VOV4.M’nông: Tâm nchră gưl neh dak “Trong Trường Sơn-Trong Hồ chí Minh, nau ntoh bah nuih n’hâm tân ban neh dak” mhe [ư ta nkuăl têh Gia Nghĩa, n’gor Dak Nông. Rơh tâm nchră yor N’gâng kan neh dak, Ban tuyên giáo Trung ương ndrel N’gor uỷ Dak Nông tâm rgop nsum [ư. Rơh tâm nchră gay [ư ân kloh n’hâm soan, nau mi\n ndrel nau dăng bah Việt Nam tâm rơh Hồ Chí Minh; ntoh nau blau [ư rguim n’hâm dăng bah bau tâm rnglăp lam rnoi mpôl, [ư ân jêh nau kan lao do\ng mpeh ntrong kan đah cách mạng Miền Nam, nau dơi geh tât nau geh jêng rdâng Mỹ kơl neh dak, đăp mpăn neh dak.

Năm 1960, Gia Nghĩa lah ntu\k bar đah ang trong Trường Sơn-Trong Hồ Chí Minh, Bắc-Nam tâm mâp, n’hong trong rdeng ndơ Trường Sơn-trong Hồ Chí Minh tă bah mpeh ba dâng tây Nguyên tât Đông Nam Bộ. Yor ri nar aơ, Gia Nghĩa geh săch lah ntu\k [ư tâm nchră.

Nua nchrăp tâm nchră gay kan neh dak geh 350 nu\ih ntoh măt lah ăp kruanh tahen, ăp nu\ih tă râng pơk trong tâm rnôk tâm lơh, ăp nu\ih nkra n’hao trong Hồ Chí Minh tâm rnôk â[ơ, ăp nu\ih kan khoa học, ntoh măt ân ăp Ntu\k n’gâng kan bah Trung ương, rđau kan bah ăp n’gor tâm nkuăl.

Ntoh nau ta nar ntơm tâm nchră, Đại tá Lê Chiêm, Kruanh n’gâng kan neh dak, Kruanh Rnâng kan rđau nau tâm nchră ntoh nau khlay bah rơh tâm nchră:

‘Nau [ư ân geh jêng nau kan khlay bah trong rdeng nchuăn ndơ Trường Sơn-Trong Hồ Chí Minh mô êng lah nau kan rgop bah trong đah nau kan cách mạng bah lam Đảng, lam [on lan he ma hôm lah nau ntoh mhô bah nau tâm boh tâm rnglăp nau kan tâm lơh tâm kơl đah ôn lan 3 dak Việt Nam, Lào ndrel Campuchia ndrel nau tâm pă ăp nau kan gay ma rdâng phung rlăng nsum. Bah nau tâm nchră aơ, ndrel đah nau  ntru\t du bah năm khay, nau uănh mhe, nau kan mhe ri phung he rgum mbơh ân kloh ngăn lơn tay mpeh nau kan ơm khlay tâm rnôk aơ, rhuăt luh ăp nau tă geh bah ơm khlay gay lo\ mi\n rvê, kơt ti\ng tâm nau rêh ndaka njêng ndrel mât neh dak nar aơ ndrel ba kơi”.

Đah bơi tât 80 nu\ih mbơh nchră ta rơh aơ ho\ nkoch ăp nau kan ngăn, ăp nau mbơh mpeh nkô| nau [ư tơm ndrel [ư jêng nau dơi bah trong Trường Sơn-Trong Hồ Chí Minh. [ư an kloh tay âk ntrong, âk nau kan bah trong rdeng ndơ kơl an aơ. Nkre lah, lo\ mi\n rvê, nkra njêng gay ma kơt ti\ng ueh lơn tay ăpp nau tă blau ndrel nau tă kơt ti\ng bah ơm ân nau kan ndâk njêng ndrel mât neh dak.

Nkô| nau bah nau tâm nchră rgop đă bah ăp ntoh măt ho\ hăn tât du nau tâm ban mpeh nau kan tơm [ư ân geh jêng nau dơi. Tâm nê lah rjăp ntrong kan nchuăn rdeng ndoh ndơ kơl an ân tâm lơh bah Trong Trường Sơn lah nau dơi khlay ngăn tâm ntrong kan, nau ntru\nh rđau, nau rđau cách mạng miền Nam bah Đảng he, dâk bôk lah Kruanh Hồ Chí Minh, lah nau tâm ban đah nau ntru\nh bah Đảng, nuih n’hâm [on lan, geh ntoh ngăn đah nau nsôih “Bal njok Trường Sơn hăn kơl neh dak”. Thượng tướng Nguyễn Trọng nghĩa, Groi Kruanh N’gâng kan chính trị tahen [on lan Việt Nam  lah rjăp: Nau dơi bah trong Trường Sơn-Trong Hồ Chí Minh ho\ ntoh ngăn nau kan rđau tahen Việt Nam geh nau blau bah tahen ndrel [on lan he tâm nau kan ndâk njêng, mât, tâm lơh tâm trong geh tơm aơ:

Nkah gi\t 60 năm du tơ\ tay đo\ng phung he lah rjăp ntrong rđau kan, nau rđau kan du\t n’hâm tâm di bah Đảng he, ngăn lah trong mpeh tahen, trong mpeh nau tâm lơh bah [on lan ndrel nau kan tahen, nau kan [ư kan ti\ng rmôt. Tâm nê, nau tơm ngăn lah [ư ti\ng nau mi\n ndrel nau ơm geh ro\ng dak bah [on lan he. Ntoh nau chủ nghĩa janh dăng ndrel nau u\ch ro\ng ngih dak jru nâp ngăn bah tahen ndrel [on lan he lah rjăp nau dơi bah trong Hồ chí Minh tâm lôch 16 năm tâm lơh mprơh Mỹ kơl an neh dak”.

Ăp nau tâm nchră ko\ ndâk tay nau rêh jêr, nau nsôih tâm ntu\k tâm lơh Trường Sơn, nau tâm rgop [ư kan bah rmôt ndaka njêng, tâm lơh, mât, nchuăn rdeng…Tă bah nê lah rjăp nau nsôuih tâm lơh dăng jăp bah [on kan he yor nkô| nau đăp mpăn, dah ro\ng, đăp mpăn neh dak. Thiếu tướng Nguyễn Bá Tòng, Groi Kruanh rđau kan Chính trị Binh đoàn 12 ân lah:’

‘Mhâm nau [ư ân Đảng ndrel Ngih dak lo\ mi\n rvê gay pơk luh trong ân geh nkoch trêng ân saơ nau dơi bah tahen Trường Sơn, mô lah trong Trường Sơ trong Hồ chí Minh geh du nau kan du\t n’hâm khlay, lah du nau kan ntru\nh [ư nau kan rklaih miền Nam đăp mpăn neh dak, du ntu\k rup ndah bah Ngih dak yơn mô di êng bah Trường Sơn”.

Tâm nau kan ndâk njêng ndrel hun hao neh dak, Trong Trường Sơn ơm kăl e hôm lo\ [ư rjăp nau kan ndrel nau dơi bah nơm. Thiếu tướng, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Nhiên, Kruanh Viện Lịch sử Tahen [on lan Việt Nam lah rjăp năm khay rlet rlau, trong Trường Sơn-Trong Hồ chí Minh ho\ geh âk nau rgâl, yơn nau tă git geh ngluh tă bah nau kan ndâk njêng, rđau ndrel mât nau leo ndơ ơm aơ hôm geh rnoh khlay đah nau kan ndâk njêng ndrel mât neh dak a[aơ:

‘ Nau dơ ngăn bah rơh tâm nchră rơh aơ hôm rgop nau nti\m nti nau vay ơm ân ăp rơh nu\ih việt Nam, ngăn lah nau dơi ân rơh mom mpeh nuih n’hâm rong dak, nau mi\n [ư rjă dăng bah rnoi mpôl Việt Nam, lah rjăp du tơ\ tay đo\ng nau vay ơm bah rnoi mpôl. Tă bah nê ndâk nau ntô| n’hao gay [ư ân dơi nau geh jêng, nu\ih n’hâm bah rơh mom â[ơ. Rgop nau tâm nau kan ndâk njêng ndrel mât neh dak, ăp nau tâm nchră ndơ\ luh ho\ mpơl âk nau rgop tâm nau kan nkoch, mbơh, ntu\k kan khoa học ngăn gay hăn tât nau lah rjăp nau rđau kan blau, ang, du nau ntru\nh khlay ndrel geh nau mhe bah Đảng he”./.

Nu\ih rblang: H’Thi