Nthuôr uô đêz đar luôs hâux lưv tsoz phưz đas jos trâu lênhx niêv thiêz mê nhuôv nhoz tox siêz Điện Biên

            Niêv lâul Lường Thị Hoa nhoz jok Chiềng Trung, xã Thanh An (thâuv ntêx zos xã Thanh An, huyện Điện Biên), tỉnh Điện Biên thâuv chêr nhiv kruôr xênhz tuz, niêv lâul tưz tsi muk seiz njuôk shuôs mê nhuôv hlo, viv njênhs trâu têx zuk pâuz tâu thiêz chor lâul heik kriê, chiv chir tsoz phưz trơưk li zuk pâuz xưz. Taz sik đhâu têx jiês qơư y tế xã yax kriê, niêv lâul tưz hlôngr yiêz tsưr ziv, siêz xar. Hâur têx jiês yax kriê, niêv lâul tâu mnôngs canr bôv y tế piêr kriê lok tsưr ziv tu mê nhuôv, tsưx phưv đas jos trâu lênhx niêv thâuv chêr xênhz tuz, seiz njuôk shuôs mê nhuôv hâur niêv chêr..... Txix co, niêv lâul tưz jux juk pâuz tâu, tsoz phưz đas jos thâuv muôx mê nhuôv hâur chêr tsi tiêk muôx liv trâu lênhx niêv, tsênhv jông trâu tus mê nhuôv hâur niêv chêr hur si. Niêv lâul Hoa heik: “Đhâu canr bôv y tế yax kriê lok tsoz phưz đas jos trâu lênhx niêv thiêz mê nhuôv mak cur cux tưz pâuz tsưr ziv tsoz phưz đas jos trâu zuk, cux li têx mê nhuôv. Txix ntơư, pâuz tâu chiê têx mê nhuôv muk cxax yuôx phax phôngz moz gênhk trơưk hnuz nhôngs thiêz cui tinhv. Pâuz nzir lok têx tsưr ziv tu mê nhuôv jông đuô, muôz mê nhuôv nox cxix cxuô têx jâuz mor chiê têx tuz nhuôs hloz lox jông, tsi yuô trâus muôx moz”.

          Niêv lâul Hoa thiêz ntâu lênhx pox niêv vir ndâuk txơưr đuô hâur thax tsav têx tsưr ziv, siêz xar hlôngr yiêz co zos khov qơư y tế xã Thanh An fuô kriê trâu sơưr đơưk.

          Niêv lâul Quàng Thị Kim, canr bôv uô hâux lưv hâur qơư y tế xã Thanh An heik pâuz: Qơư y tế lok six moz siêz txos yax kriê têx tsưr ziv li heik sâuv trâu tsôngv niêv txir lax pêx xênhv sơưr đơưk, tsi tas li canr bôv y tế cux muk txos iz chuôz zis jux juk chiê yax kriê trâu têx lênhx pox niêv vir ndâuk tuôx tsi tâu hâur qơư y tế. Đhâu co, paz lơưr pâuz tsênhz, pâuz nzir txos têx tsưr ziv, chei tsoz phưz đas jos. “Pêz sir jos uô luôs hâux lưv yax kriê uô ntêx thâuv tsi tâu xênhz zus nhuôs trâu têx lênhx pox niêv muôx mê nhuôv hâur chêr, heik cov lơưr muk seiz njuôk shuôs mê nhuôv tsơưs tsơưs 3 jiês thâuv chêr xênhz tuz. Đros trâu têx li heik co, zos cxax yuôx phax phôngz moz trâu lênhx niêv thâuv muôx mê nhuôv hâur chêr thiêz đhâu xênhz zus mê nhuôv tas, lênhx niêv tror lok tsêr ntơư. Thâuv xênhz zus nhuôs tas tror lok tsêr, cux zuôr muôx canr bôv y tế tuôx yax kriê thiêz thâuv ntơư zuôr fuô kriê lok sâuv tsưr ziv tu mê nhuôv, muôz mik trâu mê nhuôv nox txix thâuv nhiv kruôr xênhz zus tâu lok tax txos thâuv mê nhuôv muôx 6 hli”.

           Dưv anr 7 “tsoz phưz đas jos trâu pêx xênhv, uô li chas cov têx lênhx heir nênhs tsơưs hloz lox, siêz xưk luôs lưv heir nênhs thiêz phax tar nox tsi txâuk têx jâuz mor trâu nhuôs zâu” tâu fuô uô ntơưv Điện Biên txix shông 2022. Têx hâux lưv yax mông, piêr kriê, seiz njuôk shuôs đas jos, muôz yuôx nox cxaz đas jos trâu lênhx niêv muôx mê nhuôv hâur chêr tâu fuô uô cê truôx jông đros ngênhx y tế ntơưv qơư.

           Txos nhiv no, đhâu 3 shông uô dưv anr 7, hâur thax tsav tỉnh, chor pox niêv xênhz tuz ci hâur chêr muk seiz njuôk shuôs mê nhuôv txưv 3 jiês tsar ndê txix 50-80%; têx lênhx tuôx xênhz zus mê nhuôv ntơưv qơư y tế xã nhoz tox siêz tsar ndê chôngz lênhx, ntâu xã txo grêk tsơưs 5-7% têx lênhx nhuôs nox tsi txâuk jâuz mor, chơưz poz.

          Pos Quàng Thị Hiện, Hội Liên hiệp pox niêv xã Nà Hỳ, tỉnh Điện Biên heik: Luôs hâux lưv fuô uô dưv anr 7 nhoz cxuô thax tsav tsênhv jux juk nthuôr uô tâu truôx; paz tsar ndê têx lênhx nhuôv hloz lox jông thiêz tsoz phưz đas jos côngv thôngx, lar heik zos chor nhuôs heir nênhs tsơưs: “Khov dưv anr 7, nhiv no têx lênhx pox niêv heir nênhs tsơưs cux muôx tsưr ziv đuô lok tsoz phưz trâu zuk thiêz mê nhuôv hâur chêr. Txos six hơưv, txos hnuz nhôngs mak puôr lênhx muk seiz njuôk shuôs mê nhuôv ntơưv qơư y tế. Txix co muôx têx pov, chor pox niêv vir ndâuk nhoz thax tsav tsôngv box heir nênhs tsơưs, tox siêz đêz đrôngs nhiv no cux tưz hlôngr yiêz tsưr ziv, siêz xar lok six ntâu pir li thâuv ntêx, luz nênhx cux vav mênhx, tsâu sor đuô”.

           Ziv hnuz ziv muôx chôngz lênhx ntâu tus pox niêv vir ndâuk muk seiz njuôk shuôs thiêz xênhz zus mê nhuôv ntơưv qơư y tế lok sik txo grêk tsơưs têx lênhx nhuôs nox tsi txâuk jâuz mor zos khov fuô uô tâu jông Dưv anr 7. Lar heik, tsưr ziv tsoz phưz đas jos tưz tâu nthuôr uô đêz đar txix chor pox niêv vir ndâuk txos trâu côngv thôngx./.

Vũ Lợi-Riê Lâux cxeik, nhênhv

Lào Cai: krêz thôngz cêr muk lok yiêz nhoz trôngx đriv têz qơưk         

          Têx hnuz hâur shôngk shông yiêz Nênhk shông, trôngx đriv ntiêx têz Kim Thành đeiv qix liêz vos đros têx yêz tsi so thâux hax huv muk lok đhâu trôngx đriv. Shông 2025 muk đhâu đros têx hâux lưv uô tâu li: phênhv nhiêx txiêx sâu tâu txix hâux lưv muk lok muôv muôs hâur tas nro tỉnh tax zuôr xar 2 cxênhz 200 tỷ đeiv, chuôz ndê 35% pir đros shông tov ntêx. Hâur co, Hải quan trôngx đriv ntiêx têz Lào Cai xav tênhv sâu tâu 1 cxênhz 200 tỷ đeiv. Chêx cuk no zos têx tsênhv tsênhz tso pov têx hlôngr yiêz jông lok seiz car thiêz doanh nghiệp li chinhz yênhx sik côngv siêz  uô. Zơưv Trần Anh Tú, Tuêv tsar Tuêv hải quan trôngx đriv ntiêx têz Lào Cai khav tênhv taz viv li têx hlôngr yiêz jông: “Nganhx hải quan thâuv ntêx cux zos iz hâur têx chiz coaz uô ntêx nyuôk hlôngr yiêz ntâuz ntơưr hành chính. Nhiv no, pêz cux tưz zos taz viv uô ntêx nyuôk zôngv ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Taz viv cux tưz cxiv tsa trâu zuk têx phần mềm txơưr, têx chatbot txơưr chiê phưx vưv côngz xưv chuyên môn cux xưk li phưx vưv doanh nghiệp chiê paz doanh nghiệp jông tiv zix hâur ntu cxaz chuôz huôx tôngv muôv muôs đhâu trôngx đriv”.

          Đas jos txix kỷ nguyên yiêz krêz uô đêz đar, yênhx qơư khov jông trâu côngv thôngx doanh nghiệp. Mnôngs thiêz car chêx têx phêv liv lok chính phuv li chính sách txix ciês hâur shôngk shông yiêz tưz paz têx taz viv truôx siêz zuôr muôs hax huv txix ciês hâur shôngk shông. Zơưv Trần Trung Hiếu, hlôngr njêx muôk Công ty zuôr muôs Đức Long pheiz kênh: “Têx doanh nghiệp zuôr hax huv lơưr hôx thôngx thiêz six hơưv choz hax huv, uô li chas chiê taz por six hơưv, tsơưr lươngv hax huv. Xiv huv kôngz nuv cux li tas nro têx hax huv tưz tâu zuôr muôs tiv zix zos hâur ntu tsiêz no”.

          Lào Cai li têx hlôngr yiêz jông tsi taz zos hâux lưv têx yêz thâux hax huv muk lok tâu jông. Txix ciês hâur têx hnuz hâur shôngk shông 2026, đề án trôngx đriv yiêz jông ntơưv Kim Thành thiêz Bản Vược tâu ciêr chênhr uô tiêr chiê muôz trâu Chính phuv. No tsi taz zos iz hâux lưv lêx ntêr thiêz mak zos qơư tsov txos tsênhz mênhx đros têx yiêz tsi zuôr lênhx nênhs tsar zôngv AI, chox Lào Cai yênhx tsênhv qơư logistic jông tiv zix hâur thax tsav, uô tsưr ziv tax kim ngạch muôs tơưv 10 tỷ đôla lok shông 2030. Zơưv Vương Trinh Quốc, Tsar ban seiz car thax tsav kinh têr tỉnh Lào Cai heik mênhx: “Six hơưv krêz trôngx đriv mak cux li kuz, taz sik thâuv zôngv công nghệ thiêz krêz uô trôngx đriv yiêz jông, tsi zuôr lênhx nênhs tsar yêz, hâux lưv muk lok đhâu trôngx đriv zuôr chuôz ndê 1,5 jiês thiêz, zos 1 cxênhz 500 txos 2 cxênhz yêz muk lok tsi so”.

          Hâur ntu công nghệ huôv tsar, cheix ntux yiêz nhoz ntus đriv ziv sor si đuô. Đros lưx lươngv pênhz phax “cêr sik côngv jông bộ đội thiêz tsôngv px” zos kror paz truôx tul chiê huôv tsar. Tsaz yênhx “Cheix ntux yiêz pênhr phax sor siêz jêx jos tsôngv px” tưz tsưr tsix nox tsiêz nzor trâu tsôngv px nhoz tox siêz viv li ziv chuôz cxaz tsôngv px li siêz njênhs njôngr txos têz qơưk li têx hlôngr yiêz, truôx siêz sik côngv đros bộ đội por vêv truôx tul ntus đriv têz qơưk thiêz sik đros huôv tsar. Đại tá Nguyễn Văn Tuấn, Phưv chính ủy Bộ đội pênhz phax tỉnh Lào Cai heik: “Tsi taz tôngv vênhx tsôngv px nhoz ntus đriv, chuôz cxaz tsôngv px li siêz njênhs txos Đảng, têz qơưk thiêz quân đội, pêz tsênhv uô hâux lưv chính trị, ndar txos hơưv tos đại hội Đảng jiês tiv 14 thiêz jiês bo xeir teiv plor côx hôiv, HĐPX têx cấp six cxiv 2026-2031 li yênhx côngz”.

          Txox cêr hlâu Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng tưz krêz côngz cxiv tsa, krêz tơưv iz ntu huôv tsar yiêz hâur luz nênhx trâu ntu zuôr txos./.

An Kiên- Txâur Vax cxeik nhênhv