Txix cêr nênhx pôngz kaz txos trâu têx jêx jok hlôngr yiêz nhoz ntus đriv Lai Châu

Tix lâus Phản Lê Xa, nhoz jok Tân Biên, xã Pa Ủ, tỉnh Lai Châu cux tsênhv ndo njôngr txos têx hnuz xuz thơưx chor tuz lênhv Pênhz phax tuôx vênhv tôngv tsôngv niêv txir cưr tix nênhx tsa sơưr đơưk hâur jok uô lơưr Đêx anr “Tuz lênhv pênhz phax tỉnh Lai Châu paz tsôngv box La Hủ nhoz truôx têz tuôr truôx qơư, cxuz cêr yeiz pluôs đros trâu tsưx phưv ntus đriv”. Xav txix thâuv co lok, sơưr đơưk thiêx nhoz truôx têz qơưk, sir jos đros luôs lưv heir nênhs cơưv txux chi, huôv tsar uô nox, muôx luz nênhx tsâu sor: “Vax tsêr tưz tâu tuz lênhv pênhz phax paz uô, viv li nhiv no chuôz zis tưz muôx tsêr truôx khor nhoz lơưv. Txix thâuv muôx vax tsêr khor truôx, chuôz zis cux muôx qơư nhoz truôx tuk, tso siêz huôv tsar uô nox uô hnar đuô. Chuôz zis thiêz tsôngv niêv txir cưr tix nênhx tsa hâur jok nhiv no ziv hnuz ziv muôx luz nênhx vav mênhx đuô pir li thâuv ntêx”.

Txix chor tuz lênhv pênhz phax thiêz canr bôv, hâu nov ntơưv qơư tsưr ziv fuô kriê, têx sir jos paz, nênhs La Hủ nhiv no tưz pâuz uô blêx liêx, pâuz chos txir tsơưz, chos hơưk, huôv tsar tu zus tsiêx cxu. Tsi tas li, yênhx chuôz zis, kror cxiê qơư hâur jok cux muôx tênhv tênhz tơưk chis pov cêr, sóng xor tôngx tuôx txos. Têx hlôngr yiêz co cux chênhr zos muôx hur si chor txir ndâux txir luk li zơưv Ly Xạ Pu côngz đas jos paz.

Ntâu shông lok no, zơưv Pu tâu seiz zos lênhx txir ndâux txir luk paz kriê tsôngv pêx xênhv sơưr đơưk sik đros tsưx phưv truôx qơư nhoz. Cê zos đảng viên cê zos lênhx xa tsôngv niêv txir lax pêx xênhv têx tsưr ziv, siêz xar txos trâu hâu nov ntơưv qơư, zơưv sir jos yax kriê, vênhv tôngv tsôngv box tso tsês têx cêr nênhx pôngz kaz, cxiv tsa luz nênhx yiêz, vav mênhx. Heik lol zơưv Pu, zơưv Đao văn  Thức, Phưv Chủ tịch HĐND xã Pa Ủ heik li no: “Zơưv Ly Xạ Pu zos heir nênhs La Hủ uô ntêx nyuôs vênhv tôngv tsôngv box nhoz truôx têz qơưk, qêz tu jêx jok, qơư nhoz hur si, sir jos huôv tsar uô nox uô hâuk....Zơưv Pu chuôz zis zos chuôz zis uô ntêx nyuôs hâur cxuô luôs hâux lưv, huôv tsar tu zus tsiêx cxu. Tsi tas li, zơưv chor tuz nhuôs cux zos têx lênhx uô ntêx nyuôs, cơưv shâuv thiêz uô trơưk zơưv Pu, nhiv no tsênhv tror vênhv tôngv tsôngv niêv txir cưr tix nênhx tsa sơưr đơưk hlôngr yiêz zuz nôngz tsoz chos chiê huôv tsar uô tâu trơưk têk, muôs tâu gri”.

Tsi heik ntâu lol zuk thâuv luôs lưv tus nus txos, taz sik thâuv tâu nus tiêk, cox xar thiêz zuôr muôx faz tsưr ziv kriê li chas chiê tsôngv niêv txir lax pêx xênhv muôx luz nênhx tsâu sor, vav mênhx, lơưr chuôs luôs lưv heir nênhs, zơưv Pu tưz heik kriê hlo li no: “Zuk tsuôk pâuz sir jos chiê kriê sơưr đơưk pâuz tsênhz, têx zav tưs uô tâu, kror tưs tsi tâu chei uô xưz, cov tsôngv pêx xênhv sơưr đơưk luz nênhx iz hnuz hlôngr yiêz, vav mênhx jux juk. Zuk cux tsuôk zos chox kriê tsôngv niêv txir cưr tix nênhx tsa sir jos huôv tsar uô nox uô hnar, chiê cxuô lênhx cxuô tus hâur chuôz zis muôx luz nênhx tsâu sor, tsi trâus txov nhêv”.

Đros trâu huôv tsar uô nox, têx vax tsêr truôx khor cux jux juk tâu cxiv uô hlôngr trâu têx tsêr đaz tuôs lav uô lav nhoz. Uô lơưr tsaz yênhx paz uô tsêr nhoz trâu  nênhs pluôs, chuôz zis txov nhêv, têx Zênhx Pênhz phax tưz paz tsôngv pêx xênhv La Hủ nhoz Pa Ủ cxiv uô tâu 500 ntâu luz tsêr nhoz hâur shông no. Đại tá Lê Công Thành, Phưv Chính ủy Ban seiz car tuz lênhv Pênhz phax Lai Châu heik pâuz: “Thâuv xuz thơưx uô tsêr nhoz trâu tsôngv pêx xênhv mak ntux txơưr txar lok six phiv liv cơưk, viv li thâux xa tsi yuô tâu têx chuôz laov chiê uô tsêr trâu pêx xênhv. Tiv 2, iz cxiê chuôz zis nhoz lok six đêz cêr, phênhv ntâu sơưr đơưk thâux xa têx chuôz laov cxiv uô tsêr ntơư zos cưr, gra xưz, pôngz lok six ntâu six hơưv, hnuz nhôngs. Txơưv phiv liv thiêz txov li co, taz sik pêz cux tưz chox kriê zênhx pênhz phax sir jos khưx phưx phiv liv, paz pêx xênhv uô tsêr nhoz”.

Têx hlôngr yiêz nhiv no tsi tiêk zos têx luz tsêr truôx khor, uô tâu kôngz lôngk ntâu, cxơưz sơưr đơưk muôx luz nênhx tsâu sor, tsênhv zos tsôngv box nhoz ntus đriv cêr njênhs njôngr, sir jos hla đhâu cêr txov. Cêr chiê siêz, njênhs njôngr sir jos hlôngr yiêz luz nênhx co chênhr zos muôx chor tuz lênhv pênhz phax thiêz têx lênhx txir ndâux txir luk li zơưv Ly Xạ Pu sir jos cxơưz paz, kriê tsôngv niêv txir thiêz pêx xênhv cêr uô nênhx jông, siz tưr huôv tsar uô nox uô hnar./.

Khắc Kiên-Riê Lâux cxeik, nhênhv

Cêr shir phaz txix lênhx txir li txox cêr hluz

26 shông hnuz nhôngs-zos lênhx nênhs li ntu nênhx jông tiv zix, taz sik lênhx hluôk Zax Seo Mười nhoz xã Phong Hải, tỉnh Lào Cai ho trâus moz trâuv hnhar.

          Txix iz lênhx hluôk nênhs muôx jông đas jos muk uô jos nhoz Bình Dương, Mười cux tsi phax tiêk, thax tsav qơư uô jos co, zuôr uô trâu zuk trâus moz trâuv hnhar: “Hâur ntu muk uô jos tâu 3-4 luz hlik, yar ntux cuz sor viv li cur khênhr hâuk đêx kaz jiz, hmo ntux mak ntâuk điện tử, hâuk chơưr bia...viv li thiêx trâus moz gênhs li no...”

          Hli 1/2025, moz gênhs uô Mười tsi muôx đas jos. Lênhx hluôk nênhs co li luz nênhx nhiv no tsuôk zos yênhx hnuz muk liv nyar. Pov tul tuz ziv hnuz ziv tsi muôx đas jos, zơưv Zax Seo Di zos Mười txir lok six moz siêz.

          Hla đhâu têx jiês fuô moz, zơưv Di shông no tưz muôx 52 shông hnuz nhôngs tưz tso tơưv iz cui tênhv lox. Đros zơưv, moz sâuv tơưr greix tsi chuôk li seiz pov zuk mê nhuôk trâus moz li ntơưv: “Bác sĩ heik tsuv fuô chiê muôz trâuv hlôngr trâu cur tul tuz thiêx li chơưv tâu, cur thôngx ziv ciês. Thâuv co tsi xar tul tsi, tsuôk xar chơưv tâu cur tul tuz”.

          Đros zơưv Di li siêz truôx bo muôz zuk li iz luz trâuv txuôk trâu zuk tul tuz, zuôr xar 30 lênhx bác sĩ nhoz Tsêr kho moz đa khoa số 2 Lào Cai thiêz têx chuyên gia sơưr thơưx hâur nganhx txix Tsêr kho moz Việt Đức li sir jos. Đhâu 4 six hơưv fuô moz chiê txuôk trâuv, jiês fuô moz yênhx côngz jông thiêz tưz chơưv tâu zơưv Di li tul nhuôv tuz. Bác sĩ Hoàng Văn Châu, Phưv tsar khoa Hồi sức tích cực puz pâuz: “Đhâu 1 ciêz kho moz, nênhs moz tưz jông jux jus, chiv chir muk tâus cêr, nox hâuk tâu, têx chỉ số puôr lênhx jông trơưk tsưr ziv tso tơưv”.

          Hnuz zơưv Di tâu tror lok tsêr, kror cxaz fuô moz ntêr sâuv plaz cux tsi tâu jông tas, taz sik zơưv lok six shir phaz. Viv đros zơưv Di, kror cxaz co tưz paz chơưv tâu zơưv tul tuz. Yuôr đros Zax Seo Mười, txơưv tsênhv tror nhoz tsêr kho moz chiê tâu seiz shuôk đas jos, taz sik tix lâuk cux pov luz chêr muôx đas jos đuô thiêz co zos phênhv huv lox tiv zix hâur luz nênhx: “Cur pov lok six shir phaz, viv 2 txir tuz puôr lênhx pov muôx jông đas jos, têx bác sĩ tưz tsoz phưz jông trâu 2 txir tuz thiêz hnuz no cur txir tưz tâu tso muk tsêr”.

          Yênhx côngz hâur jiês fuô moz txuôk hlôngr trâuv no tsi taz zos iz cêr shir phaz đros zơưv Di chuôz zis mak tsênhv khav tênhv iz trus huôv tsar yiêz hâur nganhx y tế Lào cai. Nhiv no, tsôngv box têx mênhx cxưx tox siêz zuôr tâu tsoz phưz đas jos jông đuô ciês sâuv zuk têz qơưk nhoz uô nênhx.

          Têx hnuz lơưr kaz ciês hâur shông 2025 tưz zuôr đhâu, qir hla trâu iz shông yiêz 2026, txơưv ntux pok huôz nhoz cxuô tox trôngz câuv har nhoz Phong Hải, taz sik hâur zơưv Di chuôz zis pov njôngr iz cheix ntux no sor si, shir phaz đuô txix thâuv ntêx txos nhiv no, co zos lênhx niêv thiêz lênhx txir tsês trâu têx tuz nhuôk, tiêv tiêv tsi muôx tul tsi pâux nzir tâu./.

An Kiên-Txâur Vax cxeik nhênhv

Sơn La por vêv jôngr txix công nghệ sôr

Ntơưv thax tsav huyện Quỳnh Nhai kuz, tỉnh Sơn La, tix lâus Nguyễn Thành Ninh, kiểm lâm viên thax tsav I, Chi cục Kiểm lâm Sơn La puz pâuz, thâuv ntêx tsik tâu muôx hlôngr yiêz sôr, chuôs li cxuô kror hâux lưv txix qênhz yuôx, njuôk hov jôngr puôr lênhx tsuôk zos xuôk kror muôs njiê chiê njuôk xav, hâux lưv tổng hợp, hêik pâuz cux tas ntâu six hơưv: “Thâuv ntêx zôngv bản đồ ntơưr, viv li cux huv đros tsênhv tsênhz; txix thâuv sir zôngv chor công nghệ sôr, kiểm lâm thax tsav txo grêk tsơưs têx đas jos, six hơưv uô hâux lưv lok six ntâu. Muk txos têx qơưk muôx txơưr txar, sơưr đơưk zôngv smart phone njuôk xav qơư đhâu co xa lok trâu Hạt li luz mêir tsênhv qơư chiê xưv lik”.

Txix thâuv kriz uô chor ứng dựng sôr thiêz iz cxie zav ứng dụng sâuv mêir điện thoại txơưx njê, taz viv tưz tsưr tsix 12 jiês kriê đros muôx 85% lênhx công chức, viên chức cxaz chuôz, kriê sir zôngv ứng dụng Maponfo, Qgis, SMART đros xưv lik uô cxâuv hâur hâux lưv jôngr nuv. Phênhv ntâu chor kiểm lâm viên thiêz đôiv qênhz yuôx, sêiz car, por vêv jôngr chor jêx jok tưz pâuz tâu têx hâux lưv, tsưr ziv kriz uô hâur sir zôngv ứng dụng; tas nro thax tsav jôngr chiv xênhz, jôngr chos, ar jôngr nuv puôr lênhx tâu nriêr pâuz, sêiz kaz jông tsik so sâuv nền tảng sôr: “Iz cxiê lênhx kiểm lâm viên muôx hnuz nhôngs siêz, chiê uô tâu hlôngr yiêz sôr, công nghệ yiêz mak cux tsênhv uô tsik tâu jông, pêz chiê chor hluôk nênhs pâuz tsênhz tâu têx thôngz mông, pâuz têx mêir chiê sik côngv đros chor nênhs muôx hnuz nhôngs siêz muk uô hâux lưv uô cê, sik đros muôz hlôngr yiêz sôr lok uô hâur hâux lưv jôngr nuv cux li kiểm lâm têx hâux lưv chiê paz uô tâu hâux lưv jông đuô”.

Tas nro tỉnh Sơn La nhiv no muôx 670 cxênhz ntâu héc ta jôngr, hlôngr yiêz sôr hâur côngz xưv qênhz yuôx, por vêv jôngr zos kror tsuv uô. Sir zôngv công nghệ tưz paz trâu lưx lươngv kiểm lâm jux juk hlôngr yiêz tsưr ziv uô hâux lưv, txix sêiz car cxôngx nzor hlôngr trâu sêiz car lơưr dữ liệu sôr, paz uô tâu jông đuô hâux lưv sêiz car têz qơưk lok jôngr nuv.

Zơưv Nguyễn Mạnh Cương, Phưv Chi cục tsar Chi cục Kiểm lâm, tỉnh Sơn La puz pâuz, qênhx shênhz kriz uô hlôngr yiêz sôr tsênhv yuôr iz cxiê kror phiv liv li hạ tầng viên thông ntơưv têx qơưk nhoz đêz, tox siêz tsik tâu cxix cxuô; iz cxiê lênhx canr bôv hnuz nhôngs siêz tsênhv pâuz tsik tâu cxuô chor công nghệ yiêz: “Chi cục zuôr sir jos kriê chor pênhr jos kỹ thuật, uô cov jông dữ liệu jôngr nuv thiêz cxiv tsa dữ liệu tsêx trung, phưx vưvs êiz car yiêz jông. Iz jênhv vưuv zov chênhr txơưr zos uô tiêr tsưr ziv txêik jênhv, xav jênhv thiêz xưv lik thôngz mông điện tử, cov uô tâu sêi, tsênhz mênhx thiêz thôngx ziv; tror uô tâu jông têx kror cxôngx nzor, đros co zos hlôngr yiez, sir zôngv công nghệ, ndar txos uô tâu jôngr nuv txơưx njê, ndax ndênhk thiêz truôx đrênhk hâur ntu zuôr txos”.

Luôs hâux lưv por vêv jôngr tso sâuv không gian mạng, lưx lươngv Kiểm lâm Sơn La tsênhv jux juk uô hlôngr yiêz sôr truôx jông, paz tuôr tsês tâu chor thax tsav jôngr, por vêv tênhv qơư chiv xênhz thiêz huôv tsar truôx jôngr trâu cxuô tsênhv qơư./.

Trấn Long-Lik Thox cxêik nhênhv