1-Tết le\ tât dăch, ndrel đah lam dak, n’gâng kan ăp gâl tâm n’gor Gialai le\ dôl nsrôih mât chăm Tết kơl an nu^h [on lan. Wa Đinh Guin, groi kruanh UBND xã Kdang, nkuăl Đăk Đoa, n’gor Gialai an g^t, xã le\ kơl ăp [on lan rnoi đê| đah rnoh 5 rkeh prăk/[on gay ma [on lan vơt tết. nkre lah, xã le\ [ư ua\nh nđôi ta le\ rngôch ăp [on gay ma kơl nu^h ach o, rnăk jêr jo\t sa Tết.
“Năm 2018 mih âk, cà phê, tiêu, cao su mô khlay nău rêh bâh [on lan jêr jo\t lơn đah ăp năm ntơm nơh, bôl ma kơt ne\ Đảng uỷ, Uỷ ban rgo\ jă [on lan thôn [on vơt sa tết ueh răm, mpêt nkrem n’hanh đăp mpăn. Rlău ma nău kơl an bâh ngih dak r^ xã hên le\ so\k tơm prăk bâh xã gay ma rvăt pă an rnăk vâl jêr jo\t lơn gay ma khân păng geh ndơ sa tết kơt ăp rnăk êng tâm xã. Nkô| mpo\ng ma xã ngluh mbơh ne\ lah, ăp rnăk ăp jay tâm xã Kdang le\ geh sa tết ueh răm, mô geh du rnăk mô geh vơt tết”.
2.Chư Đăng Ya lah xă nkual 3 bah nkuăl Chư Păh, Gia Lai. Đah trong way [ư ăp nu\ih [on lan dơi wơt năm mhe hơm răm, to\ng ăp, UBND xă le\ uănh an ndơ an rlău 50 rnăk ach o. Ndrel đah ne\, di rơh aơ, ăp nsum mpôl ta [on lan nsrôih m^n uănh nău rêh an rmôt nu\ih kan. Yuh Siu H’Nghen, Kruanh Hội liên hiệp bu ur xă Chư Đăng Ya, nkuăl Chư Păh, Gia Lai an g^t:
Lor rnôk tât Tết, ăp năm, mpôl hên hăn uănh tay geh oh nur bu ur ach o, u\ch tât nău kơl tâm rơh aơ, lơn lah bu ur geh nău jêr jo\t. Năm bah năp mpôl hên ndâk [ư tơm prăk nkrem, di rơh Tết, mpôl hên nt^m rđau ban chấp hành chi hội bu ur ăp thôn rlak tơm prăk nkrem rwa\t ndơ an oh yuh ach o wơt răm năm mhe, mô an ntlơi oh yuh, gay ăp nu\ih ndrel sa tết to\ng ăp.
3.N’gâng kan n’hanh ăp ntu\k kan ta Kontum le\ rgo\ jă âk rnoh nu^h kan mât kơl Tết an ăp rnăk [on lan. Đah rlău 22.800 rnăk ach o n’hanh 8.700 rnăk dăch ach o bâh n’gor, ăp ntu\k le\ geh nchih săk, [ư ua\nh nđôi, ua\nh năl ta ăp rnăk gay ma geh trong kan kơl an. Nău leo [ư nar nklâm banh chưng nđir, sa tết nsum ta bơi tât 600 [on lan rnoi đê| tâm n’gor le\ geh nchrăp ueh. Wa A Thuỷ, kruanh UBMTTQ Việt Nam xã Đăk Tơ Lung, nkuăl Kon Rẫy, xã geh 8 [on đah rlău 2.300 nu^h du\t âk lah [on lan rnoi đê| Sê đăng an g^t:
“Nchrăp vơt tết Nguyên đán năm 2019, Mặt trận tổ quốc Việt Nam xã le\ geh g^t nău ta ăp thôn [on mpeh mông nar tâm ban nău nchrăp kan leo [ư nklâm banh chưng. Ăp thôn [on mbơh dăng [ư bâh nar 22 tât 28 âm lịch lah nchrăp sa tết nsum. Mặt trận xã le\ tâm rgop đah ăp n’gâng kan mbơh tơih rgo\ jă [on lan sa tết an mpêt nkrem, mô mpung lir. Ta meng ne\ Mặt trận dơn ndơ tết bâh trung ương, n’gor, nkuăl pă an ăp rnăk gay ma đăp mpăn mô an geh rnăk mô geh ndơ sa ta rơh Tết”.
4. Du xă du\t jêr jo\t bah nkuăl Lak, n’gor Dak Lak, Ea Rbin hôm e tât 44% rnoh rnăk tâm rnăk ach o. Wa Đặng Xuân Kiên, Kruanh UBND xă Ea Rbin, an g^t: [on lan ndrel đah ăp rmôt kan kon nu\ih, ăp nu\ih lo\ng bôk tôr nsrôih m^n uănh đăp mpăn mô an geh rnăk mô to\ng sa tâm rơh Tết:
Xă Ea Rbin lah [ư t^ng trong kan uănh, kơp ăp nu\ih dơi kơl, ăp rnăk ach o, [on lan rnoi đêt ta ntu\k geh nău ji ngot êp khay srih tăm gay ntop kơl ơm. Rlău ma ne\, mpôl hên tâm rgop đah ăp nsum mpôl chính trị kuăl jă, rgo\ đă ăp kon nu\ih gay [ư chop khâl, an ndơ an ăp rnăk ach o. Mpôl hên [ư ăp nău njroh mprơ rhơn Đảng rhơn năm mhe, đăp mpăn an [on lan geh Tết way ơm tâm mông nar tâm rnglăp, răm m’ak, ntêm nkrem n’hanh đăp mpăn.
5.Ta xã n’har bri Thuận An, nkuăl Dak Mil, n’gor Dak Nông, năm mhe nơh xã le\ [ư lôch ăp nău mpo\ng mpeh rdâk njêng nkual [on lan mhe. Xã le\ dơi [ư bar pe jât nău kan [ư trong hăn đah le\ rnoh nău jong rlău 18km, le\ rnoh ntuh kơl rlău 22 rmen prăk, tâm ne\ prăk tâm rgop bâh [on lan geh 10 rmen prăk. Bu ranh [on Y Yăm ta [on Bu Dak, xã Thuận An an g^t, tâm nău rdâk njêng nkual [on lan mhe, hâl kan, n’gâng kan mât kơl an lor mbơh [ư ta nkual rnoi đê, nkual jêr jo\t jêng nău rêh bâh [on lan le\ rgâl ngăch. Năm mhe nơh, kanu\ng êng tâm [on lan le\ bar pe jât rnăk [ư ngih mhe têh ueh. Ăp năm dăch aơ Tết, mpôl kan mom ndăm le\ ntrup trong điện tâm [on jêng lah rhơn lơn.
“A[aơ nău wa\ng sa bâh [on lan ăp nar lơ ma mbơm oi, ăp rnăk [on lan tăm cà phê an nău geh âk bâh 3 tât 4 tấn. trong hăn, ngih nti, ngih dak si le\ geh ngih dak ntuh kơl to\ng ăp.ăp năm tât tết lah ăp rnăk vâl nchrăp bánh kẹo, rvăt ao mhe an oh kon se, lôch ne\ [ư banh tết sa. Tâm ăp nar tết [on lan le\ [ư ăp nău pah kan tur ch^ng goh gong, njroh mprơ n’hanh rhơn năm mhe âk nău bu\n lap”.
Tâm rnglăp ndrel nău răm rgâl mhe ta [on tơm, kônh wa ăp rnoi mpôl đêt Tây Nguyên dôl n’gu\r răm nchrăp wơt Tết way ơm.
6.Tâm ăp nar dăch Tết, mông nar ta ăp [on lan rnoi mpôl đêt bah n’gor Kon Tum lơ n’gur răm, ueh lăng. Ta [on Kon Hring, xă Diên Bình, nkuăl Đăk Tô, rlău 270 rnăk dôl nchrăp an Tết. Ăp ngih wâl nsrôih nchrăp, năp rwa\t gay wơt Tết du trong to\ng ăp, di nău way ơm. Nô A Châu, du hê nu\ih tâm [on an g^t, Tết năm aơ ndrel đah [ư êng ta rnăk wâl, kônh wa [on Kon Hring hôm [ư sa Tết ndrel ta Jay nhih bah [on.
Gay nchrăp wơt Tết năm mhe 2019 rnăk wâl gâp kơt kônh wa tâm [on le\ hăn tâm bri sân dăk đe, s^m ih kro. Aơ lah ăp ndơ sa way ơm ăp jay an geh tâm rơh Tết. kônh wa le\ nchrăp ndrănh yăng, du rnăk mô lah 3,4 rnăk ndrel rgop ndrăng yăng gay nchrăp an Tết. Ăp jay tâm [on nchrăp phe m’êt gay [ư [a\nh chưng. Ban mât uănh thôn le\ mbơh [ư kônh wa rgop răk rao ngih wâl trong hăn tâm [on, răk rao ueh thôn [on, nkra jay nhih, mpông pêr gay nchrăp răm năm mhe, wơt Tết.
7.{on Pờ Nang, xã Tú An, nkuăl têh An Khê, n’gor Gialai lah ntu\k gu\ rêh bâh [on lan nu^h Bahnar. Ta năp năm mhe, nkuăl têh An Khê le\ rgum ăp rnoh kan gay măp dăp, nchrăp n’hanh ntrơn ăp rnăk [on lan [on Pờ Nang s^t ntu\k gu\ mhe, têh hvi, kloh ueh lơn, aih lơn. Nô Đinh Văn Thuyết, kruanh [on Pờ Nang an g^t, [on lan vơt tết ta ntu\k gu\ mhe đah âk nău rhơn n’hanh dôl du\t knơm ta năm mhe.
“Ntơm nơh [on lan mô g^t pah kan jan sa, a[aơ bâh geh n’gâng kan mât kơl [on lan le\ g^t pah kan jan sa, nău rêh đăp mpăn lơ. Đah [on ntrơn ntu\k gu\ mhe r^ mhe bôk năp [on lan mô u\ch gu\ ntu\k gu\ mhe. Lôch âk tơ\ n’gâng kan ta ntu\k mbơh tơih, rgo\ jă geh djăt ăp nău di, nău ueh, nău dơi an [on lan rnôk ne\ [on lan mơ u\ch. A[aơ [on lan he du\t lah ueh Đảng, ngih dak, n’gâng kan ta ntu\k le\ an [on lan geh nău rêh đăp mpăn. Năm ơm le\ rlău, năm mhe le\ tât dăn u\ch [on lan dăch ngai ngăch dăng, pah kan ăp nar lơ ma sâm geh”.
8.Thôn Klong, xă Hiệp An, nkuăl Đức Trọng, n’gor Lâm Đồng geh rlău 300 rnăk, du\t âk lah nu\ih K’Ho. Knơm rgâl tơm tăm t^ng trong công nghệ mhe, nău rêh bah nu\ih [on lan nar lơ ndro\ng. wa Rơnai K’Hung, Kruanh thôn Klong, an g^t, Tết năm aơ kônh wa nu\ih K’Ho wơt Tết năm mhe to\ng ăp n’hanh hơm răm knơm yan nkao ueh jêng:
A[aơ du\t âk kônh wa he le\ rgâl an tăm ăp ntil nkao ns^t geh săk rnglăy wa\ng sa âk, kơt tăm biăp, nkao ăp ntil t^ng trong công nghệ mhe. Di Tết năm aơ, yan nkao kônh wa tăm ns^t tay geh săk rnglăy, kônh wa sa Tết mbra răm lơn. Lơn lah, gâp du\t rhơn rơh druh ndăm nar aơ le\ g^t gơih nti nsơm gay g^t blău hun hao wa\ng sa ta [on lah:
9.Wa Y Ký Niê (aê Vô), ta [on Trưng, xã Krông Jing, M’drăk an g^t, wa geh 5 nu^h kon yơn le\ rngôch le\ so\k ur gu\ sai, geh nu^h gu\ dăch, geh nu^h gu\ ngai. Yơn ăp tơ\ tết, ăp kon său le\ s^t rgum nsum, rhơn tết u che mê| bơ\, ndrel kuaih ueh ngih jay, [ư poăch djăr, gâm banh chưng gay ma vơt năm mhe.
T^ng ndơ geh nơm, geh djăr sa djăr, geh m’êt n’gon m’êt , nklâm bánh chưng, le\ rngôch dăn an geh nar tết ueh răm, năm mhe geh âk nău lap, ngăch dăng. Kơt rnăk vâl gâp r^ a[aơ hôm 1 hê kon ur du\t lah gu\ đah mê| bơ\, hôm e lah kon bu klô kon bu ur le\ gu\ ur so\k sai n’hanh gu\ êng da dê. R^ nar bôk năm mhe ăp oh kon s^t rgum, rhơn tết u che mê| bơ\, rhơn vơt năm mhe ndrel đah rnăk vâl ăp nar bôk năm ê lor plơ\ s^t đah nău kan ăp nar, pah kan jan sa rnăk vâl”.
10.Le\ tât năm mhe Kỷ Hợi 2019, du đêt rnăk geh nău rêh jêr jo\t ta xă n’har bri Quảng Trực, nkuăl Tuy Đức, n’gor Dak Nông dôl gu\ tâm jay mhe. Ne\ lah ndơ du\t khlay yor ăp mpôl lo\ng bôk tôr an. Câu lạc bộ Mái ấm yêu thương n’hanh Câu lạc bộ Nghĩa tình biên cương n’gor Dak Nông le\ tâm rgop đah du đêt mpôl lo\ng bôk tôr [ư jao an jay tâm ro\ng khlay 60 rkeh prăk an rnăk wa Nguyễn Thị Châu nău rêh du\t jêr jo\t ta [on Bu Răk, xă Quảng Trực. Ta aơ đo\ng, mpôl le\ an 40 rkeh prăk gay [ư jay an oh Thị Hợp (rnoi Bunong) kon đơi le\ me bơ\. Dơn ndơ du\t khlay tâm rơh êp Tết Nguyên đán, wa Thị Vanh (yơ bah mon Thị Hợp) du\t rhơn:
Rnăk gâp du\t lah ueh mpôl lo\ng bôk tôr le\ [ư jay gu\ an rnăk wâl gâp, mpôl lo\ng bôk tôr le\ pă ndơ sông sa an kônh wa mpôl hên, ăp khay pă ndơ sông sa an [on Bu Răk, mpôl hên du\t lah ueh ăp mpôl lo\ng bôk tôr le\ kơl [on. {on mpôl hên du\t âk lah rnoi mpôl đêt, nău rêh du\t jêr jo\t, dơi ntop kơl phe, boh [ot ngot, ao răm. Kônh wa mpôl hên du\t lah ueh mpôl lo\ng bôk tôr, rnăk wâl gâp dăn lah ueh mpôl lo\ng bôk tôr âk ngăn.
Nu^h rblang: Thị Đoắt- Y Sưng
Viết bình luận