Tuôr tsês  hêir nênhs Tày nhoz Pác Nghè, Thái Nguyên luôs hâux lưv uô shaz

Ntơưv pos Dương Thị Lý chuôz zis yar tiêx, têx shaz yiêz uô tâu jiêz yar ntơư tsư kaz chuôs tsi uô trâu kruô lênhx tưs cux xar tuôx seiz. Pos chuôz zis uô đreiv luôs hâux lưv no txix têx shông 1980 lok, thâuv luz nênhx tsênhv yuôr ntâu txov nhêv, pox niêv nênhs Tày huôk njôngr ntu uô liêx têz tas, tsi yuô muôx nuv uô ntơư chiê uô shaz, muôx nzir phênhv sâu tâu. Lơưr pos Lý, hâux lưv uô no tsi yuô phiv liv thiêz muôx têx uô tâu hâur niêx shông. Thâuv zuôr txos tsiêz 30, ziv muôx ntâu tus chôngz lênhx zuôr txos, chuôz zis phênhv sâu tâu muôx têx ndê txos 2, 3 châuv tsov đeiv. Ntơưv jêx jok hâur têx hnuz kaz shôngk shông, kror tưs cux hnor meir jov hmôngr shaz fix, blơưv shaz lov jêv ntưk nhoz cxuô qơư. Pos Dương Thị Lý heik:“Cur chuôz zis uô shaz tâu 30-40 shông lok lơưv, têx no cux muôx liv jông cơưk, lơưr gra muk hlơưr uô đaz uô kruô, nox tsiêz uz no. Lok sâuv phênhv sâu mak ntu zuôr txos tsiêz ntơư cux tâu ntâu nhiêx txiêx”.

Jok Pác Nghè muôx 170 ntâu chuôz zis, phênhv ntâu zos tsôngv box Tày, nhiv no muôx 20 ntâu chuôz zis cux tsênhv uô đreiv luôs hâux lưv heik sâuv. Pos Nông Thị Huê, lênhx nênhs tưz 50 ntâu shông huôv tsar uô đreiv shaz heik: Tsi muôx lênhx tưs pâuz shor luôs hâux lưv no tưz uô thâuv tưs lok, viv thâuv tsênhv zâu tưz pov têx lênhx niêv, lênhx pos lơưr uô shaz li no lơưv. Chor pox niêv vir ndâuk lok uô nhaz hâur jok, txơưv tsi tâu pâuz uô shaz, taz sik cux tâu kriê tsưr ziv uô, đros por hưv, tuôr tsês côngv thôngx li txux chi cêr nênhx vênhx huôv jông tsi chiê pôngz plox. Nênhs Tày têx shaz, hur tiz si puôr lênhx zos txiêr lơưk têx tơưr shaz fix, đê blôngx hmông blâuv hâur har jôngr, xuz tsuôs lok jiêz kra kruôr, muôz jov thiêz tuôr mok uô. Pos Nông thị Huê heik:“Chor shaz no cur chuôz zis txiêr lơưk têx tơưr shaz fiv pêv har jôngr thiêz đê blôngx hmông blâuv, muôz têx ntông lưx, hmôngr ntông jiêz kra kruôr jov thiêz tuôr mok uô. Chor tơưr ntông shaz fix mak đhâu txiêr lơưk tâu lok, pêz muôz jiêz kra kruôr jông, tsês tâu lok six ntêr, tsi tuôx pưv, tsi uô ruôr hiêv li chas”.

Chênhr txix têx tơưr ntông shaz fix, blôngx ntông har jông tiz jông uô, jiêz kra li co tưz uô trâu shaz Pác Nghè jông tsi thôngx li lưv zav shaz txơưr đuô muôx muôs hâur ciêz đrôngs. Chênhr zos li heik co, tsôngv pêx xênhv sơưr đơưk cux khênhr nhiêv zôngv txos nênhs Tày têx shaz hâur hnuz tsiêz, hnuz ntênhs đuô. Thâuv ntu kaz shôngk shông, têx chuôz zis uô shaz khênhr huôv tsar uô ntâu đuô 2, 3 bâus, muôz nzir hâux lưv uô thiêz phênhv sâu tâu truôx trâu ntâu chuôz zis. Zơưv Chỉ Văn Kiến, Tsar jok Pác Nghè heik pâuz:“Shaz Pác Nghè cux muôx ntâu chuôz zis uô tâu ntêr shông lok lơưv, lar heik zos hâur ntu kaz shông, zuôr txos tsiêz ntơư mak uô tâu ntâu. Kruô lơưr cux zuôr txos ntâu thiêz muôs trâu cxuô xã tas. Txix co, ntâu chuôz zis cux muôx luz nênhx huôv tsar, vav mênhx jux juk, uô tâu vax tsêr truôx khor nhoz, luz nênhx truôx tuk”.

Têx shông jê lok no, đros trâu sir jos tsưx phưv jông tsôngv pêx xênhv luôs hâux lưv uô thâuv nzor, jok Pác Nghè tsênhv tâu moz siêz txos, tâu têz qơưk têx pênhr tsaz yênhx cxiv tsa jêx jok yiêz, txo grêk cêr pluôs truôx paz max. Hâu nov ntơưv qơư thiêz cxuô cơ quan lês car uô đreiv têx hâux lưv zov chênhr hâur xã, hâur tỉnh cux sik đros kriê pêx xênhv cxiv tsa suôz bê, hlôngr pâur tsưr ziv tsiv uô chiê muôs tâu trâu hâur ciêz đrôngs, chôngz lênhx ntâu tus pâuz txos. Iz cxiê chuôz zis tâu paz lok sâuv kriê zuôr muôs trâu têx qơư zuôr muôs hax huv, HTX hâur thax tsav, chiê muôs tâu truôx đuô têx shaz uô tâu. Jok Pác Nghè tưz tâu têz qơưk paz cxiv uô cêr luôv suôz jêz, xi măng ntêr 3 cêik ntâu, chiê cxuô chuôz zis nhoz no zôngx ziv muk lol huôv tsar uô nox uô hâuk. Niêv lâul Nông Thị Ngà, nhoz jok Pác Nghè heik:“Thâuv ntêx cêr ar xưz, lok six bluô thiêz pâus cơưk, muk lol huôv tsar uô nox lok sik thâux têx shaz muk muôs lok six phiv liv, chor tuz luôv cux tsi xar tuôx hlo. Taz sik iz txix thâuv têz qơưk paz uô cêr luôv suôz jêz, xi măng đu lus li no, tsôngv box sơưr đơưk hâur jok muk lol cux zôngx ziv đuô. Khov muôx cêr yiêz, pêz luôs hâux lưv uô shaz cux huôv tsar tâu jông đuô”.

Hâur ntu têz qơưk huôv tsar nhiv no, nênhs Tày nhoz Pác Nghè luôs hâux lưv uô shaz cux tâu tsôngv pêx xênhv tuôr tsês thiêz huôv tsar uô đreiv đhâu ntâu tiêv tsi chiê pôngz plox. Têx shaz tsi tiêk muôx đros đreiv tsôngv box Tày luz nênhx phôngz cxưx, tsênhv muôz hâux lưv uô, cxaz nzir phênhv sâu tâu trâu ntâu chuôz zis hâur jok thiêz paz por hưv, tuôr tsês têx txux chi vênhx huôv, cê krêz hâu cêr huôv tsar uô nox truôx trâu tsôngv pêx xênhv tox siêz./.

                                                                                              VOVĐB-Riê Lâux cxeik, nhênhv   

Huôv tsar truôx cxuô hêir nênhs têx vênhx huôv tsiv grê chiê cxơưz cxiz shuôk tsar qơư ndis uô si, sêiz shuôk têz qơưs hâur thax tsav tinh Điện Biên

Txox cêr lênhx poz jêz muk trâu jos Na Sang 1, xã Núa Ngam, tỉnh Điện Biên, tưz pov njôngr tsôngv px hêir nênhs Lok Tsuôk hâur thax tsav co tsôngv pox niêv vir ndâuk xơưk tsôngk tiêz, tsôngk yo đros trâu têx tsêr, tox trôngz câuv har jông jav hur đros hêir nênhs co luz nênhx nox nhoz muk lok hâur niêx hnuz. Pos Vì Thị Tích, nhoz jos Na Sang 1 shir phaz lul hêik pâuz: “Thâuv tsênhv zâu 10-12 shông, cur tưz cơưv shâuv ntok ntâuz; đhâu co, cur cux cơưv shâuv chos pax thiêz chos gax chiê trâuk ntâuz. Thâuv muôx 14-15, cxuô zav ntâuz cur ntok tâu chox lok xơưk tsôngk tiêz, tsôngk yo hnar cux jông hênhr. Tov kaz cur cux kriê trâu têx mê nhuôv chiê tuôr truôx zuk hêir nênhs luôs hâux lưv ntok ntâuz tsik chiê pôngz plox

Iz chas huôv tsar truôx zuk hêir nênhs luôs hâux lưv ntok ntâuz, tsôngv px nhoz jos Na Sang 1 tsênhv tuôr tâu truôx têx cêr đaz cêr kruô cxôngx nzor đros đrêiv hâur luz nênhx niêx hnuz. Tsênhz tiês, đhâu iz shông khưr tsêz chos kôngz, thâuv têx blêx liêx, blêx têz siêr, hur si tsôngv px jêx jos tưz bax cxuô zav nox mor blêx yiêz thiêz uô pluôk nox ndo txiêx njis pox côngz, zơưv côngz, luz ntux luz têz muôx ntux nas paz tsôngv px sđ khưr sâu tâu ntâu kôngz lôngk. Pos Lường Thị Ún,  nhoz jos Na Sang 1, xã Núa Ngam hêik pâuz nzir: “Thâuv nox mor blêx yiêz, tsuv muôz chor blêx mok chox lok ciz uô nox. Lar hêik zos thâuv txos chêix blêx yiêz siêr, tsuv muôz chor blêx yiêz co chox lok uô chiê hu pox côngz, zơưv côngz lok đros nox đros hâuk, por hưv trâu chuôz zis tsik muôx moz gênhk, khưr sâu tâu ntâu kôngz lôngk”

Đros trâu tsôngv px jos Na Sang 1, tsôngv px hêir nênhs Poz ziz, Hmôngz, Cho hâur thax tsav tỉnh Điện Biên cux tsênhv niêx hnuz tror cxiv kho thiêz zok nriêr zuk hêir nênhs têx txux chi, vênhx huôv jông cxôngx nzor cov muôx đros đrêiv hâur luz nênhx tsik chiê pôngz plox. Zơưv Lò Văn Thiền, nhoz xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên hêik pâuz: “Thâuv ntêx chor lâuk sir zôngv hnênhr chox lok tuô nak tuô nôngs; taz sik nhiv no sir zôngv hnênhr chox tưr uô cêr lov jêv”

Zơưv Nguyễn Thanh Sơn, Thơưx sêiz car Sở Dânmênhx cxưx tỉnh Điện Biên cux hêik pâuz tiêk: Ntu 2026–2030, Điện Biên tso tơưv luôs hâux lưv uô cov muôx 85% xã, jêx jos tsôngv px hêir nênhs tsơưs muôx tsêr vênhx huôv, yar tiêx kriz uô cêr lov jêv côngv thôngx. Đros co, cxơưz cxiz tsôngv px cxuô hêir nênhs sđ zok nriêr-huov tsar zuk hêir nênhs têx txux chi, vênhx huôv jông cxôngx nzor, txuôk đros huôv tsar uô nox, cxiv uô cxuô qơư ndis uô si hâur ntu 2026-2030 cov tsôngv kruô oz chas têz qơưs pâuz txos: “Chor tuz nxêik hluôk ntuôr uô cêr lov jêv cxôngx nzor nhoz trâu cxuô luz jêx jos tsuv tax tâu 95%. Ntơư cux chênhr zos iz luôs hâux lưv cxơưz cxiz huôv tsar uô nox hâur thax tsav tsôngv px hêir nênhs tsơưs nhoz thax tsav tox siêz đêz đrôngl, luz nênhx tsênhv ntâu cêr txov nhêv.

Txix têz qơưs têx pênhr nhiêx muôz paz huôv tsar uô nox, tưz pov njôngr tsôngv px hâur thax tsav tỉnh Điện Biên luz nênhs hlôngr yiêz-truôx tuk, tsâu sor./.

                                                                                     Tsu cxêik nhênhv-Vũ Lợi, CQTT Tây Bắc