A kơpong kong dêi tíu pêi cheăng cheăm Mang Deang, kong pơlê Quảng Ngãi, hdrối nah ối tung tơring Kon Plông, kong pơlê Kon Tum, khu gâk ngăn loăng pơlái kuăn kiâ kong kơpong 6, Khu rak ngăn loăng pơlái kuăn kiâ kong kong pơlê Quảng Ngãi dế ăm flycam xúa tung cheăng gâk ngăn, rak vế kong ƀă hbrâ mơdât on chếo kong. Bu klêi kơ’nâi to lâi tơdroăng ki po tiê tơdjêp, kơmăi kố hiăng kơneăng, xup xo tơdrêng mâu um ăm tíu pêi cheăng ki po tiê.

Ing kơlo ki xŏn lối 100 mét, flycam gum ăm khu ki gâk ngăn loăng pơlái kuăn kiâ kong xup xo tâi tâng kơpong kong loăng pêt, teăm châ hlo mâu tíu ki tơ’lêi tro on chếo lơ tơdroăng ki kuăn mơngế vâ lăm lúa kuăn kiâ tung kong.

Tâng pơchông ƀă túa ki lăm pơtrui ngăn prôk chêng, flycam pro kơdĭng hên hâi, ivá. Drêng ai tối tơbleăng on chếo, kăn ƀô̆ gâk ngăn loăng pơlái kuăn kiâ kong vâi tiê ăm gá kơneăng tung kong, mơnhên tíu ki ai on chếo, ing mê tơbleăng tơdroăng ki tơpâ ƀă rĕng tâ. Ôh ti xê  vâ hbrâ mơdât on chếo kong, flycam kối ối rĕng châ hlo mâu tơdroăng ki kuăn pơlê ko muih kong pro chiâk, kếo ko loăng ôh tá tro luât lơ mâu tơdroăng ki ôh tá tơniăn tung kong loăng ki pơkuâ ngăn.

Ngoh Huỳnh Tú, kiểm lâm dêi Khu gâk ngăn loăng pơlái kơpong 6, Khu Gâk ngăn loăng pơlái kuăn kiâ kong, kong pơlê Quảng Ngãi ăm ‘nâi, flycam cho kế gum tơƀrê, la lăm pơtrui ngăn tơdrêng xuân tơdroăng cheăng ki kal há:

“Rêm hâi, mâu ngế ki gâk ngăn loăng pơlái kuăn kiâ kong pêi pro hnoăng cheăng pơkuâ, gâk ngăn kong, lăm pơtrui ngăn. Laga, tơdroăng ki xúa flycam, vâ gum drêng ai tíu on chếo, ngin châ ‘nâi troăng vâ tơpâ, prôk rĕng troh a tíu ki ai on chếo. Tung hnoăng cheăng lăm pơtrui ngăn, mâu kơpong ki ko muih kong pro chiâk xuân rĕng châ hlo tâ”.

Rơtế ƀă tơdroăng ki xúa kong ngê̆, tơdroăng cheăng hnê tối ƀă tơrŭm kuăn pơlê xuân châ mâu tíu pêi cheăng ki rak ngăn kong kal châ tơtrŏng. Tíu Pơkuâ gâk ngăn kong Mang Deang, Kŏng ti Pêt kong Kon Plông nôkố gâk ngăn lối 9.800 ha kong, châ pêt a 12 poh, tung pơla khu ki gâk ngăn bu 12 ngế kăn ƀô̆, ngế cheăng xo.

Pôa Trần Văn Thanh, Ngế pơkuâ Tíu gâk ngăn kong Mang Deang ăm ‘nâi, cheăm kân rơdâ, khu ki gâk ngăn kong iâ mê tíu pêi cheăng đi đo ngăn cheăng hnê tối cho troăng hơlâ ki kal. Hên túa gâk ngăn kong, hbrâ mơdât on chếo kong. Kơnôm mê, tơdroăng ki pro xôi luât ko ‘nhiê kong ƀă mơni tro on chếo kong châ hbrâ mơdât a kơlo ki iâ má môi.

“Tíu gâk ngăn kong Mang Deang chêh pro lơgât hbrâ mơdât on chếo, xoăng tíu gâk vâ pôi tá tro on chếo lân. Mâu tíu ki mơni tro on chếo, ngin têa mâu kơƀăng mơdât pôi tá djâ on mot tung kong vâ kuăn pơlê ‘nâi kố cho kơpong ki rơ-iêo. Vâi krâ kuăn pơlê gô̆m văng, chôu on tung klâng báu achê kong mê athế gô̆m văng chôu a môi víu klâng hdrối, klêi mê tơbleăng ăm tíu gâk. Tung pơla mê, tíu gâk kô hnê vâi krâ kuăn pơlê chôu on tro tơdroăng”.

A Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó môi tung khu Lâm nghiệp Kon Plông, cheăng gâk ngăn kong châ tơbleăng pêi tơdâng tơ’mô hên troăng hơlâ, chêh pro túa pơkâ tiô rêm kơpong ƀă xoăng khu ngế gâk a mâu tíu ki tơ’lêi tro on chếo, malối cho hbrâ mơdât on chếo kong. Pôa Nguyễn Văn Huynh, Ngế pơkuâ ƀơrô cheăng Kih thuât Kŏng ti Pêi cheăng tiô rơnó môi tung khu Lâm Nghiệp Kon Plông ăm ‘nâi, tíu pêi cheăng kố ối pro mâu tíu séa ngăn on chếo kong, hbrâ rơnáu mâu klŏng hu vâ ngăn, kơmăi hlŭm ƀă hên mâu kế xúa kal ki ê vâ rĕng châ hlo ngôi on, lơ on chếo sap ing hơngế. Kơnôm ing hbrâ mơdât, sap ing apoăng hơnăm troh nôkố, ƀăng tơnêi kong xua kŏng ti pơkuâ gâk ngăn tá hâi ai on chếo.

“Mâu tíu pêi cheăng ối tung tíu ki gâk ngăn pêi pro tro cheăng hbrâ mơdât on chếo kong tung rơnó tôu. Ing mê, séa ngăn tâi tâng mâu kế xúa, tơmeăm mâu kơƀăng hnê tối vâ teăm roê, tơ’nôm gum ăm cheăng hbrâ mơdât on chếo kong a rơnó tôu”.

Tiô riân ngăn, sap ing apoăng hơnăm troh nôkố, Quảng Ngãi hiăng ai 3 rôh on chếo kong a mâu cheăm Bờ Y, Sơn Hà ƀă Mỏ Cày. Mâu rôh on chếo mê ki hên cho a kong loăng pêt, châ khu gâk ngăn teăm châ pơlât.

Nôkố tung lâp kong pơlê Quảng Ngãi ai lối 900 rơpâu ha kong. Kong pơlê hiăng mơdêk rơdêi xúa kong ngê̆ môi tiah rĕng tối tơbleăng, ăm flycam kơneăng séa ngăn, um vê̆ tinh; hlối hbrâ rơnáu tŭm mâu ngế gâk, rơxế tơmeăm tiô pơkâ 4 tơdrêng, 3 rơnáu vâ teăm tơpâ drêng ai on chếo. Pôa Nguyễn Khánh Ngọc, Phŏ ngế pơkuâ gâk ngăn Khu Gâk ngăn loăng pơlái kuăn kiâ kong, kong pơlê Quảng Ngãi ăm ‘nâi:

“Tơnêi têa pơkuâ ngăn mâu ƀăng tơnêi kong rak kơnhŏng têa ƀă kong ki pêt mâu loăng, tơnêi pêi kâ. Ƀă ngế ki rak ngăn kong khu 1 cho rơpŏng, ngế krê, kuăn pơlê tíu rêh ối ƀă ƀăng tơnêi kong ki u ối tá hâi pơcháu mê xua Vi ƀan hnê ngăn râ cheăm pơkuâ ngăn. Sap ing apoăng rơnó tôu, mâu tíu pêi cheăng hiăng séa ngăn tŭm Khu hnê mơhno, hlối chêh pro túa pơkâ tơrŭm pơla mâu khu ki ai tơdjâk troh”.