Kơchâi tơpoăng kơhiâm ing rơmôe kơbâng priât kong dêi mơngế Rơteăng
Chủ nhật, 04:00, 19/07/2026 Tơplôu: Nhat Lisa/A Sa Ly/VOV Tây Nguyên Tơplôu: Nhat Lisa/A Sa Ly/VOV Tây Nguyên
VOV.Xơ Đăng - Tung kong kế, ngo ngối Tây Nguyên, mơngế Rơteăng hiăng hmâ pế pơchên mâu kơchâi kâ ki kơhiâm păng ‘nâng ing mâu tơmeăm ki tro tiô krôk ki tâ kơhiâm ó khât. Ing rơmôe priât kong mê, kơnôm ai ing kơpeăng kŏng ki rơkê, ƀĕng, ƀeăn dêi vâi kơdrâi Rơteăng, ing mê hiăng chiâng kế kâ ki hơ-iâ, kơhiâm, xú lĕm, hnối tơdjêp ƀă mâu túa cheăng dêi rêm rơxông kuăn mơngế. Pó vâi krâ-nhŏng o mơnúa tế kâ ngăn tơpoăng ki pế ƀă rơmôe kơbâng priât kong dêi mơngế Rơteăng, vâ ‘nâi nhên kế kâ dêi kong kế, ngo ngối ƀă tuăn mơno dêi mơngế Tây Nguyên.

Kong hiăng xêi trê pơtrêu, a pơlê Kuăn Hrêng, cheăm Čư̆ Mgar, kong pơlê Dak Lak, nâ Nôu Đi, hiăng 68 hơnăm, ‘nân ối a kơnoh on ki khâng dế hbrâ mâu kơchâi hmê kâ ăm dêi rơpŏng hngêi. Hâi kố, jâ pơchên kơchâi kâ ing rơmôe kơbâng priât kong. Nâ Nôu Đi tối ăm ngin ‘nâi, ƀă mơngế Rơteăng, ing mâu kế ki chiâng ing priât mê pơrá chiâng vâ kâ tâi tâng. Ki rơmôe kơbâng dêi priât kong cho kế ki vâ pế pochên chiâng hên kơchâi kơhiâm, hơ-iâ, xuân ai pơxúa ăm ivá mo lĕm ƀă hnun cho kế kâ ki krúa lĕm châ mơjiâng ing kong kế, ngo ngối.

Rơmôe kơbâng priât kong ki kơhiâm má môi cho a rơnó tô mơdrăng. Vâi krâ nhŏng o hmâ lăm tung kong vâ tí tăng ko mâu priât ki krâ kơvâ, ko ƀă lêa hmôa priât vâ xo kló ƀă rơmôe kơbâng priât kong ki rơbông, ki drêh lĕm djâ vêh a hngêi vâ pế pơchên kơchâi kâ. Nâ Nôu Đi ai tối tiah kố, vâ rơmôe kơbâng priât kong chiâng kơchâi ki xú kơhiâm mê athế tơpoăng tơvât ƀă lôa kơtôu loăng plâi kuih, tâng vâ tơpoăng tơkâ lĕm mê athế râm tơ’nôm tơpoăng ki pêi pro ing phái ki xú lĕm:

“Klêi kơ’nâi hiăng ai rơmôe kơbâng, kló priât mê pin athế chiê rơtăng, klêi mê, xo lôa ki chôu dêi kơtôu loăng plâi kuih hiăng hbrâ hdrối tơvât ƀă rơmôe kơbâng priât kong ki pin hiăng chiê rơtăng ki ku kŭn ki pin hiăng pêi ăm i li. Klêi kơ’nâi hiăng pêi xăn, pêi li, mê athế râm tung hdro, lếo têa, klêi mê, môe xo têng a kong tô. Ton roh nah, vâi krâ hmâ tâ tung klŏng phêa vâ têng a kong tô ta klŏng phêa, rơchiâ. Klêi têng mê, athế xo rơmôe kơbâng priât kong, môe xo têa ga, tơkôm hiăng xĭng têa ah pơtối tơvât ƀă tơpoăng phái hnối pêi ƀă tung póu. Têa ki môe xo ing rơmôe kơbâng priât mê, lếo tung hdro klêi mê pế ăm i tơnăm, drêng têa hiăng tơnăm mê pin athế râm mâu mâm. Tâng lơ dah ai xêh xixŏng, ká ki pin gui a têa tum, têa long, lơ lăm tơnăng mâu kuăn kiâ tung kong pế ƀă. Klêi mê nếo, râm mâu hăng, êi, xiâm pơhlăng ga thăm rế kơhiâm tâ, rế pế rế tơvâk ăm ga i tơmot, vâ tơpoăng ôh tá tơkâ kơtóu ƀă tro khoăng xua bro on kân. La lâi hlo tơpoăng hiăng chên mê kô chiâng vâ kâ”.

Ƀă mơngế Rơteăng, kơchâi tơpoăng pế ƀă rơmôe kơbâng priât ôh tá xê to kế kâ hmâ hlo rêm hâi tung rơpŏng hngêi, xua tơdroăng lăm ko priât tung kong ga ối athế pêi pro hên tơdroăng, ing tơdroăng ki mơdoh hên chôu, mê kơchâi ki kố ối mơhno tối tơdroăng ki tơrŭm tung rơpŏng hngêi ƀă pơlê pơla.

Ngoh A Hvâng 71 hơnăm, ối a pơlê Kon Hring tối ăm ngin ‘nâi, phiu ‘nâng drêng ối ai kế kong vâi krâ-nhŏng o Rơteăng hmâ ‘nâi tí tăng lăm ko priât tung kong, bu xo krâ kơvâ xo, vâ la ngiâ ah, mâu tơmeăm tung kong pơtối chiâng hên nếo. A mâu roh leh mơdĭng dêi mơngế Rơteăng ôh tá păng lôi kơchâi kâ ki kơhiâm ing rơmôe kơbâng priât kong.

“Rêm roh tung pơlê hmâ tơkŭm po Tĭng kâ báu nếo, rêm kế kâ ing rơmôe kơbâng priât kong mê ôh tá păng lôi, kâ ga tâ kơhiâm ó khât, malối pế pơchên tơvât ƀă xixŏng, mimôk, ká ki pin gui tung long, tung têa, ngế ki lâi xuân rơhêng vâ kâ. Vâi krâ hmâ pơlŏn ƀă drôu xiâm, hnối kâ kơchâi tơpoăng rơmôe kơbâng priât kong kố ga kơhiâm ‘nâng. Rơpŏng hngêi á hmâ pế kơchâi kố đi đo, vâi krâ-nhŏng o tung pơlê tâ xú kơhiâm dêi kơchâi tơpoăng kố vâi troh pâ môi mŏng djâ vêh dêi a hngêi kâ hmê”.

Xuân cho mơngế ki hmâ pế kơchâi ki kố, jâ H’Chel, 68 hơnăm, ối a pơlê Kuăn Hrêng, cheăm Čư̆ Mgar, kong pơlê Dak Lak tối ăm ngin ‘nâi, rêm roh pế pơchên tơpoăng ki pế tơvât ƀă rơmôe kơbâng priât kố, ga thăm rế xú kơhiâm hên tâ, hơ-iâ tâ.

“A mâu hâi lăm pôe báu, to hngêi nếo, ôu drôu pơkŏng ngin hmâ pế tơpoăng ƀă rơmôe kơbâng priât kong. Kố cho kế kâ ki tiah hmâ la ga kơhiâm ‘nâng, vâ kơchâi ki kố xú hŏm, hơ-iâ tâ, mê athế ai mâu kế trối hăng, xiâm pơhlăng, êi ƀă mâu nhâ hĕm hŏm ki ê hía”.

Kơchâi tơpoăng rơmôe kơbâng priât kong dêi mơngế Rơteăng ga kơhiâm khât, xua kâ ga tâ hơ-iâ, kơhiâm ƀă tơdroăng hơ’muăn tối ‘na tơdroăng rêh kâ ối dêi pơlê pơla tơtro khât ƀă kong kế, ngo ngối, mơhno tối ‘na tơdroăng ki kơhnâ krâu tung pêi chiâk pêi deăng. Tung tơdroăng rêh kâ ối rêm hâi a hâi kố, kế kâ ki kố xuân ối hmâ pế đi đo, châ ‘no a hâi kâ hmê rêm hâi dêi rơpŏng hngêi, tung mâu hâi mơdĭng dêi pơlê pơla, trối ‘na tơdroăng rêh ối tiah hmâ ki tơrŭm tơrôa dêi kuăn pơlê hdrông Rơteăng tung dế kong kế, ngo ngối Tây Nguyên.

Tơplôu: Nhat Lisa/A Sa Ly/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC