Ing tơdroăng săm tối mâu khu ‘mêi tong loăng a Gialai troh tơdroăng xâu [ă ôh vâ pôu râng hnoăng cheăng​
Thứ ba, 00:00, 21/02/2017
VOV4.Sêdang – Tung pơla kố nah, kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa tô tuăn tơdroăng a Khu pơkuâ kong tât khía peăng mâ hâi lo pá kơnho\ng }ư Pah, kong pơlê Gialai, drêng ai mâu kăn [o#, mâu ngế cheăng dêi Khu pơkuâ kong tât khía tối ‘na tơdroăng ai mơngế tong loăng, vâ kơtôa ăm dêi tơná xua ôh tá pôu râng hnoăng cheăng, lôi hía loăng tung môi roh kếo loăng kong. Tơdroăng ki ôh tá tơdrăng kố re\ng châ kơ koan ko\ng an châ ‘nâi, hiăng pro kuăn pơlê thăm khéa khât tơdroăng ôh tá pôu râng dêi hnoăng cheăng, dế ai tung mâu kăn [o# gâk ngăn kong.




Klêi tối tơbleăng ‘na mơngế ki tong loăng ôh tá ai khât ai chêh tung hlá tơbeăng, phôn râng ko\ng dêi pôa Nay Văn, Kăn pơkuâ ngăn loăng kong tơring C|ư Pah la lâi xuân tô. Mơngế ki lăm troh a tíu rak ngăn kong pêi cheăng, maluâ ôh tá hlê tu\m tơdroăng mâu rôh krếo phôn mê ai tơdroăng klâi, la ai tơdjâk troh tơdroăng ki vâi tối tơbleăng, troh kong, troh mâu ki tong loăng [ă hên tơdroăng ki ê xuân tu\m vâ pro pá tơdroăng ki vâi ‘’tí tăng tối xêh’’ mê ing Khu rak ngăn kong kơnho\ng têa pe\ng mâ hâi lo C|ư Pah, tí tăng tối. Pôa Nay Văn tối, khoh ai tơdroăng kố, cho xôi ing Khu rak ngăn kong hâi mơnhên khât, re\ng loi luâ râ [ă lơ re\ng tối tơbleăng ăm râ kơpêng. Pôa Nay Văn tối:

 

‘’Khu rak ngăn kong ‘nâi ing tơdroăng tối tơbleăng dêi Khu rak ngăn kong tê. Xuân ngăn ing kơxo# ki chêh tối, ngăn nhên a mâu tơdroăng dêi Khu tối tơbleăng mê xuân tối ăm râ kơpêng. Tiah mê tê, ki khât gá oh tá ‘nâi xiâm tơdroăng klâi tung mê. Ai gak ngăn, ai mâu ki ‘mêi, ai mot xo xơkê hôm ai dâi pháu hơnêa lơ ôh, ki mê oh tá ‘nâi nhên’’.

Tíu pơkuâ kong tât khía peăng mâ hâi lo pá kơnho\ng }ư Pah

 

Xuân tung tơdroăng ki pá xua pơxá inâi hnoăng cheăng, kăn hnê ngăn Vi [an tơring C|ư Pah [ă Vi [an hnê ngăn kong pơlê Gialai, drêng mê ai kăn pho\ hnê ngăn Vi [an kong pơlê, pôa Kpă Thuyên, ngăn tiô tơdroăng tối tơbleăng dêi tơring hiăng k^ môi hlá mơ-éa tơbleăng ‘na tong loăng ki hêak pơloi mê, pơtroh ăm hên kơ koan, khu râ pơkuâ cheăng dêi kong pơlê, malối pơtroh ăm Vi [an hnê ngăn kong pơlê Kontum, pơkâ thế kong pơlê kô mơdêk hnoăng cheăng ‘na séa ngăn, tơru\m [ă vâ rup, pơxâu phâk mâu ngế, khu ki tong loăng. Pôa Nguyễn Ngọc Quang, kăn pho\ hnê ngăn Vi [an hnê ngăn tơring C|ư Pah, tối:

 

‘’Tối ‘na môi ngế kăn [o# tiah mê oh tá tơdrăng le\m. Pro chiâng ai tơdroăng ki pơ’lok, oh tá le\m tung kong pơlê. Tơdroăng ki pơ’lok mê cho tá tơdroăng pơkuâ ngăn ôh tá xê to dêi tơring mê troh mâu khu ra pơkuâ kơvâ cheăng. A tơmiât, kố cho tơdroăng ki vâi pro chiâng pá, pôi tá pro chiâng ai tơdroăng ki tiah mê xếo’’. 

 

{ă mâu tơdroăng ki lu\p kân ‘na ki loi nhoăm dêi khu kăn [o#, viên chưk rak ngăn kong tối phá xêh, kăn [o# viên chưk Tơnêi têa tối tơchoâm, kơ koan tíu pêi cheăng ki pro xôi luât mê dế mơhno dêi tơdroăng tơná kơnhing tung pơxâu phâk. Púi tơngah kô pơxâu phâk kơtăng tơdroăng kố, vâ pro [ai hriâm ăm tâi tâng mâu khu rak ngăn kong tung kong pơlê. Pôa Trương Phước Anh, Kăn pơkuâ ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk thôn pơlê dêi kong pơlê Gialai, ăm ‘nâi:

 

‘’Nôkố thế pro tiô luât. Tâng ai tu\m ivá pơsăm phoăng ngế ki tối tơbleăng hêak pơloi, klêi mê tối mâu tơdroăng ki oh tá tro mê ăm mâu kăn ôh tá teăm tơdrêng, ôh tá troh tui lui. Khu kăn dế tơku\m mâu kơ koan cheăng dêi Khu xiâm vâ mơnhên tơdroăng kố, tối nhên mâu tơdroăng pơkâ tối, ki kố hmếo pơ kơdrâ ai, tí tăng tối xêh vâ pro oh tá tro khât, thế pơxâu phâk, tâng ai ivá thế tơleăng phâk’’.

 

Troh nôkố, kơ koan khu râ pơkuâ cheăng dêi péa kong pơlê Gialai [ă Kontum xuân dế tơku\m vâ mơnhên, 45 rơno loăng tơmeăm ki ko kong a kơpong kong 174 dêi cheăm Hà Tây, tơring C|ư Pah dế ối ulâi [ă ai cho ki xiâm gá. La hên ngế tối tiah kố, tơdroăng mơnhên mê dêi mâu ngế [ă tăng loăng ki hiăng hía, ôh tá kal [ă tơdroăng ki thế tăng rup ngế ki xiâm, ki xâu hnoăng cheăng, khoh pro chiâng ai tơdroăng ki tối oh tá tơdrăng tung khu kăn pêi hnoăng cheăng rak ngăn kong. Tơdrêng amê, hnối hriâm pôi tá ai tơdroăng ki tiah mê xếo, hnê mơhno pơkuâ ngăn bú tơngah to ing tơdroăng tối tơbleăng, oh tá vâ tí tăng ‘nâi ple\ng hdrối, séa ngăn nhên khât ‘nôi.

 

Xuân thế hlo nhên, tơdroăng ki xâu hnoăng cheăng mê cho ki hiăng hluâ, pro oh tá tơdrăng tung rak ngăn, pơkuâ, ôh tá xê to tơdroăng a Gialai. Kong Tây Nguyên tro ko ‘nhiê ó tung hên hơnăm hiăng hluâ, tơdroăng khu ‘mêi ko ‘nhiê kong, tê mơdró, chơ djâ hmâng vâ mâu loăng pơlái, lúa kuăn kiâ kong hâi teăm tâi ki tơpá, tơvâ tơvân gá.

 

Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh, kăn pơkuâ rêm khu xiâm kơvâ cheăng, hiăng hên hdrôh hnê pơchân mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên ‘na hnoăng cheăng dêi khu râ pơkuâ. La [ă tơdroăng ki tí tăng tối ai vâi tong loăng mê, [ă hdrối mê ai tơdế khế, hlá tơbeăng châ hlo môi [ăng tơnêi ‘măn hên mâu loăng tong, ‘măn hên hâi tung pơlê kong kơdrâm Kontum, ki Khu rak ngăn kong ngăn môi tiah ôh tá ‘nâi, lơ kơtăn kố ai tơdế hơnăm cho tơdroăng khu ‘mêi ‘’Hà Đen’’ ko loăng liu plâi ton khế, a kơpong kong rak kơnho\ng têa Hngêi kơmăi on tơhrik Đồng Nai 5, kong pơlê Lâm Đông [ă hên tơdroăng ki ê, ngế ki lâi xuân ‘nâi, tơdroăng ki mê bú pơxâu iâ tê. Tơdroăng oh tá tơdrăng, xâu kơtôa hnoăng cheăng tơná tung khu râ pơkuâ rak ngăn kong xuân cho môi tơdroăng ki ‘mêi kal thế tah lôi.

 

Gương tơplôu [ă tơbleăng.               

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC