Pâ rơnó hngiú Hà Nội hơnăm 1946​
Thứ hai, 00:00, 19/12/2016
VOV4.Sêdang - Kơtăn kố vâ chê 70 hơnăm, hâi lơ 19/12/1946, drêng Pôa Hồ Chí Minh, kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa pin hneăng apoăng mơ’no tối rơkong krếo thế tâi tâng kuăn pơlê tơplâ xâ ‘mêi, a Hà Nội, khu lêng [ă kuăn pơlê Pơlê kong xiâm hiăng hbrâ tơnáu ăm rôh tơplâ xâ dêi hdroâng mơngế. Mâu hâi ki mê nah hiăng chiâng tơdroăng ki ôh tá la lâi kâi piu, cho hâi ki hâk tơngăm [ă mâu kuăn pơlê Hà Nội. Ngọc Ngà, ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam ai [ai chêh ‘’Tơdroăng ki ôh tá kâi piu tung hiâm mơno ‘na rơnó hngiú Hà Nội hơnăm 1946’’.

 

Rêm roh khía pê choâ ‘lâng, kong hngiú há, toăng hngêi ku\n dêi rơpo\ng đăi tă Nguyễn Trọng Hàm, troăng Hồng Hà, bêng Chương Dương, pơlê kân Hoàn Kiếm sôk ro tâng to rơkong tó dêi mâu ngế lêng ki ôh tá xêo hlâ pleăng dêi hnoăng cheăng vâ xông tơplâ xâ pơlê kong xiâm hơnăm mê nah. {a\ xuân chiâng khôi túa, tung mâu roh trâm mâ mê, tơdroăng hơ’muăn châ mâu pôa tối hên má môi cho mâu roh tơplâ xâ, troăng tơplâ ki rơkê plâ xâ khu lêng Pơhlăng dêi Trung đoân pơlê kong xiâm tơplâ xâ a Liên Khu 1 drêng ôh tá tơdâng tơ’mô ‘na kơxo# khu lêng, pháu hơhnêa. Đăi tă Nguyễn Trọng Hàm pâ tơdroăng mê nah:

 

‘’Rơnó hngiú hơnăm 1946, khu lêng kong têa ê hiăng tăng troăng vâ pro tơplâ a Hà Nội, pro kuăn pơlê hlê ple\ng hnoăng cheăng dêi tơná hbrâ tơnáu xông tơplâ xâ vâ gâk kring tơnêi têa. Xua khu lêng kong têa ê hiăng pro pin hbrâ tơnáu, xua hiăng pro xôi tung pơlê kong kân drêng mê vâ pro chiâng roh tơplâ. Laga xua xiâm kối ki mê hiăng pro ăm kuăn pơlê hlo ngiâ méa, hiêm ki ‘mêi vâ pro pơtối tơplâ a Việt Nam. Rêm ngế pơrá hbrâ tơnáu, la lâi ai pơkâ kô hbrâ tơnáu vâ xông tơplâ xâ’’.

Rơxế ko-[a ki hngăm má môi dêi khu lêng Pơhlăng plâ [â mâu tíu đông pin a kơpong peăng kơnho\ng Bộ Phủ tro kơdê, lơ 12/1946

 

Kơmăng lơ 19 khế 12 hơnăm 1946, drêng ai pơkâ tơplâ apoăng ăm roh xông tơplâ xâ Pơhlăng mơ’no tung Rơ’jíu Việt Nam, mâu khu lêng rơtế xông tơplâ xâ khu lêng kong têa ê. Rơxế ki kơtâu [a\ on tơhrik tro kơduôp a mâu hơhlâ pái troăng, hơhlâ pu\n troăng pơlê kong kân; kơ-[a\ng tăng, tâl loăng ki kân, kơtuh tâ ‘măn hmân ếo  châ ‘măn vâ tât, pro pá ăm khu lêng kong têa ê. Ko\ng nhân ‘nhê hngêi kơmăi on tơhrik Yên Phụ, lâp pơlê kong kân rơmăng ôh tá ai on. Trăng on tơhrik, loăng tơđôu. Tâng ‘nêk po chiâ troăng, tâng rơxế ro pơto tơnêi, prêi, kât, meăn pro pơ’lok pơlă. Tâi tâng rêm ngế a pơlê kong kân lo a troăng tơplâ xâ khu lêng kong têa ê. Drô troăng mâu lêng pơchuât ăm dêi pó rơkong kơbông krếo lâp tơnêi têa xông tơplâ dêi dêi Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa hneăng apoăng vâ krá chân ‘na tuăn hiêm tơmiât xông tơplâ. Đăi tă Nguyễn Quốc Thịnh, kăn pơkuâ khu gâk kring mê nah tối:

 

‘’A tíu Mai Dịch ‘măn bêng tơnêi xo\n a’ngêi, chiâ klôh tâp hlá, troăng mê chiâng mâu klôh vâ ăm rơxế kom-[a ôh tá chiâng prôk lăm. Kuăn pơlê xe\n ối u ê, bu u ối droh rơtăm [a\ mô đo#i pơtối ối vâ tơplâ. Pái ngế ngin ai hnoăng cheăng tơdah pơkâ a khu kăn pơkuâ mot tung pơlê kong kân vâ ăm đông lêng tung pơlê kong kân xông tơplâ xâ’’.

Kơpho# Hàng Đào, Kông Gỗ a Hà Nội hbrâ tơnáu tơplâ

 

 

Hà Nội mâu hâi ki mê nah ‘’rêm toăng hngêi cho môi tíu ki vâ ‘măn kơno\ng kân, rêm troăng kơpho# cho môi tíu tơplâ, rêm ngế kuăn pơlê cho môi ngế lêng’’. Kuăn pơlê kong xiâm ôh tá xêo hlâ, ôh tá xêo pá puât plâ hâi plâ măng mơjiâng pro tíu tơplâ dro troăng kân kơpho# Hà Nội vâ mơdât khu lêng ‘mêi. Tung pơlê kong kân a tíu ki lâi xuân hlo tâng tối ‘’Hlâ rêh [a\ pơlê kong xiâm’’, ‘’Tơniăn le\m lơ hlâ’’. Mâu ngế ki pơtroh thơ prôk lăm ôh tá xêo tơplâ tơplong, vâ pơtâng tối pơkâ xông tơplâ, veăng to\ng kum, pơlât mâu ngế tro rong [a\ ai drêng ‘nâ răng pháu hơhnêa plâ [â khu xâ. Mâu hlá kơthơ chêh pâ pleăng dêi châ vâ râng tung châ [om vâ pro pơtôu rơxế kom-[a khu lêng kong têa ê dêi mâu lêng Trung đoân pơlê kong xiâm rế hía rế hên. Ai mâ a pơlê kong xiâm mâu hâi tơplâ xâ ó mê nah, jâ Lê Thị Nhã, pâ dêi:

 

‘’Drêng mê nah sôk ro ‘nâng kăch măng châ [lêi trâng, klêi mê mâu roh pá puât, mê nôkố lâp tơnêi têa xông tơplâ xâ, mê hlo thế pro tiah mê nếo hôm ‘nâng. A pêi a khu pơtroh kơthơ khu 1, pong mơnât hngêi vâ prôk, pơtroh mâu kơthơ, hơkăng ó khât ‘nâng. Nôkố tơnêi têa châ tiah kố, mê xuân ai châ tơ-[rê dêi Hà Nội, dêi pơlê kong xiâm kân khât păng ‘nâng’’.

Liên khu II Hà Nội mơjiâng pro kơnâng kâng vâng tơplâ

 

70 hơnăm hiăng hluâ, mâu ngế khên tơnôu, kho\m châ [lêi trâng ‘’Klo\m hlâ ăm tơnêi têa’’ xuân ối ôu eăng troh tá ah. Mê nôkố, tung mâu hâi mơ’nui hơnăm kố, kuăn pơlê kong xiâm pâ mâu hâi mê nah, vâ tối troh rơxông hơnăm ối nếo nôkố, mê cho jâ pôa pin nah hiăng rêh [a\ tơplâ môi tiah lâi ăm pơlê kong xiâm. Châ [lêi trâng dêi khu lêng [a\ kuăn pơlê pin tung mâu hâi apoăng lâp tơnêi têa xông tơplâ xâ, ki rơhêng vâ tối pơlê kong xiâm Hà Nội hiăng mơhnhôk kân khât ăm khu lêng [a\ kuăn pơlê pin pơtối châ hên [lêi trâng tơplâ xâ khu lêng Pơhlăng, cho ki [lêi trâng ó má môi Điện Biên Phủ mê nah, lâp plâi tơnêi ‘nâi troh tơdroăng [lêi trâng kân mê nah.

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng 

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC