Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối rơdêi, môi tiah tơdroăng pơkâ dêi Leh mơd^ng kơphế {uôn Ma Thuột 2017, pơ’leăng kơphế a kố ôh tá xê to kế ki má môi tung pêi chiâk deăng tơnêi khêi ba zan, mê hiăng chiâng um méa ki má môi dêi tơdroăng pro hên ngế hâk vâ, ki le\m phá tơ-ê dêi kơpong tơnêi kố. Thăm nếo cho kế ki kơnâ, pơ’leăng kơphế chiâng kế ki tơru\m Tây Nguyên [a\ lâp plâi tơnêi, [a\ tơdjâ lâp plâi tơnêi troh akố tung hâi tơku\m po leh mơd^ng to\n chêng tơgôu koăng, tung tơdroăng mơhno ‘na ‘muăn hdrôu, rơngê rơngối, mơhno tơdroăng ton nah [a\ kế kơnía git tơnêi tơbăng kân Tây Nguyên.
Xuân tiô Ngế pro xiâm, tung hên h^n mâu hnoăng cheăng pơkâ pêi pro ăm Đảng [o# [a\ kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo kơpong Tây Nguyên, mơnhông mơdêk cheăng kâ cho hnoăng má môi. Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối rơdêi, hiăng troh roh thế hơ’lêh, ing tơdroăng tơmiât ‘’Tơniăn vâ mơnhông mơdêk’’, hlối tơmiât ‘’Mơnhông mơdêk vâ tơniăn’’. Vâ châ pêi pro tơ-[rê tơdroăng kố, ahdrối Tây Nguyên thế pơtối mơnhông ‘na pêi chiâk deăng dêi tơná:
‘’ ‘Na pêi chiâk deăng, tiô á pâ, pin thế mơjiâng mâu kơpong ki pêt kân [a\ mơnhông pêi chiâk deăng xúa phon krúa le\m, pêi chiâk deăng krúa tơniăn, tơku\m pêi kân, kế tơmeăm khoăng hên, ki rơhêng pin thế uâ mơdiê rơkê [a\ po rơdâ ki kơnía git kế tơmeăm khoăng’’.
Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối, tâng pêi chiâk pêi deăng dêi Tây Nguyên hiăng mơnhông tơtêk, mê ối ai hên kế tơmeăm khoăng tá hâi tơ-[rê khât, ối tơngôu. Mê cho mâu kong kế ki le\m mơnâ mâ ngăn, kong prâi, mê cho troăng prôk trâu hơngế [a\ tơdroăng ki ai hên h^n khôi túa le\m tro vâi krâ nah. Khôi le\m tro to\n chêng tơgôu koăng hiăng chiâng kế tơmeăm khoăng mơhno túa le\m tro teăng mâ ăm kuăn mơngế châ UNESCO mơnhên. Tây Nguyên kal mơnhông tơdroăng kố, mơnhông môi kơvâ ôm hyô ki le\m má môi. Chin phuh kô mơ-eăm vâ pro tơ’lêi hlâu ăm Tây Nguyên pơtối mơnhông ôm hyô:
‘’Iâ ai tíu ki lâi tung lâp plâi tơnêi ai kong kế [a\ kong prâi le\m, cho ki le\m pơla khôi túa le\m tro kế tơmeăm khoăng [a\ kế tơmeăm ki ôh tá hlo pa kong môi tiah akố. Ôm hyô Tây Nguyên kal ai troăng mơnhông mơdêk tu\m têk, môi tiah: kuăn kiâ tung kong, mơnăn tung pơlê pơla, khôi túa le\m tro ‘na hiâm mơno, ôm hyô. Chin phuh kho\m mơ-eăm rơtế Tây Nguyên pro tơdroăng hơ’muăn hdrôu Tây Nguyên chiâng kế tơmeăm khoăng mơhno mơjiâng túa le\m tro ki ôh tá hlo pa kong dêi lâp plâi tơnêi. Thăm rế hên ngế ‘nâi troh tơdroăng hơ’muăn hdrôu kố, mê tơdroăng ki troh lâp lu dêi inâi ôm hyô Tây Nguyên thăm rế kân’’.
{a\ mâu tơdroăng ki tơ’lêi mơnhông dêi Tây Nguyên dế ai, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa ai tối troh kơphế {uôn Ma Thuột, kơphế Tây nguyên, cho tối troh mâu tơdroăng ki le\m tro má môi, hiăng mơhno khôi túa le\m tro tíu tơnêi tơbăng kân rơdâ rơtế mâu khôi túa le\m tro ki má môi, kơnía git, pro pơ-ô pơ-eăng ki le\m ‘na khôi túa, tơdroăng mơnhông tơtêk. {a\ xuân tung roh tơ’noăng to\n chêng tơgôu koăng kố, ki xú ho\m dêi kơ’lo kơphế kơpong tơnêi khêi hiăng kum pro tơdroăng ki ôh tá kâi piu ối tung kế kong le\m mơnâ mâ ngăn, kân rơdâ dêi ngo ngối, kong kế tơnêi tơbăng kân rơdâ. Tối troh kơphế Tây Nguyên, ôh tá chiâng tâng ôh tá vâ tơmiât troh môi troăng vâ mơ-eăm kro mơdro\ng dêi môi tung mâu kơpong tơnêi tơbăng kân rơdâ ai kong kế le\m mơnâ mâ ngăn, tơnêi hơpok le\m má môi châu Á.
Klăng roh kố, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa, tối:
‘’Troăng hơlâ vâ mơ-eăm pro kro mơdro\ng dêi Tây Nguyên cho thế mơnhông mơdêk kơvâ uâ mơdiê kế tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng, loăng pơlái, kế kong, nhâ pơkeăng tro tiô troăng mơhno khôi túa le\m phá tơ-ê tung tơdroăng pêi chiâk deăng lâp plâi tơnêi, tơdrêng amê, Tây Nguyên cho môi um méa ki má môi dêi ôm hyô Việt Nam. Vâ pêi pro châ tơ-[rê tơdroăng mê Tây Nguyên thế ai troăng pêi ton xo\n krá tơniăn tung tơdroăng ‘na vêh mơhno ki le\m mơnâ mâ ngăn dêi môi kơpong tơnêi ai hên tơdroăng kơ’muăn hdrôu, pơtối mơnhông ki kơnía git dêi kế tơmeăm [a\ kế tơmeăm khoăng ki ôh tá hlo a ngâ’’.
Vâ pêi pro châ tơ-[rê mâu pơkâ, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối rơdêi hnoăng dêi khu kăn pơkuâ tung kong pơlê tung kơpong. Mâu tơdroăng mơ-eăm mơhnhôk mơ’no liăn cheăng kô kum mâu khu tê mơdró troh [a\ Tây Nguyên. Laga vâ khu tê mơdró hmiân tuăn pêi pro mâu tơdroăng tơkêa bro, kum mơnhông mơdêk Tây Nguyên, mâu kong pơlê kal pro tíu mơ’no liăn cheăng ki má môi:
‘’Tíu mơ’no liăn cheăng tê mơdró a mâu kong pơlê Tây Nguyên ngăn tơchuâm cho tá hâi tơtro, mâu kơxo# ki tơbriât cheăng CPI tá hâi rơkê, tơnêi tơníu kân rơdâ, laga vâ tăng tơnêi ối pá, tá hâi tơdrăng khât, mơdoh chôu phut [a\ kơxo# liăn mơ’no ối hên, mâu troăng hơlâ to\ng kum khu tê mơdró tá hâi rơkê tơtro. Khu kăn pơkuâ thế ai tơdroăng hơ’lêh tíu mơ’no liăn cheăng tê mơdró a kong pơlê tơná ăm tơtro tâ, ai troăng mơhnhôk ó rơdêi, tơdrăng tâ vâ mơhnhôk mơ’no liăn cheăng [a\ mơnhông mơdêk’’.
Mơhnhôk môi tuăn dêi tá kuăn pơlê, khu tê mơdró [a\ khu kăn pơkuâ tung pêi pro mâu pơkâ mơnhông mơdêk mơhno khôi le\m tro, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối rơdêi: ‘’Pin thế pro tiah lâi vâ péa chư ‘’Tây Nguyên’’ đi đo ai tung hiâm mơno, tuăn ngoâ dêi mâu ngế ki hâk vâ kơphế, ‘nâi hên ‘na kơphế lâp plâi tơnêi. Kơvâ ôm hyô, kơvâ pêi chiâk deăng, kal hlê ple\ng pêi pro tơtro ‘na troăng prôk ton xo\n [a\ tơdroăng ki mơ-eăm. Thế rơtế dêi pó pro tíu kố chiâng môi tíu ki ôu kơphế phá tơ-ê má môi lâp plâi tơnêi. Tíu pin kơ-óu kơphế hlối châ tơmâng to\n chêng tơgôu koăng dêi ngo ngối kong kế, [a\ ki rơhêng vâ tối tung tơdroăng pâ nhua#m, hâk nâ tơmối dêi mâu pơlê pơla tung kong pơlê’’.
Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa mơnhên, Chin phuh xuân kô pêi pro hên túa i rơdêi vâ rak vế [a\ pơtối pro tíu le\m mơnâ mâ ngăn dêi tơbăng kân rơdâ Tây Nguyên, xiâm kối ki kal vâ pêi chiâk deăng, ôm hyô, mơhno khôi túa le\m tro rơtế mơnhông mơdêk:
‘’Vâ chiâng tíu tơnêi tơbăng kân rơdâ dêi Tây Nguyên, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa kô hnê mơhno, séa ngăn tâi tâng mâu hngêi kơmăi on tơhrik a Tây Nguyên. Ki lâi ôh tá tiô vê hdró, tơtro tiô pơkâ tơdjâk ‘mêi troh kong prâi, kong kế, kơnho\ng têa, mê thế hơ’lêh, rơnêu; tâng tá hâi vêh pêt kong tơ’nôm, mê thế pêt kong’’.
A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng
Viết bình luận