Xã Hồng Sơn, n’gor Lâm Đồng ntơm nơh lah nkual neh ntlơi dơm. Ntơm bah rnôk geh dak bât, ta aơ dơi nkrum nđĭr ma ba lŏ, tơm đung n’hanh mhe aơ geh tay gŭr bi bah ăp lŏ sen dang kao. Tơm sen hôm dŏng an pâl nđaih, nsĭt geh ndrop n’hanh jŏ jong an ƀon lan kan lŏ mir đŏng.

Tât aƀaơ, ta xã hŏ geh âk n’hong dak bât dơi rdâk njêng kơt: n’glău dak bât Sông Quao, Suốt Đá, Cẩm Hang, n’hong koch 812 - Châu Tá….Geh dak, ƀon lan nsrôih khai hoang, rdâk sĭt jêng tay, pơk hvi neh tuch tăm n’hanh âk ntil tơm tăm. Wa Lê Xuân Sang ta thôn Liêm An, xã Hồng Sơn an gĭt, 3 năm rlơ̆ aơ, nơm geh dak tŏ ma rnăk tăm 1,2 ha ba 3 tơ̆ tăm. Mhe aơ, păng nănh rgâl lĕ rngôch neh tăm ba jêng tăm sen, tăch găr n’hanh tăch nkot sen.

Ntơm nơh ta aơ lĕ rngôch tăm ba da dê, du năm pe tơ̆ tăm yơn ba mô lăng săk geh ngăn. Aƀaơ tăm sen rĭng du sào nsĭt geh nklăp 15 - 16 rkeh prăk. Du năm klêh geh tât pe, puăn tơ̆. Sen ntuh kơl đêt rlău ba, dŭt săk geh lah tâm bah kơi tết, lôch tết, năm e nơh rnoh khlay sen tât 52.000/kg, năm aơ hôm geh 17.000/kg.

Rnăk wa Nguyễn Kế Lộc ndrel thôn wa Sang, rgâl 1ha neh bah tăm ba rgâl jêng tăm sen n’hanh saơ nsĭt geh âk rlău đŏng.

Tăm ba 1ha nsĭt mô jêng geh dah âk, geh rnôk mô tŏng prăk mât chăm. Hôm sen, lah rĭng ntuh kơl geh 2 rkeh tât 3 rkeh prăk sào/tơ̆. Lăp tâm khay klêh tơm ri đêt roh huach prăk dŏng kan lơn, hôm aƀaơ lah rlơ̆ khay tă bah trôk nar, prăk dŏng kan roh huach âk lơn ma hôm geh sa đŏng, bu hăn tât jay joi rvăt dĭl.

Tă bah nsĭt geh âk, jêng rlău ma tăm sen ta neh lŏ bah he, âk rnăk ƀon lan ta aơ hôm hăn manh neh ta ntŭk êng gay pơk hvi neh tăm đŏng. Ntơm bah tăm sen ta bar pe blah lŏ, aƀaơ sen ta thôn Liêm An hŏ pơk hvi rhiăng ha, kao sen dang wăr năm, nơm geh tơm dak bah bât đŏng.

Wa Nguyễn Ngọc Chín, Kruanh thôn Liêm An, xã Hồng Sơn an gĭt, trong ntĭt leo tăm sen ta ntŭk lah trong dăp rgum si tăm nsĭt geh nău dơi, rgâl neh tăm ba mô săk jêng. Sen ntil Đài Loan dơi âk nuĭh ŭch tăm nơm geh ât duh phang, hao jêng uĕh, an nsĭt geh wăng sa âk bah găr n’hanh nkot, nsĭt tay rup uĕh. 

Săk geh lah tăm ba ta aơ ri 4 tạ tât 5 tạ du héc-ta. Yơn lah n’gluh đah rnoh khlay n’glĕ dŭt ri nsĭt geh wăng sa mô tât. Jêng ntơm bah nê kônh wa joi tăm êng. Bôk năp bar pe rnăk tăm, lôch nê saơ wăng sa hôm hun hao lĕ ma 4 – 5 năm aơ hôm. Tât rnôk aƀaơ, êng thôn Liêm An nklăp 260 héc-ta tơm sen lam thôn.

Aƀaơ lam xã Hồng Sơn geh rlău 300 ha tăm sen, êng ta thôn Liêm An hŏ âk rlău du n’gul, lơn âk rgâl bah lŏ tăm ba. I ngăn nău tăm sen ta neh tăm ba mô săk geh ta ăp nkual êng êng ta mpeh luh nar n’gor Lâm Đồng (n’gor Bình Thuận ơm) hŏ geh bah âk năm bah năp nơh kơt Bắc Bình, Hải Ninh, Hàm Liêm, Đức Linh… 

Ăp lŏ sen dơi âk năch weh khâl jêng hŏ geh ƀon lan mĭn tât nău ƀư pâl nđaih ta lŏ sen. Wa Nguyễn Minh Sơn, chuyên viên Jrô kan wăng sa xã Hồng Sơn, n’gor Lâm Đồng an gĭt tay:

Mpeh trong rƀŏng, xã mbra pơk ăp jrô kơi năp nti gay săk geh an tơm sen, hôm nkre đah hun hao pâl nđaih tuch tăm đŏng. Yor dâng lŏ sen rnôk hŏ hao jêng âk ri mbra njêng rup dŭt uĕh măt uănh.

Dâng sen Liêm An, xã Hồng Sơn gŭ mô ngai đah Quốc lộ 1 n’hanh dơi buăt nthoi ma ntung trong ăp tŏng rêng, ndeh ôtô mbra lăp tât dâng sre. Aơ lah ăp ntŭk dơh gay n’gâng kan ta ntŭk mbra ntop kơl ƀon lan kan lŏ mir mât dŏng pâl nđaih.