Tung dế kơdrum plâi hôt a pơlê Bi, cheăm Ia Dom, môi kơpong tơnêi hiăng châ văng lôi chúa vâ gum tung tơdroăng ti tăng kơxêng kiâ mô đô̆i. Mâu loăng plâi hôt dế ăm châ krí châ kếo tah lôi tiô pói vâ dêi ngế ki ai kơdrum chiâk mê cho pôa Siu Pich, krâ pơlê, môi ngế mô đô̆i hneăng hdrối nah tơplâ a tíu tơkăng kong Tây Nam.
Tung mâu rôh pêi chiâk deăng, pôa Pich châ hlo mâu ché, ting tong tung tơnêi kơdrum plâi hôt. Nhôm ai kơxêng kiâ mô đô̆i, pôa tối ăm khu cheăng, tơdrêng djâ troăng ƀă tối tíu vâ mô đô̆i séa ngăn. Mơhé kơdrum plâi hôt cho tíu ki pêi lo liăn dêi rơpŏng, krâ pơlê Siu Pich ôh tá tơmiât ki klâi mê ko loăng, ăm tơnêi vâ ti tăng mâu ngế mô đô̆i ki hlâ tơplâ xâ nah.
“Loăng plâi á ko tah laga tâ phiu ro, xua vâ tăng dêi khu pú á hlâ tung tơplâ xâ nah môi tiah kố hlo hơ-ui ‘nâng.’’
Mot pro mô đô̆i khế 11/1975, nah tơplâ a tơkăng kong Tây Nam, krâ pơlê Siu Pich hlê plĕng tơdroăng tơplâ cho xâu xía ó ‘nâng, tơdroăng ki châi hiâm drêng khu pú mô đô̆i hlâ. Xua mê, drêng mô đô̆i Đô̆i K52 vêh a kơpong tơkăng kong kố ti tăng chiâ rôu xo kơxêng kiâ mô đô̆i, pôa Pich xuân môi tiah vêh tăng môi tơdroăng pâ rôh nah dêi tơná.
Vâ chê môi khế kố, kơpong kơdrâm plâi hôt kơtăn hngêi dâng 7km chiâng tíu pôa đi đo prôk vêh. Drêng toh, pôa pơtối lăm pôu, kơ-êng ƀă tơpui ƀă mâu mô đô̆i ki dế pêi hnoăng cheăng. Kong tô khăng khoăng, khía pê têi a kơpong tíu tơkăng kong, mô đô̆i hneăng hdrối nah hiăng krâ séa ngăn rêm tơdroăng cheăng dêi khu mơngế lêng hâi kố. Pôa Hlê plĕng, klêi kơ’nâi rêm rôh pông ‘nêk, rêm rôh chiâ ti tăng cho pói tơngah djâ tơ’môi ngế ngế khu pú vêh.
“Á pói vâ pro ti lâi khu pú á châ vêh ƀă rơpŏng hngêi, rế hên rế lĕm. Á hlo mâu nhŏng o mô đô̆i lăm ti tăng khu pú môi tiah kố cho pá puât ‘nâng ƀă pá khât. Kong tô, kong khía pá ‘nâng, môi hiâm mơno khu pú môi tiah mê á hlo kơnía ‘nâng’’.
Ing tơdroăng tối tơbleăng dêi pôa Siu Pich pơtâng ăm, kăn ƀô̆, mô đô̆i Phân đô̆i 1, Đô̆i K52, Ƀơrô Kal kí, Khu xiâm pơkuâ Mô đô̆i kong pơlê Gia Lai hiăng tơkŭm lăm séa ngăn, mơnhên ƀă pêi pro tơdroăng ti tăng a kơpong kơdrum plâi hôt.
Thươ̆ng tă Hoàng Viết Ngọc, Cheăng kal kí Đô̆i K52, tối ăm ‘nâi, troh nôkố, tíu cheăng hiăng tơkŭm 16 kơxêng kiâ mô đô̆i rơtế hên tơmeăm môi tiah kơxêng, hơnĕng, ché, hmân ếo, ting tong dêi mô đô̆i. Ki rơhêng vâ tối, tung kơxô̆ mê ai môi kơxêng kiâ hlối ai chêh inâi mô đô̆i ki hlâ tung tơplâ xâ nah, cho inâi Nguyễn Thanh Trì, hlâ hâi lơ 18 khế 5 hơnăm 1970. Kố cho tơdroăng ai kal khât, gum mâu kơ koan cheăng pơtối mơnhên inâi ƀă ti tăng nhŏng o dêi mô đô̆i ki hlâ tung tơplâ xâ nah.
“Ing tơdroăng pơtâng tối dêi pôa Siu Pich ngin hiăng troh lăm ngăn, klêi kơ’nâi châ mơnhên a tíu mê. Pôa Siu Pich tối pơla hơnăm 1973 hiăng ‘nâi ‘na kơpong kố. Kơ’nâi mê mơnhên hlo tro tiô luât tŭm ƀă kô chiâng pêi pro xua mê khu hiăng ti tăng sap ing hâi lơ 5/10 troh nôkố.’’
A cheăm Ia Dom, khu râ kăn pơkuâ cheăm dế tơrŭm ƀă Đô̆i K52 mơhnhôk kuăn pơlê tối tơbleăng tơdroăng, tŏng gum ƀăng tơnêi ƀă pro tơ’lêi hlâu ăm tơdroăng ti tăng, chiâ rôu tơkŭm môi tíu kơxêng kiâ mô đô̆i. Klêi kơ’nâi tăng hlo mâu kơxêng kiâ, cheăm pro tíu koh pleăng a Khu pơkuâ Mô đô̆i cheăm vâ kuăn pơlê troh chôu nhang, tơbâ mâu ngế hiăng hlâ.
Pôa Trần Ngọc Phận, Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng ủi cheăm Ia Dom, tối ăm ‘nâi, mâu tơdroăng xua mâu krâ pơlê, kăn pơkuâ pơlê ƀă mơngế hơnăm hiăng krâ tối tơbleăng dế gum kal khât tung troăng ti tăng mâu ngế lêng hlâ a tung pơlê.
“Mâu jâ pôa, mâu krâ pơlê, kăn pơkuâ pơlê, mâu ngế hơnăm hiăng krâ hiăng tối tơbleăng tơdroăng ki kơnâ, ngin pơtối tơrŭm ƀă đô̆i K52, Khu xiâm pơkuâ mô đô̆i kong pơlê kô pêi mâu tơdroăng ki klâi lĕm má môi vâ djâ mâu meh vêh ƀă kuăn pơlê, vêh ƀă tơnêi nôu, mơhno tơdroăng pâ mơnê ƀă mâu mô đô̆i hiăng hlâ tá kơxêng mơheăm lôi ăm châ tơniăn krê ăm tơnêi têa’’.
A Ia Dom, tơdroăng dêi krâ pơlê, mô đô̆i hneăng hdrối nah – cho pôa Siu Pich ối cho tơdroăng pâ vế hneăng tơplâ nah xuân ối rak tung ihiâm mơno kuăn pơlê, ‘na tuăn pâ khu pú tá hâi la lâi kâi hía ƀă tuăn pâ khu mô đô̆i kuăn pơlê krá chân a tíu kơpong tơkăng kong. A kơpong tơnêi tơkăng kong dêi Gia Lai, troăng prôk ti tăng mê xuân dế pơtối. Mâu ngế mô đô̆i Đô̆i K52 xuân tơhrâi tiô tíu ki nhôm ai, kuăn pơlê xuân tơveăng ƀă mâu tơdroăng ki tơná ‘nâi. Tâi tâng rơtế tơdjuôm pói vâ djâ mâu ngế hiăng hlâ vêh ƀă tơnêi nôu, vâ tơdroăng ki tơkôm dêi rơpŏng châ kơdroh, vâ tuăn pâ khu pú mô đô̆i ƀă tuăn pâ khu mô đô̆i kuăn pơlê pơtối eăng bâ tung tơdroăng rêh ối hâi kố.
Viết bình luận