tâm ntŭk neh mât njrăng Tu Bra A, rmôt ndơn mât njrăng bri Vichiring, tâm xã Hiếu, nkuăl Kon Plông ƀư nau kan mât njrăng bri. Bơi tât 10 nŭih, đah điện thoaị ndjôt ty, ndrôm săm ƀŭt jê̆, mâng veh, ƀư nau năl, nchih rnoh neh bri ndrel rnoh dôl geh bah tơm bri đah phần mềm mhe Locus Map. Tĭng nê A Da, phần mền hŏ kơl nau kan mât njrăng bri bah ƀon Vichiring nơih âk lơn:

             “Đah kiểm lâm bu geh tải ndrel ma dŏng tâm điện thoại phần mền rnoh neh bri, rnơm phân mềm aơ ma oh nô tâm thôn geh dơi mêt uănh njrăng bri ueh ngăn lơn. Bah nê ri nơm dơi geh kơp dơi tơm bri, lô neh bri geh moh lah bri âk tơm si, lô neh bri lah lô mô âk, nkiăl neh tăm bri ntŭk nơm mât njrăng. Êng nê bah trong GPS, rnôk s aơ tơm si geh bu kăl ri nơm dơi geh kơp veh dơi rnoh si geh tă bah bri geh ntŭng kăl, toạ độ tơm si geh bu kăl gay ma tâm rgop ma rmôt n’gâng kan hăn joi nhŭp phung ntŭng kăl si”.

            Wa Phạm Văn Bình, cán bộ mât njrăng bri tâm xã Hiếu, mbơh, ntơm dŭt năm e, Tơm mât njrăng ndrel hun hao bri bah n’gor Kon Tum tâm rgop đah ntŭk mât njrăng bri nkuăl Kon Plông kơl an ăp rnăki, nsum mpôl ƀon lan dŏng phần mền mhe Locus Map tâm điện thoại gay ma mât ndrel njrăng bri. Nau kan aơ mô geh roh prăk, nơih dŏng, GPS geh nau ueh ndrel tâm di ngăn, kơl an ueh ân nau kan mât njrăng bri:

             ‘ Nau dŏng phần mềm mhe Locus Map tâm nau kơp dơn ăp mrô mpeh nau mêt uănh ndrel joi, njoăl rnoh geh mbơh ri ƀư nau kan geh nơih ngăn tâm điện thoại. Êng nê hôm kơl an geh nklih rup (geh nsum tâm điểm ndrel dơi uănh nkra tâm phần mềm mhe Locus Map mô lah Google Earth bah điện thoại bah ntrong mât mô lah rđau kan bah Hạt kiểm lâm). Rup kŏ geh ntoh ueh kloh mpeh mông nar, ngai dăch bah rup kơl an ân nau uănh rnoh nŭih hăn uănh, rnoh neh bri, rnoh tơm si tâm di”.

            Wa Phan Thế Vinh-Kruanh UBND xã Hiếu mbơh, lam xã rnôk aơ geh rlau 16 rbăn ha bri chăt êng. Tâm nê, Công ty TNHH du ntŭk kan mât njrăng bri Kon Plông mât njrăng 13 rbăn ha, UBND xã Hiếu lah 3 rbăn ha, ndrel 164 rmôt rnăk ndrel ƀon lan mât rlau 800 ha. Rnôk aơ geh rlau 1.200 kônh wa geh mbơh ntĭm, leo dŏng phần mềm mhe Locus Map gay mât njrăng bri. Wa Phan Thế Vinh mbơh, nau kan kơt tĭng trong kan mhe lăp mât njrăng bri lah du nau kan ueh, săk nâp ueh lơn:

             ‘Rnôk tơm mât njrăng ndrel hun hao bri Kon Tum ndrel N’gâng kan mât njrăng bri tât kơl an ƀon lan tâm xã leo dŏng phần mềm mât njrăng bri bah điện thoại phung hên rhơn ngăn, aơ lah ntrŭnh nsum bah UBND n’gor kŏ kơt lah Chính phủ. Phần mềm geh dơi dŏng ndrel mro geh uănh kloh nau dôl geh bah bri tâm măng nar gay ma uănh. Bah năp nơh hăn mê uănh bri ƀa ƀơ ndrel âk nŭih ri rnôk aơ knŭng uănh bah điện thoại ndrel mô kâp nŭih. Du pơh knŭng hăn du nar mêt uănh bri, hom bah năp nơh ri hăn 3 tât 4 tŏ, hôm e ri uănh tâm phần mềm điện thoại”.

            Mra dơi lah, nau kan kơt dŏng phần mềm mhe Locus Map mhe lăp mât njrăng bri bah Tơm mât njrăng ndrel hun hao bri bah n’gor Kon Tum ndrel rmôt kan mât njrăng bri n’gor Kon Tum lah trong hăn tâm di ngăn ndrel ueh đah nau kan hun hao bah nau rêh jêng kŏ kơt lah ntrong kan bah Chính phủ mô lah N’gâng kan mât njrăng bri Việt Nam. Phần mềm aơ pah kan săk tam, mra kơl an ueh ngăn ân tơm mât njrăng ndrel hun hao bri, bah nê ăp bri jêng ndrih bah Tây Nguyên lah nsum ndrel n’gor Kon Tum lah êng mro geh mât ueh./.

Nŭih rblang: H’Thi