VOV4.Sêdang - Tung pơla hdrối kố nah, mâu kong pơlê Tây Nguyên hiăng tơmot châ hên tơdroăng tơkêa on tơhrik khía, ƀă kơlo ki ‘no liăn sap ing to lâi rơpâu rơtal troh lối chât rơpâu rơtal liăn, hiăng veăng kum GRDP mâu kong pơlê rak vế kơlo ki mơdêk. Mâu tơdroăng tơkêa rế pro khía chiâng on tơhrik ăm tơdroăng cheăng kâ tơnêi têa rế djâ vêh lối hrĭng rơtal liăn ăm liăn ngân kong pơlê. Laga, mâu tơdroăng tơkêa kố dế pro hên tơdroăng ôh tá tơniăn ăm tá khu ‘no liăn cheăng, kuăn pơlê ƀă khu kăn pơkuâ rêm râ. Mâu trăng on tơhrik khía châ pro lối rĕng dế pro ăm tơdroăng ki ôh tá tơniăn tung xo ah hmôi.

Tơring Dak Song, kong pơlê Dak Nông cho ki eăng má môi a Tây Nguyên ‘na mơjiâng on tơhrik kơtâu ƀă khía, ƀă 6 tơdroăng tơkêa bro, tâi tâng ivá 430MW, tâi tâng kơxô̆ liăn mơ’no lối 15.000 rơtal liăn. Laga tíu kố xuân dế ai mâu tíu ki tô ‘na gak kring, ƀă mâu roh tơxup tơbriât pơkâ chêl thiê̆n ôh tá tơniăn. Kuăn pơlê đi đo tơkŭm kơdrâm mơngế ƀă ai hên tơdroăng mơdât tơdroăng mơjiâng pro. Tung kơxô̆ chât ngế veăng tơxup tơbriât, ngoh Dương Văn Chương (hdroâng kuăn ngo Dao), ối a pơlê Dak Thốt, cheăm Thuận Hà tối xiâm kối môi tiah tơdroăng loi tĭng:

‘’Á mơdâng 4 xiâm kơlá mê vâ pro ikrá kuâ hngêi, xua tơdroăng loi tĭng, khôi túa lĕm tro dêi hdroâng mơngế ngin mê cho ôh tá chiâng djâ mâu tơmeăm kuăn kiâ ki kơdê hlâ prôk tơkâ hluâ kuâ hngêi mê tung hngêi ai tíu koh tơbâ jâ pôa. Tâng peăng on tơhrik kơtâu ƀă khía kố mê thế ai tơpui tơno, vâ á kơnôm pôa pơchâu, vâ tơbleăng tối ăm mâu jâ pôa ƀă tơkŭm po leh’’.

Môi hngêi kơmăi on tơhrik kơtâu ƀă khía châ mơjiâng pro a Gia Lai

Tiô mâu khu mơ’no liăn mơjiâng pro on tơhrik kơtâu ƀă khía a Dak Song rơtế ƀă mơdât rơxế, mơdât mơjiâng pro vâ pâ “chêl kơxô̆ liăn – tŏng kum’’, kuăn pơlê ối mơjiâng vâ chê hrĭng toăng hngêi tung kơpong khu tê mơdró dế tơpui tơno vâ pơtối pâ mâu kơlo liăn mơhá tơxâng tâ. Pôa Nguyễn Văn Tuấn, Kăn pơkuâ Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu on tơhrik Dak N’Drung tối ăm ‘nâi, tơdroăng nôkố dêi khu tê mơdró nôkố cho pá puât ‘nâng:

‘’Ai mâu troăng kơxái on tơhrik, hiăng châ môi tuăn chêl klêi liăn, laga a hâi kơ’nâi kuăn pơlê hếo chu a ‘nâi ƀă xiâm kối cho vâ pro pá ăm khu tê mơdró, tơdrêng amê kơlo tŏng kum hiăng châ môi tuăn pơla khu râ kăn pơkuâ kong pơlê, khu tê mơdró ƀă tíu ki pơto’’.

Sap ing pái khế apoăng hơnăm kố, um tơvi, rơ’jíu hiăng chêh tối hên mâu tơdroăng ki pá puât ‘na luât xua mâu tơdroăng tơkêa bro châ mơjiâng pro drêng tá hâi pơ’lêh xiâm kối xúa tơnêi, xúa hên mơngế pêi cheăng kong têa ê ôh tá ăm phêp, ƀă khu râ kăn  pơkuâ mâu tíu cheăng ki hên ối pa gong. A Gia Lai, tíu ai 16 tơdroăng tơkêa bro châ pêi pro, khu râ kăn pơkuâ kơmăi kơmok – tê mơdró kong pơlê tối: kố pơrá cho mâu tơdroăng tơkêa bro râ má 1, xua Khu xiâm pơkuâ kơmăi kơmok – tê mơdró pơkuâ, khu mơ’no liăn bu tơbleăng ăm khu râ kăn pơkuâ kong pơlê.

Mê tơdroăng kố cho khu mơ’no liăn mơjiâng pro on tơhrik kơtâu ƀă khía mê ối pa kong ivá pơkuâ, rôe xêh tơnêi, tơpui tơno xêh tơdroăng chêl liăn. Pôa Phạm Văn Bình, Kăn pơkuâ Khu pơkuâ kơmăi kơmok – tê mơdró kong pơlê Gia Lai tối ăm ‘nâi, ki hên mâu khu tê mơdró chêl liăn tiô yă pơkâ, laga xuân ai hên tíu châ châ chêl liăn tơnêi ‘nhê tơdroăng ki pơkâ, pro chiâng tơdroăng ki ‘mêi ăm tơring:

‘’Môi tiah á pêi cheăng ƀă Vi ƀan tơring Čư̆ Pưh, mê tơring tối cho mâu khu tê mơdró on tơhrik kơtâu ƀă khía dế chêl liăn ăm rĕng, ăm châ pơkâ. Laga nôkố tơleăng pơkâ kố mê kơxo ah, mâu tơmeăm kố dêi tơring, ki rơhêng vâ tối cho mâu tơmeăm a kơpong ki pá puât, mê xúa yă ki chê; dêi khu tê mơdró, mê ngin pá puât ‘nâng tung tơdroăng chêl liăn tơnêi’’.

A tíu mơjiâng pro on tơhrik kơtâu ƀă khía

Tơdroăng ki ôh tá tơniăn ‘na kring gak a mâu pơlê mơjiâng on tơhrik kơtâu ƀă khía cho tô tuăn ‘nâng. Kuăn pơlê đi đo mơdêk troăng hơlâ chêl liăn, ƀă khu tê mơdró hiăng mơhnhôk tá mâu khu ngế châ tối cho ‘’nhŏng o pơlê pơla’’ vâ tơleăng tơxup tơbriât. Mâu khu kố tŏng kum khu tê mơdró ƀă troăng pro pá, thăm nếo pâm xiăn kuăn pơlê. A tơring Dak Song, kong pơlê Dak Nông hiăng ai mâu roh tơpâm tơxiăn pro rong râ; ƀă a pơlê kong kơdrâm Plei Ku, kong pơlê Gia Lai, xuân ai hên săm tối dêi kuăn pơlê ‘na tơdroăng tơná tro mơnhâu, thăm nếo tro xế pơkeăng heăng mâ drêng lo ing hngêi.

Tiô pôa Lê Trọng Yên, kăn phŏ hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Dak Nông, kong pơlê hiăng mơ-eăm veăng mot vâ tah lôi mâu tíu ki tơxup tơbriât. Laga tâng mâu khu mơ’no liăn xuân pơtối pêi cheăng ôh tá lĕm, khu râ kăn pơkuâ ôh tá ai troăng mơdât mê tơxiăn tơpâm kô pơtối ton nếo:

‘’Khu mơ’no liăn ti lâi ôh tá rĕng pêi cheăng vâ tơpui tơno ‘na tơdroăng mê, vâ tối nhên, vâ vâi pêi tiô pơkâ. Pơlê mê mâu kăn bu tối, bu hôu tê. Laga mơhnhôk mê mâu kăn ối pa kong ôh tá veăng tơleăng. Tung khu cheăng kal kí tâng pêi cheăng tiah mê tiah lâi gá tro?’’

9 khế kố nah, tâi tâng mâu kơvâ cheăng kâ trâm pá xua pơreăng COVID-19, laga xo hnoăng liăn ngân a mâu kong pơlê Gia Lai, Dak Lak, Dak Nông xuân hluâ pơkâ. Ƀă 28 tơdroăng tơkêa bro châ pêi pro, tâi tâng ivá vâ chê 2.300MW, liăn ngân 3 kong pơlê châ xo hnoăng lối 1 rơpâu rơtal liăn. Tâng mâu tơdroăng tơkêa bro teăm tơdrêng mơ’no on tơhrik, mâu tơdroăng tơkêa bro kô pơtối veăng kum hên ăm rêm kong pơlê châ hrĭng rơtal liăn hnoăng mơhá rêm hơnăm. Laga rế thâ, pêi tơkâ mê mâu tơdroăng tơkêa bro rế hrá. Môi tiah tơdroăng tơkêa bro Dak N’Rung 1,2,3 a tơring Dak Song, kong pơlê Dak Nông, lối 70% kơxô̆ trăng tourbin xuân tá hâi klêi mơjiâng xua trâm pá tơdroăng chêl liăn tơnêi, tăng tơnêi.

A Gia Lai, mâu tơdroăng tơkêa bro on tơhrik kơtâu ƀă khía kô châ tơƀrê hôm tâ, laga tơdroăng mơjiâng troăng kơxái vâ ‘mot on tơhrik tơnêi têa, xuân trâm hên pơloăng mơnúa môi tiah mê. Mâu kong pơlê Tây Nguyên mơ-eăm kum tơnêi têa tah lôi mâu tơdroăng tơvâ tơvân, thăm rĕng mơjiâng mâu tơdroăng tơkêa bro. Laga tơdroăng mơhnhôk kuăn pơlê veăng vâ môi tuăn kô châ tơƀrê drêng khu tê mơdró mơjiâng pro on tơhrik kơtâu ƀă khía prôk hdrối tung tơdroăng pêi tiô luât ƀă tơrŭm tơtro ƀă khu râ kăn pơkuâ.

VOV Tây Nguyên

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng