Tơpui tơno ‘na kơxop hlá mơ-éa tơdroăng tơkêa Luât kuăn rak (‘mâi hơ’lêh), mâu kăn Kuô̆k hô̆i pơkâ thế chêh pro klêi troăng hơlâ rak vế mâu hdrêng hdrối, tung ƀă kơ’nâi klêi kơ’nâi châ xo pro kuăn rak. Tung mê, kal rak vế tơdroăng ki môi tuăn ai pơxúa, pro nhên tơdroăng dêi luât, malối ƀă mâu ngế ki châ xo pro kuăn rak cho kong têa ê. Nâ Cil Bri, Ngế ki lo ing Lâm Đồng, pâ thế tơdroăng ki tiâ mơnhên, tơpui leăng ƀă xo rơkong tơpui tối tung pơla ăm, xo kuăn rak athế châ pêi pro ƀăng nâl tơpui ƀă túa pơkâ tơtro:
“Á pâ ‘mot tơ’nôm tung khoản 3 troăng 20 tơdroăng tiâ mơnhên, tơpui tối leăng ƀă xo rơkong tơpui tối ƀă nâl tơpui, túa pơkâ ki ngế châ xo rơkong tơpui chiâng vâ hlê tiah kố, tơtro hơnăm, kơlo ki xông kân dêi ngế hdrêng, rơkê ‘na nâl tơpui hiâm mơno drêng kal. Kố cho tơdroăng ki kal xiâm dêi tơdroăng mơhnŏng vâ xêh”.
Tiô pôa Nguyễn Vũ Trung, Ngế ki lo ing Pơlê kong kân Hồ Chí Minh kal pơtối chêh pro klêi troăng hơlâ hbrâ mơdât, châ hlo tơdroăng ki ôh tá tơniăn sap ing hdrối drêng pơcháu xo ngế hdrêng, malối drêng ngế hdrêng châ mơ’no lo ing tíu ối, vâ mơdât tơdroăng ki pro pơxúa ăm dêi tơná ‘na mâu hlá mơ-éa xo kuăn rak vâ rôe, tê, pơcháu ôh tá tro luât lơ ‘nêk mơ’nêa vâi hdrêng:
“Á pâ thế ‘mot tơ’nôm nhên a Troăng 5 ‘na mâu tơdroăng ki tro mơdât, cho kơtăng tung mơdât pro pơxúa ăm dêi tơná, xo kuăn rak vâ rah xo, pơcháu, tơdah xo, pơto chơ lơ djâ ngế hdrêng lăm prôk ki xiâm cho vâ roê tê mơngế, ‘nêk mơ’nêa lơ xo mô, kế tơmeăm tung châ chăn, mơdât kơtăng tơdroăng ki tơdah xo rak ƀă pơkâ thế pleăng, pơklê̆p mô, klêa kliâm lơ mâu tơdroăng ki pâ xo ôh tá tro luât ki lâi. Tơdroăng dêi ngế tơdah xo kuăn rak, kal pơkâ nhên”.
Ƀă kuăn rak cho kong têa ê, jâ Lê Thị Ngọc Linh, Ngế ki lo Cà Mau, tối nhên pơkâ thế mơjiâng troăng hơlâ séa ngăn ƀă pơkâ tơleăng mâu tơdroăng athế drêng ngế hdrêng tro ‘nêk mơ’nêa, lôi lơ ôh tá rak tơniăn tơdroăng ki rak ngăn:
“Kal mơnhên tíu ki tơdah xo tơdroăng, hnoăng cheăng pôu râng tơrŭm pơla kơ koan pơkuâ ngăn tơnêi têa ‘na kuăn rak, kơ koan teăng mâ Việt Nam a kong têa ê ƀă khu tơrŭm kuăn rak kong têa ê. Tơdrêng amê hlối pơkâ lơ pơcháu nhên ‘na hâi khế tơbleăng, hnoăng cheăng vêh tơbleăng, séa ngăn klêi kơ’nâi pơkâ tơleăng ƀă tŏng gum rak vế vâi hdrêng tung tơdroăng ki kal”.
A môi tơdroăng ki ê, pôa Nguyễn Danh Tú, Ngế ki lo ing An Giang, pâ thế pêi pro nhên tơdroăng dêi pơtê tơrŭm cheăng păn kuăn roăng, malối cho tơdroăng ki ‘mâi mơnhông tơrŭm cheăng luât pơla nôu pâ xiâm ƀă kuăn xiâm tơná rơnêh.
“Á pâ thế kal tơmiât nhên ‘mot tơ’nôm pơkâ: tơrŭm pơla nôu pâ khât ƀă ngế kuăn khât châ ‘mâi mơnhông sap ing rôh tơrŭm cheăng rak kuăn roăng hiăng pơtê. Tiah mê, maluâ kuăn rak hiăng rơtăm lơ tá hâi rơtăm, drêng tơrŭm cheăng păn kuăn rak pơtê mê tơdroăng ki mơnhên nôu pâ dêi kuăn rak cho nôu pâ khât dêi ngế ki mê cho tơdroăng tro luât ki kal dêi tơdroăng pơtê roăng kuăn rak. Má péa, drêng pơtê păn kuăn rak, hngêi tơleăng pơkâ pơcháu ăm nôu pâ khât lơ kơ koan tơrŭm ki ê rak ngăn păn roăng, tung tơdroăng ngế kuăn rak ôh tá ai ivá pêi cheăng. Laga tâng kuăn rak hiăng kân, maluâ ôh tá ai ivá pêi cheăng la ai tơmeăm khoăng vâ păn roăng xêh tơná mê ôh tá kal athế pơcháu ăm kơ koan khu tơrŭm ki ê rak ngăn păn roăng hnê hriâm”.
Tơpui tối leăng ‘na mâu tơdroăng ki kal ai tơdjâk troh Luât Păn kuăn rak (‘mâi hơ’lêh), Ngế xiâm ngăn tơdroăng mơjiâng luât - pôa Hoàng Thanh Tùng tối nhên, Tơdroăng tơkêa pơtối mơhno hiâm mơno rak vế hnoăng pơxúa ki tro má môi ăm ngế hdrêng. Mâu troăng hơlâ hbrâ mơdât xuân châ mơjiâng vâ hbrâ mơdât ƀă ôh tá tơniăn ki pơxúa. Ƀă mâu ngế ki tah lôi lơ pơtê păn roăng kuăn rak, pôa Hoàng Thanh Tùng, tối nhên:
“A khoản 2 Troăng 23 hiăng pơkâ nhên tơdjâk troh mâu ngế tâng tơdroăng ki tah lôi pơkâ kuăn rak tơdjâk ó troh ki pơxúa hnoăng tơtro luât dêi ngế hdrêng dế cho kuăn rak kô athế tơmiât nhên ƀă séa ngăn, tăng troăng hơlâ ki ê ôh tá tah lôi. Tơdjâk troh tơdroăng pơtê păn kuăn rak mê hiăng pơkâ nhên rêm ngế môi mê hnoăng pơxúa dêi ngế hdrêng kô châ séa ngăn môi tiah lâi? Tơdroăng ki lâi pơcháu vêh ăm nôu pâ roăng, tơdroăng ki lâi pơcháu ăm kơ koan khu tơrŭm ki ê”.
Viết bình luận