Tung kơxo# vâ chê chât túa dế pêi kơchâi drêh ‘’Tơmeăm pêt triê têa hrik phon a’ngêi’’ xúa kơmăi kơmok rơxông nếo a Lâm Đồng, mê tíu pêi kơchâi hơlât dêi jâ Phạm Thị Cúc, ối a thôn Dă Nghịt, cheăm Lát, tơring Lạc Dương cho vâ pơtih. Pêi xúa kơmăi kơmok dêi châu Âu, xua mê kơxo# liăn mơ’no cho hên, rêm hectar dâng 8 rơtal liăn. Rơtế mơjiâng hngêi nhe\ng, kal ai mâu kế hdoăng, klo\ng, van khuă, tơdrá, kơthung dâ têa [a\ chhá, kơmăi hrik mơ’no têa, [a\ hía hé, mâu kơmăi kơmok kố thế rôe ing kong têa ê.

Tiô jâ Phạm Thị Cúc, tơdroăng pêi pêt ‘’Tơmeăm pêt triê têa hrik phon a’ngêi’’ xúa kơmăi kơmok rơxông nếo, laga krâ pro ôh tá bê pá, ôh tá mơdoh chôu pêi cheăng laga pêi lo kơchâi ki dâi le\m, pêi lo liăn châ hên:

‘’Pêi pêt kơchâi drêh ‘’Tơmeăm pêt triê têa hrik phon a’ngêi’’ gá tơ’lêi hlâu, má môi cho pêi lo liăn hên, rak ngăn iâ, gá a’ngêi xua mê vâ lâk xo xuân tơ’lêi hlâu. {a\ ki má mơ’nui cho xúa pơkeăng rak vế hdrê kơchâi plâi pôm, tâng môi rơnó pêi pêt kơchâi drêng a tơnêi gá ton lối 2 khế, mê vâi xế pơkeăng sap ing 5 – 6 xôh, [a\ kơchâi hơlât  ‘’Tơmeăm pêt triê têa hrik phon a’ngêi’’ mê ton sâp 25 troh 30 hâi, xua mê á ôh tá xúa pơkeăng rak vế hdrê kơchâi plâi pôm. Ki pơxúa má pái mê cho têa, gá chu kơdroh 1 kơpêng 4 kơxo# têa tâng pơchông vâi pêt a tơnêi’’.

Kơdrum pêt kơchâi a Lâm Đồng

Ing 1000 met karê mơnúa pêt apoăng, troh nôkố jâ Phạm Thị Cúc hiăng po rơdâ pêi pêt ‘’Tơmeăm pêt triê têa hrik phon a’ngêi’’ tâk 1 hectar 3 sao, [a\ pêt 16 hdrê kơchâi hơlât phá tơ-ê dêi pó. Nôkố rêm hâi môi hectar lâk xo châ 800 kg kơchâi hơlât vâ tê, [a\ yă tê a kơdrum tiô tơkêa cho 40 rơpâu liăn môi kilô. Xua kal tê hên kơchâi drêh ki pêt tiô túa ‘’Tơmeăm pêt triê têa hrik phon a’ngêi’’, xua mê ôh tá tô tuăn tíu tê. Jâ Phạm Thị Cúc tối ăm ‘nâi:

‘’Sap khế 6 hơnăm 2015 troh nôkố drêng lâi kơchâi á xuân ôh tá bê vâ tê tung kơchơ, rơnó kố thăm rế ôh tá bê. Sap ing nah á tê ăm 3 kơchơ siêu th^, laga ôh tá bê kơchâi vâ tê. Kơdrum á kố tê [a\ yă 40 hectar 40 rơpâu liăn môi kilô, mê 1 hectar châ liăn hên ‘nâng. Mơngế ki rôe xúa dế tơmâng troh ivá, pơxiâm ‘nâi rôe mâu kế tơmeăm ki pêi lo ing chiâk deăng ki dâi le\m, xua mê ôh tá tu\m kơchâi vâ tê tung kơchơ’’.

Kơdrum pêt kơchâi a Lâm Đồng

Tiô pôa Phạm S, Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an kong pơlê Lâm Đồng tối, tơdroăng mơnhông mơdêk pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok dêi kong pơlê hiăng mơnhông mơdêk môi hvêa ki nếo, [a\ kế tơmeăm pêi lo dâi le\m [a\ kơnâ, [a\ng pêt pơtối po rơdâ. Laga, ki pá má môi cho kơxo# liăn mơ’no, xua mê vâ tơbleăng [a\ po rơdâ túa pêi pêt kơchâi drêh môi tiah jâ Phạm Thị Cúc cho pá puât. Pôa Phạm S tối ăm ‘nâi:

‘’Pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo kal kơxo# liăn hên, tơdroăng vâ mơ’no liăn cheăng pêi chiâk deăng cho hên, tung mê kế tơmeăm châ tơniăn, châ hngêi arak liăn môi tuăn, xua mê kal ‘na liăn vâ pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo dế trâm pá puât. Tung pơla achê kố, Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh hiăng ai hnê mơhno kơd^ng môi iâ liăn sap ing 50.000 troh 60.000 rơtal liăn kum tung tơdroăng pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo. Tiô ngin kố cho roh ki tơtro ăm khu tê mơdró pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo lâp tơnêi têa tối tơchuâm [a\ kong pơlê Lâm Đồng tối phá xêh, xua mê, ngin kô ti tăng liăn vâ to\ng kum khu tê mơdró, pơkâ troăng mâu khu tê mơdró pêi lo mâu kế tơmeăm khoăng ki xúa kơmăi kơmok rơxông nếo, vâ pêi pro tiô pơkâ kố ‘na mơnhông mơdêk pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok tu\m têk, krá tơniăn [a\ pêi tiô rơxông nếo’’.

Tơnêi pêi chiâk deăng hơpok le\m, kong prâi rơngiâp, tơniăn le\m, kong pơlê Lâm Đồng cho tíu tơ’lêi vâ mơnhông mơdêk pêi chiâk deăng tiô troăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo, ki má lối cho mâu kơchâi drêh, reăng, chế, kơphế, păn mơnăn mơnôa [a\ păn ká têa hngiú. Nôkố kế tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng dêi Lâm Đồng hiăng ai lâp lu a mâu kơchơ tê mơdró tung tơnêi têa [a\ tê ngi kong têa ê, [a\ hiăng ai inâi tung mơngế ki rôe xúa. La lâi ai kơxo# liăn mơ’no cheăng, mơni kơvâ pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo dêi Lâm Đồng kô ối mơnhông mơdêk ó tâ mê nếo, re\ng kum Lâm Đồng chiâng kong pơlê ‘na pêi chiâk deăng tu\m têk, krá tơniăn [a\ tiô  rơxông nếo tiô pơkâ dêi Đảng [o# dêi kong pơlê kố hiăng pơkâ mơ’no.

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng