Kơmăi ki séa ngăn tơdroăng ki hliăng xúa tơmeăm veăng kum pro [ai tơ’noăng mê cho dêi Khu thái cô hnê a Hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên, cho tơmeăm đie#n tưh ki kân tơ’mô [ă laptop ai 15 inch, hngăm châ 400gram, kơxo# liăn ki vâ mơjiâng pro tơmeăm ki kố dâng 5 rơtuh liăn. Kơmăi ki kố ga chiâng hrik xo hyôh a kơlo 100Hz troh 20kHz, tíu ki ga chiâng vâ hrik ngăn hyôh tâ tá mê ai 8 met, ga kô châ hlo, châ ‘nâi mâu tơmeăm kơmăi ki ê ki hok tro xúa vâ pro [ai tơ’noăng.

Kơmăi ki tí tăng ‘nâi tơmeăm hrik ‘no hyôh xúa châ tơ-[rê, hiăng châ xúa a mâu hngêi trung đăi hok [ă tíu xiâm hnê vê rơxế

Kih sư Tôn Thất Trường Nam, ối tung Hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên, Kăn pơkuâ ngăn khu ki hriăn mơjiâng kơmăi kố tối ăm ‘nâi, vâ châ djâ tơmeăm pro [ai drêng tơ’noăng, mâu hok tro, sinh viên hmâ xúa mâu tơmeăm ki pin ôh tá châ ‘nâi, châ hlo, môi tiah: hyôh ing pá kong, kơxái tơmâng, phôn ki tâ tung theh ATM, kơmăi mơ’no hyôh bluetooth tơdjêp [ă kơxái tơmâng ‘’ki ku\n’’ vâ mơ’no ăm ko [ai tơ’noăng [ă hiăng châ mơ’no ăm mơngế ki bro [ai pa kong [ă hnối vêh pơtroh ăm tơná ngế ki pơtroh mê vâ pro [ai tơ’noăng. Kih sư Nam tối ăm ‘nâi, drêng xúa kơmăi ki kố tung mâu hneăng tơ’noăng, tơdroăng ki sinh viên xúa mâu ko\ng nge# ki tiah mê kô tơ’lê châ ‘nâi, châ hlo [ă rup xo:

‘’Mâu tơmeăm ki hliăng vâ châ xúa bro [ai tơ’noăng ga hmâ mơ’no hyôh pá kơdâm 9Khz, [ă cho hyôh ki hrik mơ’no tung tê. La kơmăi dêi khu ki hriăn mơjiâng pro kố ga kô châ ‘nâi troăng hyôh dêi khu tơmeăm ki hrik ‘no mê, ing mê, kum ăm ngế thái ki pơkuâ ngăn hâi tơ’noăng mê châ ‘nâi mâu ngế ki ôh tá tơdrăng tung pro [ai tơ’noăng. Drêng djâ kơmăi ki mơjiâng pro mê achê ngế ki xúa troăng hyôh hrik ‘no mê dâng 8 met, ga kô chuât rế têi, [ă kô pơchốu ngế hok tro ki xúa troăng hyôh vâ pro [ai mê kố re\ng châ rup ga hlối.’’

Kơxo# liăn ki mơjiâng pro tơmeăm kố kơnâ châ 5 rơtuh liăn

O Nguyễn Thị Mai, sinh viên Khoa học Tự nhiên và Công nghệ dêi Hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên tối ăm ‘nâi, mâu tơmeăm chal nếo ki rơkê nôkố vâi xuân hiăng xúa vâ djâ tơmeăm ki mê tung lâm tơ’noăng, dế nôkố hiăng châ mơ’no tê hên h^n a mâu hngêi kơchơ, tung trang măng Internet, Facebook. Yă tê mâu tơmeăm ki mê xuân rơpâ, ga bu ai 200 rơpâu troh a 2 rơtuh 1 tơmeăm ki mê. Hên sinh viên ki tơngôu xah ôm hêi, klâi hriâm la vâ châ điêm hên, vâi ki mê hmâ tí tăng rôe xêh tơmeăm ki mê vâ bro [ai tơ’noăng. O Mai tối tiah kố, tơdroăng ki hriăn mơjiâng pro kơmăi ki vâ hrik xo hyôh mơnhên mâu tơmeăm ki kơtôa mê cho kal khât, vâ rak tơniăn ki tơdâng, tơ’mô tung mâu hneăng tơ’noăng:

‘’Tiô á, kơmăi ki tí tăng mơnhên tơmeăm ki hrik ‘no hyôh mê cho kal păng ‘nâng ăm mâu hneăng tơ’noăng a hngêi trung. Ai hên mâu vâi pú hmâ tí tăng chêh xo [ối ing mâu tơmeăm ki hrik ‘no hyôh mê, ga cho tơdroăng ki ôh tá tro, pro mâu ngế ki hriâm kơhnâ rơkê xêh khât chiâng lu\p xêh. Khu ki hriăn ple\ng mơjiâng kơmăi ki tí tăng ‘nâi tơmeăm hrik ‘no hyôh mê cho tơdroăng ki pơxúa, kal păng ‘nâng, ga kum ăm mâu vâi pú ôh tá ai tơdroăng ki pơloi mê athế hriâm khât, tơ’noăng khât vâ kơ ai tíu ki hriâm tâp ki rơkê păng ‘nâng’’.

Kơmăi ki kố kân tơdâng [ă laptop

Tiô Tie#n sih Nguyễn Thanh Tân, Kăn [ơrô séa mơnhên ‘na luât, cheăng tung Hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên tối, rêm hơnăm, tơdrêng [ă tơru\m cheăng [ă Khu ngăn ‘na hnê hriâm [ă hnê mơjiâng tơdroăng rơkê dêi kong pơlê tơku\m po hneăng tpơ’noăng râ má pái phôh thong tơnêi têa, mê hngêi trung xuân hiăng po hên hneăng tơ’noăng, tâi hneăng, tâi môn, ăm sinh viên, hok tro. Tung mâu hneăng tơ’noăng kố, hiăng ai hên mâu vâi o xúa tơmeăm ki hrik ‘no hyôh vâ xo ko [ai tơ’noăng ăm vâi pá kong bro [ai ah pơtroh ăm tơná vâi nếo. Tơdroăng ki hriăn mơjiâng pro kơmăi ki chiâng tí tăng ‘nâi tơmeăm hrik ‘no hyôh cho tơdroăng ki ‘ló hâk mơnê.

‘’Klêi kơ’nâi ngin xúa kơmăi tí tăng ‘nâi kố mê hiăng châ hlo ai 60 ngế sinh viên ki ôh tá tơdrăng [ă pin hiăng châ rup; hneăng tơ’noăng ki achê pơla kố nah, ôh tá hlo ai ngế ki lâi ki xúa tơmeăm hrik ‘no hyôh vâ bro [ai tung roh tơ’noăng mê. Hngêi trung hâk kơdeăn ‘nâng hnoăng ki rơkê mơjiâng kơmăi ki tí tăng ‘nâi mê, ga hiăng veăng kum pro kơdroh tơdroăng ki lu leâ, pơloi tung tơ’noăng, kum ăm tơdroăng hnê hriâm dêi hngêi trung, tơdroăng mơhriâm dêi sinh viên châ tơtêk khât păng ‘nâng.’’

Troh nôkố, khu ki hriăn mơjiâng mê hiăng pro 4 toăng kơmăi. Mâu kơmăi kố dế châ xúa vâ séa mơnhên ngăn a mâu hneăng tơ’noăng dêi Hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên, Đại học Thủy Lợi (Hà Nội), Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam, Tíu xiâm hnê tối ‘na tơdroăng vê rơxế dêi Khu ngăn ‘na rơxế-troăng prôk dêi kong pơlê Gia Lai. La ngiâ kố ah, khu kố ối pơtối hriăn ple\ng, ‘mâi rơnêi vâ mơjiâng kơmăi tiô túa ki ku\n tâ, kâi vâ tí tăng ‘nâi re\ng tâ. Ki xiâm cho vâ veăng kum ăm mâu Hngêi trung đăi hok, kao đăng, trung kâp tung lâp tơnêi têa [ă mâu Khu ngăn ‘na hnê hriâm xúa kơmăi tung mâu hneăng tơ’noăng, maluâ a mâu hneăng tơ’noăng râ má pái phôh thong tơnêi têa.

Tuấn Long chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng