Vâi krâ nho\ng o kuăn ngo Rơteăng a thôn Yă Tun, cheăm Đak Ang, Ngọc Hồi, Kontum tơdah tết hơnăm kố sôk ro xua hơnăm hiăng hluâ, thôn hiăng châ mơnhên tối pơlê rêh ối tiô troăng le\m nếo râ tơring. 8 km troăng prôk sap ing  cheăm troh thôn xuân hiăng châ tôh chhá kơxu, vâi krâ nho\ng o tơ’lêi hlâu tung prôk lăm, pêi cheăng kâ. Tung hâi apoăng hơnăm 2017, pôa A Muôn, 55 hơnăm, kuăn ngo Rơteăng, thôn Yă Tun tối:

‘Na tơdroăng rêh ối, pêi cheăng kâ dêi kuăn pơlê akố hiăng hơ’lêh hên tâng vâ pơchông [ă hơnăm nah. Vâi krâ nho\ng o tung thôn đi đo rak vế ki tơru\m môi tuăn. Klêi Tơnêi têa mơjiâng pro troăng tung thôn, nôkố rơxế kân kuăn, rơxế tuh tuh, mâu rơxế ki ê kô chiâng kơtâu troh a klâng chêk vâ pêi cheăng, chơ tơmeăm sap ing kong troh a hngêi tơ’lêi hlâu. A hlo Tơnêi têa tơmâng to\ng kum khât troh tơdroăng kơjo kum mâu ngế hơnăm hiăng krâ, mâu rơpo\ng kơtiê xơpá châ x^ng xoăng phái, xup kơxo\ng khăng, bo#t ngot, po, liăn vâ kuăn pơlê kâ Tết tơtô, sôk ro, hơniâp le\m’’.

Pôa A Muôn, hdroâng Rơteăng a thôn Yă Tun

A cheăm Văn Lem, tơring Đak Tô, kong pơlê Kontum, pêi pro tung mơjiâng thôn pơlê nếo, hơnăm hiăng hluâ, cheăm hiăng kơjo mơjiâng hngêi trăng troăng klông tung thôn pơlê. Vâi krâ nho\ng o xuân hiăng hơ’lêh tơdroăng hlê ple\ng, hên rơpo\ng pleăng dêi tơnêi pro troăng. Rơnó hơngui Đinh Dậu 2017 hiăng troh, sôk ro xua hlo tơdroăng rêh kâ ối hiăng chía tơtêk, pêi lo chía châ ‘na kế tơmeăm, hiâm mơno dêi hdroâng kuăn ngo Rơteăng a kố hiăng hloh rơkê hên tơdroăng, mê rêh ối hiăng xông tơtêk, pôa A Mak, krâ pơlê Têa Dro\ng, cheăm Văn Lem, tơring Đak Tô, kong pơlê Kon Tum sôk ro tối:

‘’Hơnăm nếo hiăng troh, á rơkâu tâi tâng vâi krâ nho\ng o, pơtối pêi pro mâu tơdroăng ki pin hiăng rơkê pêi tung hơnăm nah, mơnhông mơdêk cheăng kâ, mơjiâng thôn pơlê rế hía rế tơtêk hên tâ. Vâi krâ nho\ng o thế pêi pro tro mâu troăng hơlâ dêi Đảng, luât tơnêi têa, mơ-eăm tơtro tâ mê nếo vâ mơnhông mơdêk, pêi chiâk deăng. Vâi krâ nho\ng o pin ôh tá tơmâng mâu ngế ‘mêi pơlông djâ, pro chiâng ôh tá môi tuăn pơla hdroâng kuăn ngo. Á rơkâu tâi tâng vâi krâ nho\ng o Rơteăng mo dâi, rêm rơpo\ng, rêm ngế sap ing krâ troh vâi’ne\ng hơnăm nếo hơniâp le\m, sôk ro, tơniăn. Vâi krâ nho\ng o thế môi tuăn, nhua#m pâ dêi pó, lăm pôu, tơpui tơno, kơ-êng, rơkâu ivá roh rơnó hơngui nếo’’.

{ă rơpo\ng pôa Y Ninh Niê, 58 hơnăm, ối a cheăm Ea Uy, tơring Krông Pach, kong pơlê Daklak, hơnăm 2016 cho môi hơnăm pêi cheăng ôh tá châ tơ-[rê môi tiah tơdroăng púi vâ. Mâu hơnăm hiăng hluâ rơpo\ng pôa pêi cheăng châ xo kơpêng 330 rơtuh liăn tung môi hơnăm ing 1 ha tơdế kơphế, 1 ha báu klâng, pêt alâi, [ă păn ro, chu. La hơnăm kố nah, kong hnối  tô mơdrăng, hnối tro lu\p, rơpo\ng pôa bú châ xo 100 rơtuh liăn tê. Hluâ môi hơnăm pêi cheăng pá puât, pôa Y Ninh Niê xuân ôh tá lao tuăn, xuân ối tơngah hơnăm 2017 kô pêi cheăng châ tơ-[rê.

 ‘’Tung hơnăm 2016, tối tơchoâm, hên rơpo\ng tung kơpong kố dế trâm pá xua kong mêi têa lân lu [ă mơhiu tâi báu klâng alâi, kơphế [ă hên tơmeăm ki ê. Tung hơnăm nếo, klêi kâ Têt, púi vâ kuăn pơlê mơ-eăm tâ nếo, pôi tá lao tuăn, tu\m  tơdroăng ki pin trâm tung hơnăm hiăng hluâ. A rơkâu vâi krâ nho\ng o pơtối mơ-eăm, mơdêk pêi cheăng kâ, vâ ai tiô tơdroăng púi vâ [ă pro pơxúa tơ-[rê tung cheăng kâ hôm tâ ăm tơná vâi krâ nho\ng o’’.

Xuân xua kong prâi ôh tá tơniăn, mê rơpo\ng pôa K’Bít, thôn 1, cheăm Gia Hiệp, tơring Di Linh, kong pơlê Lâm Đồng hơnăm hiăng hluâ pêi lo châ lối 300 rơtuh liăn ing pêi tiu, pêi kơphế hlối păn mơnăn mơnôa. Hơnăm nếo, pôa K’ Bít tối vâ păn tơ’nôm pu pái, pêt loăng plâi kâ tung kơdrum kơphế:

‘’Klêi kâ têt rơpo\ng á [a\ rêm ngế hbrâ pêi chiâk deăng pơxiâm mot hơnăm nếo, ngế pêi kơphế rak ngăn kơphế, ngế pêt tiu rak ngăn tiu, ngế pêi báu lăm ngăn klâng. Pói môi hơnăm nếo pêi lo châ hên tơmeăm, kong mêi tô tro, khía ‘ló vâ hơnăm nếo vâi krâ nho\ng o ai tơdroăng rêh ối phâi tơtô, cheăng kâ rế hía rế châ tơxông tơtêk’’.

{ă cheăm Dak Gằn, tơring Dak Mil, kơpong hmâ pêt plâi nong tê châ xo liăn hên dêi kong pơlê Daknông, khu kăn kong pơlê hiăng pơkâ to\ng kum kuăn pơlê mơjiâng mâu khu tơku\m pêi chiâk deăng kơpong pêt loăng plâi kâ tung hơnăm 2017. Pôa Y Srao, kăn hnê ngăn Khu kuăn pơlê pêi chiâk deăng cheăm Dak Gằn, tơring Dak Mil, kong pơlê Daknông, ăm ‘nâi:

‘’ Apoăng hơnăm nếo 2017 ngin kô hnê ăm dâng 10-20 rơpo\ng kuăn pơlê ‘na tơru\m pêi cheăng, ki hên pêt plâi nong, pêt plâi mit, plâi bơr, cho mâu loăng plâi ki tơtro [ă tơnêi tơníu, hyôh kong prâi, akố têa tôh oh tá bê. Khu kuăn pơlê pêi chiâk deăng tơru\m [ă Vi [an hnê ngăn cheăm [ă mâu khu tơru\m cheăng nếo tơku\m pêi cheăng hơ’lêh hdrê pêt, rak tơniăn tung cheăng kâ rêh ối dêi kuăn pơlê . Ngin mơhnhôk vâi krâ nho\ng o, malối vâi krâ nho\ng o M’nông akố hơ’lêh túa rêh kâ ối, cheăng kâ athế môi tiah mâu ngế Xuăn, ki hdrối cho rah mâu rơpo\ng ki kơhnâ mơ-eăm pêi cheăng, mâu ki pêi cheăng kâ rơkê djâ troăng ahdrối ăm vâi krâ nho\ng o tung pơlê pêi pro [ối, 5 troh 10  rơpo\ng mơjiâng khu pêi cheăng tơru\m, klêi mê, chôa hơ’lâng mơhnhôk djâ hên vâi krâ nho\ng o ki ê rơtế pêi. Má péa cho cheăm pơkâ a kopong pêt hdrê loăng ăm tơtro. Thế mơhnhôk vâi krâ nho\ng o tơru\m [ă dêi rơpó, mơjiâng khu pêi cheăng tơru\m vâ tơku\m liăn, xúa khoa hok kih thua#t tung pêi cheăng tiô troăng hơlâ pêi lo kế tơmeăm tê mơdró ai pơxúa hên.

Gương prế A Sa Ly tơplôu [ă tơbleăng