Mâu tơdroăng ki eăng má môi kơpong Tây Nguyên hơnăm 2016
Thứ sáu, 00:00, 27/01/2017
VOV4.Sêdang - Tung hơnăm 2016, a Tây Nguyên, pák^ng 2 tơdroăng ki xiâm cho rơtế [ă mâu kong pơlê tung lâp tơnêi têa tơku\m po Hneăng hôp Đảng [o# mâu khu cheăng [ă pôk kăn ho#i đồng hnê ngăn kuăn pơlê rêm râ, Tây Nguyên xuân ai hên tơdroăng ki châ tơku\m po ki kal phá xêh tung kơpong. Kơ’nâi kố, ngin pâ tơbâ nếo mâu tơdroăng ki xiâm dêi kơpong Tây Nguyên tung hơnăm kố nah, môi hơnăm trâm hên xơpá, pơloăng mơnúa la xuân pêi châ hên tơdroăng, pro tơ’lêi hlâu ăm mơnhông mơdêk cheăng kâ rêh ối tung mâu hơnăm ki pơtối.

1.Hơnăm 2016, maluâ trâm hên pá puât xua kong prâi pro ôh tá tơniăn, mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên xuân châ tơ-[rê hên ‘na cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla, kring vế, gak ngăn cheăng lêng châ rak krá tơniăn. Ki má môi cho tê kế tơmeăm hơnăm 2016 dêi 5 kong pơlê châ 151 rơpâu rơtal liăn, tâk lối 7% tâng pơchông [a\ hơnăm 2015. Pêi lo liăn rêm pơ’leăng mâ mơngế châ vâ chê 40 rơtal liăn. Mâu kong pơlê hiăng pêi châ tơ-[rê ing kơxo# liăn mơjiâng thôn pơlê nếo. Kơxo# rơpo\ng kơtiê tung kơpong pơtối chu kơdroh u ối 15%.

 

2.Tơdroăng yă mâu kế tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng to kơnâ, cho tơdroăng ki sôk ro [a\ kuăn pơlê pêi chiâk deăng, mâu khu tê mơdró a kơpong Tây Nguyên, drêng yă kơphế [a\ kơxu pơrá tâk to kơnâ. Yă kơphế mâu hâi mơ’nui hơnăm 2016 châ troh 44 rơtuh liăn 1 ta#n, [a\ kơxu khăng hiăng châ 47 rơtuh liăn môi ta#n. Mâu khu ki séa ngăn kơchơ mơnhên, kơvâ kơxu hiăng mot tung rơxông mơnhông tơtêk. Kơxu to kơnâ cho roh hr^ng rơpâu hectar kơxu a kơpong Tây Nguyên mot tung rơxông kúa xo chhá, cho roh tơ’lêi vâ mâu kong pơlê mơnhông mơdêk cheăng kâ.

 

3.Hơnăm hiăng hluâ, kong pơlê Lâm Đồng châ Tíu xiâm pơcháu luât phá tơ-ê vâ mâu troăng hơlâ khoh châ mơnhông mơdêk pơlê kong kơdrâm Đà Lạt [a\ kơpong ki achê. Tiah mê, kong pơlê Lâm Đồng hiăng mung mơngế hnê mơhno, mâu ngế ki rơkê ai ivá tung [a\ pá kong tơnêi têa mơjiâng pơkâ kơpong pêi cheăng ki phá tơ-ê [a\ kơbông krếo mơ’no liăn a mâu kơpho# ki châ pơkâ hró, tơdjêp troăng prôk [a\ Đà Lạt tiô pơkâ tơchuâm dêi pơlê kong kơdrâm Đà Lạt [a\ kơpong ki achê troh hơnăm 2030, tơmiât pêi troh hơnăm 2050. Mâu khu mơ’no liăn cheăng xuân ôh tá xo liăn mung tơnêi [a\ mâu tơdroăng tơkêa bro mơjiâng kơpong ôm hyô dêi pơlê kong kơdrâm Đà Lạt; ôh tá xo liăn hnoăng rôe kế tơmeăm khoăng ing kong têa ê, kơmăi kơmok pêi pêt kơchâi drêh, reăng, xúa kơmăi kơmok rơxông nếo. Túa pêi ki phá tơ-ê kố kô kum kong pơlê Lâm Đông hbrâ tơnáu tâ tung mơnhông 2 tơdroăng ki má môi cho ôm hyô [a\ pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo, thăm mơhnhôk mơ’no liăn cheăng, mơnhông mơdêk re\ng [a\ krá tơniăn tung mâu hơnăm la ngiâ.

 

4.Rơtế [a\ châ tơ-[rê, Tây Nguyên xuân trâm hên mâu tơdroăng pá puât, ki apoăng châ tối troh cho tơdjâk má môi cho kong prâi hơ’lêh, tơdjâk troh pêi chiâk deăng. Tung hơnăm 2016, mâu kong pơlê Tây Nguyên tro lu\p hên xua kong tô khăng khoăng, kong mêi têa kân lân lu. Mâu khế apoăng hơnăm, kong tô khăng khoăng cho ó má môi tung chât hơnăm hiăng hluâ pro lu\p a mâu kong pơlê châ chât rơpâu rơtal liăn. Mơ’nui hơnăm, kong mêi, têa kân lân lu ton [a\ têa kân lân lu hiăng pro lu\p rơpâu hectar prá alâi, báu, pôm [a\ hía hé. Ki ó má môi, tung kơxo# kế tơmeăm khoăng tro lu\p, ai tá [a\ng tiêu cho hên. Vâ hbrâ ví kong prâi pro ôh tá tơniăn, mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên dế mơjiâng tơdroăng tơkêa bro hơ’lêh kơvâ pêi chiâk deăng, tơtro [a\ kong pơlê dêi tơná. Tung mê tơtro\ng tá mâu pơkâ cheăng; xúa kơmăi kơmok, hdrê pêt, kơmăi rak ngăn mơnhông mơdêk mâu kơvâ cheăng ki kum.

 

5.Tơdroăng xe\n kuăn pơlê pak^ng túa pơkâ, pơkuâ tơnêi tơníu, rak vế [a\ pêt mơjiâng kong a Tây Nguyên, hơnăm ki lâi xuân châ tơ-[rê tiô pơkâ kân, tá hâi la lâi ai tơdroăng ki xôi kân tung rak tơniăn pơlê pơla hơnăm 2016. Ki nhên cho mâu roh xía vâ pro hlâ rong khu pơkuâ gâk ngăn kong a kong pơlê Lâm Đồng; cho tơbriât tơnêi tơníu pơla khu tê mơdró [a\ kuăn pơlê a kong pơlê Daknông pro 19 ngế hlâ [a\ tro rong; rơtế hên roh xía vâ [ă mơngế pơkuâ gâk ngăn kong a mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên. Kơ koan cheăng hiăng pơsăm tối hên roh xôi, rup hên ngế, tung mê kăn pơkuâ môi khu tê mơdró vâ mơnhên tơdroăng ki xôi. Vâ tơleăng mâu tơdroăng tơxup tơbriât, mâu kong pơlê dế po rơdâ mâu túa tơdâng tơ’mô, tung mê, ai tơdroăng kho\m xo mâu tơdroăng ki tơkêa bro pơcháu tơnêi kong ki ôh tá dâi le\m xếo; khu tơru\m cheăng mơjiâng thôn nếo, cheăm nếo vâ tơniăn kuăn pơlê rêh ối, pêi cheăng kâ, thăm châ tơ-[rê tung pơkuâ tơnêi tơníu [a\ hía hé.

 

6.Hơnăm 2016 xuân cho hơnăm mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên hbrâ mơdât pơrea\ng tơngê lo mơheăm, pơreăng Zika. Tung kơxo# kố, pơrea\ng tơngê lo mơheăm xông tâ tú sap ing apoăng hơnăm, chiâng pơrea\ng ki xông tâ tú ó sap ing mâu khế tơdế hơnăm. Tá Gialai, Lâm Đồng, Đak Lak, Kontum, pơrá ai ngế hlâ xua tơngê lo mơheăm. Klêi kơ’nâi mơ-eăm dêi mâu kong pơlê [a\ tơdroăng veăng kum dêi Tíu xiâm, pơrea\ng tơngê lo mơheăm hiăng chu kơdroh a mâu khế mơ’nui hơnăm. Laga, [a\ ki phá tơ-ê dêi pơrea\ng ki tâ tú xua ing tri trôu, tơdroăng mơdât cho ing hlê ple\ng dêi rêm rơpo\ng. Kơvâ ngăn pơkeăng [a\ khăm pơlât mơnhên, rêm rơpo\ng thế ‘nâi rak krúa le\m tri drôu, kiâ ngu nge\ng, mê kâi vâ mơdât pơrea\ng tơngê lo mơheăm xua tri trôu tâ tú.

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC