Heir nênhs Cống têx jêx jos nhoz Điện Biên hlôngr yiêz khov muôx têz qơưk pênhr nhiêx muôz paz

Zos iz hâur têx heir nênhs muôx jênh sôr lok six tsơưs hâur Việt Nam, tsôngv box heir nênhs Cống nhoz tỉnh Điện Biên tưz muôx kênh ntu luz nênhx lok six txov nhêv. Taz sik, khov Đảng thiêz têz qơưk paz max txos, lar heik zos têz qơưk têx pênhr nhiêx muôz paz trâu thax tsav tsôngv box heir nênhs tsơưs thiêz tox siêz chiê huôv tsar kinh tế xã hội, đros trâu têx chuôz zis li sir jos hla đhâu phiv liv, nênhs Cống nhoz thax tsav ntus đriv luz nênhx nhiv no tsênhv jux juk hlôngr yiêz, vav mênhx.

Ntơưv jok Púng Bon, xã Thuận Yên, zơưv Lò Văn Liên chuôz zis tâu seiz zos iz hâur têx ziv chuôz zis uô ntêx nyuôs hâur côngv thôngx nênhs Cống hlôngr yiêz tsưr ziv huôv tsar uô nox. Têx shông đrav ntêx, luz nênhx phênhv ntâu zos khov lok têx liêx têz, phênhv sâu tsi truôx tuk. Taz sik thâuv tỉnh Điện Biên fuô uô têz qơưk tsaz yênhx têx dưv anr paz zuz nôngz kôngz, qir zuôv, kriê tsưr ziv huôv tsar uô nox..., zơưv chuôz zis tưz sir jos hlôngr yiêz siêz xar, tsưr ziv uô nox: “Canr bôv tuôx kriê tsôngv pêx xênhv tsưr ziv uô nox zos muk iz jok jux juk, kriê sơưr đơưk hlôngr yiêz siêz xar, tsưr ziv uô nox yiêz. Zos tsi muôx canr bôv tuôx kriê pêz li ntơư, mak chuôz zis cux tsi pâuz huôv tsar uô bluô nux. Nhiv no, pêz tưz pâuz tsuv tu zus têx tsiêx cxu li chas chiê hloz lox jông, muôs tâu gri, uô bluô nux”.

Khov Đảng, têz qơưk moz siêz paz thôngz đhâu têx tsaz yênhx, dưv anr, tsôngv box heir nênhs Cống luz nênhx tưz jux juk hlôngr yiêz, vav mênhx. Têx shông đhâu, ntâu côngz trênhx zov chênhr tâu yưv pênhr uô li: Cêr muk lok jêx jok, tsêr vênhx huôv, tsêr cơưv ntơưr txos trâu côngz trênhx đêx hur. Co puôr lênhx zos chor côngz trênhx tsôngv box Cống buôk ti tâu sơưv, lar heik zos thâuv tỉnh Điện Biên tưz muôx 94% chuôz zis heir nênhs tsơưs tâu sir zôngv đêx hur huv vêv xênhz, 85% jok muôx cêr yêz lox tâu cxiv uô jông, zôngx ziv muk lol thiêz 100% chuôz zis nhoz thax tsav riêz nênhs tâu yêik txar qơư nhoz. Têx luôs hâux lưv heik sâuv uô tâu jông đuô pir li hâur ntu 2021-2025 thiêz muôz qơư chuôz jos trâu thax tsav tsôngv box heir nênhs tsơưs huôv tsar, hlôngr yiêz luz nênhx xênhz huôx.

Ntơưv jok Lả Chà, xã Mường Chà, zơưv Lù Văn Chanh shir phaz heik pâuz lok chuôz zis thiêz tsôngv niêv txir cưr tix nênhx tsa têx hlôngr yiêz, thâuv têz qơưk muôx têx chei paz huv đros trâu tsôngv lax pêx xênhv, sơưr đơưk muôx luz nênhx vav mênhx, truôx tuk đuô: “Luz nênhx hlôngr yiêz, têx tuz nhuôs thâuv tưs đas jos cux truôx tuk, tâu muk cơưv ntâuz cơưv ntâuz ntơưr, cơưv txux chi huôv tsar uô nox”.

Tsi tiêk tâu paz muôx têx jông li heik sâuv, têz qơưk têx tsaz yênhx txo grêk cêr pluôs, paz huôv tsar uô nox tưz cxơưz tsôngv box Cống hlôngr yiêz txux chi tsưr ziv huôv tsar uô nox uô hnar, txix uô liêx têz hlôngr huôv tsar tu zus tsiêx cxu, uô trơưk cui tinhv, tsưr ziv kriê lok sik đros seiz car, tsưx phưv jôngr ntông tưz gra lok phênhv sâu tâu truôx tuk đuô. Ntâu chuôz zis hâur côngv thôngx nênhs Cống tưz hla đhâu cêr pluôs truôx, hâur ntơư têx chuôz zis pluôs tưz txo grêk tsơưs zuôr xar 80% yuôr muôx 50%.

Uô nênhx nhoz phênhv ntâu trâu chor jêx jok thax tsav ntus đriv, đêz đrôngs li: Púng Bon, Huổi Moi (Thanh Yên), Lả Chà (Mường Chà)  lok sik Nậm Kè (Mường Nhé), nênhs Cống ziv hnuz ziv tâu buôk ti txos zoz zux, y tế uz no. Têx lênhx nhuôs zâu heir nênhs Cống tâu muk cơưv ntâuz ntơưr tax 95% ntâu, paz tsar ndê tsôngv box heir nênhs tsơưs hâur tas nro tỉnh pâuz ntơưr, luk Choz Tsiz muôx 96% ntâu, no zos iz kro jông chiê hlôngr yiêz sơưr đơưk luz nênhx hâur ntu zuôr txos.

Zơưv Lò Văn Thân, Phưv Chủ tịch Ủy ban xã Mường Chà heik pâuz: Hâur thax tsav qơư thâuv tưs tưz moz siêz txos por hưv, tuôr tsês jông têx txux chi cêr nênhx vênhx huôv jông, seiz no zos đas jos zov chênhr cxơưz cxiz  côngv thôngx nênhs Cống huôv tsar truôx: “Cấp ủy, hâu nov ntơưv qơư cux tưz paz thiêz thâuv tưs tưz moz siêz paz tsôngv pêx xênhv cxuô jok por hưv, tuôr tsês têx txux chi cêr nênhx vênhx huôv tsi chiê pôngz plox. Iz chas ntơư, chox kriê ban seiz car jêx jok uô li chas cov tsưx phưv tâu jông heir nênhs Cống têx txux chi cêr nênhx xênhz huôx cux li paz huôv tsar muôx cxuô heir nênhs hâur xã ntâu txux chi vênhx huôv jông tsi chiê pôngz plox”.

Têx hlôngr yiêz nhiv no tso pov tâu tsênhz têz qơưk têx chei paz thax tsav tsôngv box heir nênhs tsơưs huôv tsar kinh tế xã hội fuô uô tâu truôx jông. Ntu 2021-2025, Điện Biên tưz hu zâuv tâu xar muôx 5 cxênhz tyv đeiv yưv pênhr paz trâu thax tsav tsôngv box heir nênhs tsơưs; ntu 2026-2030, tỉnh njuôk xav zuôr tsês 15 cxênhz ntâu tyv đeiv, hâur ntơư muôx 6 tyv đeiv ntâu buôk ti yưv pênhr paz têx heir nênhs lok six tsơưs nênhs li: Cống, Si La. Zơưv Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc Sở Mênhx cxưx thiêz Tôn giáo tỉnh Điện Biên heik pâuz: “Pêz zuôr fuô uô cê paz huôv tsar uô nox, zok nriêr hâux lưv uô hâur tỉnh cux li 2 chas tỉnh chiê paz pêx xênhv truôx tuk luz nênhx, sir jos hla đhâu cêr pluôs truôx. Txix ntơư, paz uô tâu hâux lưv tso tơưv lok gra siêz luz nênhx xênhz huôx trâu tsôngv pêx xênhv. Lar heik zos tsôngv box heir nênhs tsơưs, tsi chiê lênhx nênhs tưs trâus txov, trâus pôngz kaz hâur ntu cxiv tsa thiêz huôv tsar tỉnh Điện Biên”.

Nhoz thax tsav ntus đriv Điện Biên, têx jêx jok nênhs Cống tsênhv jux juk hlôngr yiêz đros trâu têx côngz trênhx tâu cxiv uô tâu jông, sơưr đơưk muôx luz nênhx truôx tuk, tsâu sor. Têx hlôngr yiêz ntơư tso pov, têz qơưk tsaz yênhx paz tsôngv box heir nênhs tsơưs, thax tsav txov nhêv tsênhv fuô uô tâu huv đros, muôz qơư chuôz jos chiê nênhs Cống tror sir jos hla đhâu têx phiv liv, jux juk muôx luz nênhx tsâu sor, vav mênhx đuô nhoz thax tsav ntus đriv./.

Vũ Lợi-Riê Lâux cxeik, nhênhv

Ndo txos chor bôv đôiv paz pêx xênhv ntơưv têx qơư trâus đêx ngaz cuôr, uô ruôr hiêv

Têx hnuz kaz shông, nhoz ntơưv chor cêr hâur đrôngs hur đu, ntơưv chor jêx jok tror tâu kho đuô đhâu trâus ntux nas chuô ruôr hiêv, pêx xênhv tỉnh Yên Bái kuz, nhiv no zos chor xar, phường nhoz tỉnh Lào Cai yiêz, hax zav ndo txos chor canr bôv, chiến sĩ Quân đôiv Việt Nam kuôk no tsik ntêr tưz sir jos paz pêx xênhv thoz huk, sâu têx vuôz tsuôz, kho đuô chor cêr, vax tsêr chiê paz trâu pêx xênhv nzor truôx tuk luz nênhx hâur oz shông muôx ntux nas chuô uô ruôr hiêv nhiv kruôr đhâu. Zơưv Lê Đình Bốn, nhoz phố Hồng Phong, phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai hêik pâuz: “Shir phaz hênhr, pov chor bôv đôiv kror hâux lưv tưs cux uô ntêx hlo. Cur siêz mak nhi no cê hluz thiêz cê ndo txos lơưr”.

Cưk kriê ntơưr Quách Thị Hằng, Tsêr cơưv Cxênhx iz Hồng Thái, phường Yên Bái hêik pâuz:

“Muôx chor bôv đôiv paz mak chor nhuôv thiêx tâu tror tuôx cơưv ntơưr, shir phaz hênhr, tsik pâuz hêik li chak hlo, tsuôk pâuz uô lơưr tsâus ntâu thiêz phôngv lơưr muôx đas jos jông”.

Oz shông sik lơưr liês, ntâu xar, phường nhoz tỉnh Yên Bái kuz, nhiv no zos tỉnh Lào Cai trâus đêx ngaz cuôr, đros co zos muôx ar poz ntơưv ntâu qơư. Txơưv tưz sưv đros phax tar ntux nas chuô uô ruôr hiêv, taz sik chor jiês đêx ngaz cuôr, ar poz cux lok six phiv liv, uô ruôr hiêv txos lok six ntâu kror. Hâur qênhx shênhx co, Bôv đôiv hloz Hôx tưz lok paz trâu pêx xênhv, zos yênhx chor nênhs sir jos paz trâu pêx xênhv nzor truôx tuk luz nênhx.

Tsuôk xav ciês thâuv kaz hli 9 thiêz hâur hlik hli 10 shông 2025 nhiv kruôr đhâu, đros chor lưx lươngv nhoz Quân khu 2, Bôv Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai tưz tso muôx 35.000 ntâu lênhx canr bôv, chiến sĩ bôv đôiv thiêz dân quân tự vệ; đros 400 ntâu chuôz zênhx cxuô zav uô hâux lưv chơưv paz thiêz kho đuô têx trâus uô ruôr hiêv. Ntơưv ntâu qơư, bôv đôiv tưz sir jos uô hâux lưv, tar su tsuôk so nox mê njil mor tas tưz tror uô ciês têx hâux lưv chiê paz trâu pêx xênhv kho đuô cov tâu cxuô kror chiê nzor truôx tuk luz nênhx.

Sêiz đrơưv chox kriê uô têx hâux lưv chơưv paz, Thượng tá Đào Quang Hưng, Phưv Tham mưu trưởng, Bôv Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai thâuv co hêik trâu chor nênhs sâu xor xưv pâuz li no:  “Bôv Chỉ huy Quân sự tỉnh chor lưx lươngv muôx lưx lươngv thường trực thiêz dân quân tự vệ tưz tsưr tsix chor tôv muk paz trâu tas nro cxuô thax tsav trâus đêx ngaz cuôr sâuv thax tsav tỉnh, uô chak cov paz trâu pêx xênhv nzor truôx tuk tâu luz nênhx”.

Jok Át Thượng, xar Minh Xuân, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái kuz, nhiv no zos xar Lục Yên, tỉnh Lào Cai, Tsiêz no zos luz Tsiêz tiv oz pox nhuôs tok shông yiêz ntơưv qơư nhoz yiêz. No zos thax tsav qơư muôx ar poz, đêx ngaz cuôr phiv liv txix coz chuô sôr 3 shông 2024. Chiê paz trâu pêx xênhv tror truôx tuk luz nênhx, đhâu trâus ntux nas chuô uô ruôr hiêv, chinhr quyền cxuô cấp tưz cxiv tsa qơư nhoz yiêz Át Thượng, kuôk jok kuz xar muôx 500 thiêr. Hâur ntu 1, Quân khu 2 tưz paz cxiv uô tsêr nhoz trâu 35 ziv chuôz zis. Chor tsêr tâu uô trơưk mênhx cxưx Tày chor tsêr lơưx ntơưv thax tsav qơư, iz luz đar muôx 130 thiêr ndis.

Xar txos chor hnuz sir jos uô sêi têx vax tsêr no, zơưv Phạm Văn Hải, canr bôv Tổng Công ty 789 (Bov Côx phax), Chủ huy tsar công trường puz pâuz, hâur 2 luz hli, Tổng Công ty tưz chiê iz hnuz muôx 50 lênhx canr bôv, chiến sĩ đros xar muôx 200 côngz nhân lox tôngv, uô tsik so pêz ca, chiê nzor uô cov tâu tiêr têx vax tsêr trâu pox nhuôs: “Pêz sir jos uô cov muôx tâu chor vax tsêr nzor trâu pox nhuôs nhoz. Pov pox nhuôs shir phaz mak pêz cux shir phaz. Tsôngv box ntơưv no trâus ruôr hiêv ntâu, tsik muôx tsêr nhoz, chor nênhs hâur chuôz zis trâus tuôs viv li pêz cux xar paz iz phênhv tưs cêr pôngz siêz trâu pox nhuôs”.

Iz jiês chor chiến sĩ quân đôiv uô tiêr jênhv vưv, tror lok ntơưv taz viv, pêx xênhv cxuô xar, phường, tỉnh Lào Cai ho pôngz siêz hlo thâuv zuôr ndêiv lơưr. Têx co hax zav puz pov txos Quân đôiv Việt Nam li cêr sik côngv jông nhoz quân-pêx xênhv hâur 81 shông đhâu./.

Đinh Tuấn-Lik Thox cxêik nhênhv

Muôz luk Anh lok kriê trâu mê nhuôk shux xênhz cxênhx mê nhuôk zâu nhoz tox siêz Sơn La

Thâuv jax gâux luk Anh tâu tso, khôngz qiv hâur lớp cơưv mê nhuôk zâu, tsêr cơưv mê nhuôk zâu Hoa Mai, xã tox siêz Mường É, tỉnh Sơn La pov lov jêv đuô. Têx lênhx mê nhuôk sik đros hu gâux lơưr jax gâux luk Anh, đros phần mềm luk Anh sâuv tivi, têx cưk kriê tsênhv uô têx chuôz zênhx, têx băng, têx tul tsiêx cxu, tsoz chos chiê heik kriê mê nhuôk thav luk Anh cov zôngx ziv đuô.

          Cưk kriê Lò Thư, kriê môn Anh, tsêr cơưv mê nhuôk zâu Hoa Mai, xã Mường É pheiz kênh: “Shux xênhz nhoz no phênhv ntâu zos mê nhuôk mênhx cxưx tsơưs nênhs, viv li tsênhv yuôr ntâu phêv liv hâur hâux lưv cơưv luk Anh. Taz sik hâur têx tiết cơưv, hâur têx huôx tôngv luk Anh, têx mê nhuôk lok six nhiêv cơưv, viv li cur cux sir jos xeir tsưr ziv kriê cov zôngx ziv tiv zix chiê kriê trâu mê nhuôk cơưv”.

          Têx lo luk Anh jux jus tâu têx mê nhuôk shưv đuô... tsi taz sik đros cơưv sâuv lớp cơưv mak tsênhv so ntơưr, thâuv muk tsêr cux sik đros cơưv shâuv. Txơưv tsênhv yuôr ntâu phêv liv, taz sik thâuv nus lok tiết cơưv luk Anh, têx mê nhuôk shux xênhz nhoz tsêr cơưv mê nhuôk zâu Hoa Mai, xã Mường É lok six shir phaz pheiz kênh: “Cur bê zos Quàng Bảo Ngọc, cơưv lớp mẫu giáo lox, cur nhiêv tiv zix zos shâuv heik gâux txix luk Anh, lok six shir phaz”.

          “Cur bê zos Lường Tuấn Kiệt, cur shâuv heik luk Anh lok têx tul tsiêx cxu. Muk tsêr cur ho shâuv xor 1,2,3....cur lok six nhiêv cơưv luk Anh”.

          No zos têx kror jông, zos chêx cuk xuz thơưx Tsêr cơưv mê nhuôk zâu Hoa Mai, xã Mường É thiêz ntâu taz viv txơưr sâuv thax tsav tỉnh Sơn La tax tâu, đhâu iz shông krêz uô nganhx zaoz zux tiv phaz li chủ trương, heik kriê lok muôz siêz tsơưr lươngv, tsưr tsix kriê luk Anh trâu mê nhuôk shux xênhz cxênhx nhuôk zâu; đros têx cui tênhv tsênhz mênhx lok tsưr ziv, six hơưv kriê....paz têx tsêr cơưv mê nhuôk zâu muôx hâur pâus krêz uô.

          Cưk kriê Mè Thị Việt, Hiệu trưởng tsêr cơưv mê nhuôk zâu Hoa Mai xã Mường É puz pâuz, tsêr cơưv tưz paz chiê têx cưk kriê muôx pênhr xưv lok luk Anh cxaz chuôz têx khóa cơưv cxaz lơưr ploz tsênhr. Thôngx cxix, uô jông lơưr nganhx li heik kriê, sir zôngv phần mềm cơưv luk Anh côngv đros huôx tôngv “shâuv heik gâux luk Anh” “piêr đaz nênhs luk Anh” chiê kriê trâu mê nhuôk shux xênhz: “Đros hâux lưv chox luk Anh lok kriê hâur têx qơư zaoz zux mê nhuôk zâu nhoz sâuv xã cur pov no zos đề án yiêz, viv uô tâu đề án no mak mê nhuôk tsuv shâuv heik 2 zav luk. Thâuv mê nhuôk seiz video thiêz heik luk Anh txix ciês thâuv tsênhv zâu mak zuôr zôngx ziv shâuv đuô, paz mê nhuôk tov kaz no hlôngr tênhx qơư yiêz cux pâuz tâu ntâu zav luk heik, luk mênhx cxưx, luk choz tsiz thiêz luk Anh...”

          Lơưr nganhx zaoz zux Sơn La li ntâuk grê, thâuv ntêx, hâux lưv tsưr tsix trâu mê nhuôk cơưv shâuv luk Anh sâuv thax tsav phênhv ntâu zos chiv chir krêz uô, tsi muôx ploz tsênhr ntâuk grê, muôx tsi txâuk cưk kriê ntơưr, cơ sở cxuô zav muôx tsi txâuk, tiv zix zos nhoz thax tsav tox siêz....Txix shông 2024, thâuv krêz uô têx tsưr ziv seiz car, muôz siêz tsơưr lươngv tsưr tsix huôx tôngv kriê luk Anh hâur têx qơư zaoz zux mê nhuôk zâu, txos nhiv no, Sơn La tưz muôx 150/227 tsêr cơưv mê nhuôk zâu krêz uô tsaz yênhx kriê luk Anh, hâur co muôx ntâu tsêr cơưv nhoz thax tsav txov nhêv. Mê nhuôk zâu tâu shâuv luk Anh njuôs xav chuôz ndê txix 9% ntâu hâur shông cơưv 2021-2022 ndê txos zuôr 40% hâur shông cơưv 2025-2026...

          Trâur nuv yiêz đros têx tsưr ziv uô yiêz tâu krêz uô njênhs njôngr zuôr paz seiz car jông, taz por chiê mê nhuôk tox siêz Sơn La tâu cươv shâuv luk Anh hâur tênhx qơư huv đros; gôngr phênhv uô chủ trương chox luk Anh yênhx zav luk heik tiv 2 hâur tsêr cơưv ntơưr ntu 2025-2026./.

Lê Hạnh-Txâur Vax cxeik nhênhv