VOV4.Sêdang - A kơpong Tây Nguyên, a rơnó Têt xuân cho roh ki vâ pơxiâm mot tung rơnó tô mơdrăng, bu ai iâ on khâng xuân pro chiâng chếo kong. Drêng ai mâu tơdroăng ki tiah mê, tung mâu hâi Têt pơla hdrối kố nah, mâu khu pơkuâ ngăn kong [ă kuăn pơlê hiăng mơhnhôk hên khu râ ki gak ngăn kong vâ mơdât on chếo kâ. Khoa Điềm, Ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jíu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai [ai chêh tối ‘na hnoăng cheăng hbrâ mơdât on chếo kâ kong a kong pơlê Kon Tum, tíu ki ai lối 610 rơpâu ha kong.

Kong tô khăng khoăng ó, achê troăng ku\n mot a mâu [a\ng kong ối tung tiêuh khu 279, tung cheăm Đăk Rơ Nga, tơring Đăk Tô, péa ngế ngoh A Sướt prế A Cường xing xoăng dêi pó kơ-[a\n chưng ki djâ vâ kâ. Ngoh A Cường tối ăm ‘nâi, kuăn pơlê Têa Kon tơdah pơkuâ gak ngăn 270 ha kong dêi Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu gak ngăn kong Đăk Tô vâ châ kâ liăn gak ngăn kong. Rơnó tô hơnăm ki lâi xuân tiah mê, ki má lối cho roh hdrối, tung [a\ kơ’nâi Têt tiô khôi hmâ, kuăn pơlê pơtroh chât ngế gak ngăn hbrâ mơdât on chếo kâ kong plâ hâi plâ măng.

‘’Têt gâk plâ hâi plâ măng ki kal cho gâk ngăn kong xâu gá lơ chếo. Têt gak ngăn, ôh tá xê Têt xuân thế gak, gâk plâ rơnó tô xâu gá chếo. Rêm hâi pin thế đi đo lăm séa ngăn. Lâp pơlê gâk ngăn tâi tâng, hơ’leh dêi pó gak ngăn’’.

Séa ngăn hbrâ mơdât on chếo kong tung mâu hâi Têt a Tiêuh khu 279 cheăm Đăk Rơ Nga, tơring Đăk Tô

Têt kố tung mâu [a\ng kong dêi kong pơlê Kon Tum, chât rơpâu ngế kăn [o#, mơngế cheăng a mâu tíu pơkuâ kong [a\ kuăn pơlê xuân dế gâk ngăn, séa ngăn thăm gâk ngăn kơtăng vâ hbrâ mơdât on chếo. Châ mơnhên cho tíu tơ’lêi chếo kong dêi kong pơlê Kon Tum, roh Têt hơnăm kố Khu pơkuâ Ilâng kong }ư\ Măng Mrai đi đo rak 14 tíu gâk ngăn, 20 tíu gâk vâ hbrâ mơdât on chếo lối 56.200 ha kong dêi tíu cheăng.

Pôa Đào Xuân Thủy, Kăn pơkuâ Ilâng kong }ư\ Măng Mrai tối ăm ‘nâi, tơdroăng hbrâ mơdât on chếo kong dêi tíu cheăng châ pêi pro tiô troăng 4 tơdrêng [a\ ki rơhêng vâ tối kơchăng [a\ on chếo kong tung mâu hâi Têt:

‘’Ngin tơku\m ăm tơdroăng séa ngăn, mơnhên a mâu kơpong ki tơ’lêi on chếo kong. Tơku\m po tíu gak a mâu kơpong ai hên chiâk deăng [a\ má péa cho a mâu troăng kân. Nho\ng o thế mơ-eăm xing xoa\ng dêi pó troh mâu tíu pêi cheăng vâ teăm mơdât xuân môi tiah pơchân mâu ngế ki prôk hluâ, xuân môi tiah prôk mot tung kong dêi tíu cheăng vâ pơtâng tối, pơchân tối kuăn pơlê. Drêng ai on chếo kong mê kô pơtroh mâu khu cheăng ki tơdjâk tung pơlê vâ teăm tơdrêng tơpâ mơdât on chếo’’.

Séa ngăn troăng mơdât on chếo kong a cheăm Đăk Kôi, tơring Kon Rẫy

Rơtế [a\ troăng pêi, môi tiah thăm krá kâk, mơjiâng pro nếo rơpâu km troăng mơdât on, kơvê troăng tât on; pơtroh mơngế gâk plâ hâi plâ măng a mâu kơpong ki tơ’lêi chếo kong; hbrâ ‘na khu, rơxế kơmăi kơmok drêng ai on chếo vâ tơpâ mơdât… Tung mâu hâi Têt, mâu khu pơkuâ kong a Kon Tum xuân pơtroh mơngế troh rêm thôn pơlê rế rơkâu Têt, rế ‘nâi pơkâ po văng chiâk deăng chôu hlá pê dêi rêm rơpo\ng vâ ai troăng gâk mơdât on chếo kong.

Pôa Lê Viết Bẩy, Kăn hnê ngăn Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu gâk ngăn kong Kon Rẫy, tối ăm ‘nâi:

‘’Kơpong ki ai kuăn pơlê pêi chiâk deăng Ko\ng ti hiăng tơru\m [a\ khu râ kăn pơkuâ pơtâng tối, mơhnhôk kuăn pơlê tung tơdroăng pêi kâ, pêi chiâk deăng ôh tá tơdjâk troh tơdroăng hbrâ tơpâ mơdât on chếo kong. {a\ rêm rơpo\ng pêi chiâk deăng mê thế k^ ‘na hâi khế, hâi chôu vâ rơtế [a\ khu râ kăn pơkuâ pơkuâ gâk ngăn kong dêi Ko\ng ti [a\ mâu khu tơru\m cheăng ki ê chu rơtế rơpo\ng vâ chôu hlá pê vâ tơniăn tung tơdroăng hbrâ tơpâ on chếo kong’’.

Kong tô ó dêi rơnó tô Tây Nguyên, tung mâu hâi Têt tiô khôi hmâ Tân Sửu pơla kố nah, ai hên ngế gâk ngăn kong a kong pơlê Kon Tum mơ-eăm gâk ngăn vâ hbrâ tơpâ on chếo kong, gâk ngăn mơngiơk le\m dêi kong. Tơdroăng phiu ro kân hâi Têt dêi vâi cho mơdât on chếo kong, gâk ngăn kong ahdrối rơnó tô khăng khoăng.

            Khoa Điềm chêh

            A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng