Tá hâi ai roh krí kơphế hơnăm ki lâi mơngế pêt kơphế a tơring Đak Hà, kong pơlê Kontum tơbrêi tơbrêh [a\ tơdroăng têng kơphế môi tiah hơnăm kố. Hơnăm kố kong prâi tơ-ê tâ rêm hơnăm. Troh mơ’nui khế 11 tung tơring xuân ai mêi, pro hr^ng rơpâu ta#n kơphế nếo klêi krí dêi kuăn pơlê têng ton tá hâi kâi khăng. Ngăn kơphế ki têng xua kong ôh tá tô hiăng phôk krêa dêi pó xua tro mêi, ngoh Phạm Văn Quyết, hngêi ối a thôn 5, cheăm Đak Mar tối:

‘’Hơnăm kố pêi kơphế tơbrêi tơbrêh ‘nâng. Nôkố kong mêi đi đo tơdjâk troh tơdroăng têng kơphế pro kơphế chiâng phôk. Têng chiâng ton hâi. Rêm hơnăm á têng dâng 20 troh 25 hâi tê, laga hơnăm kố kong mêi khía pê têi tiah kố mơni kô têng 30 troh 35 hâi nếo khăng’’.

Tơdroăng têng kơphế thế ton hâi ôh tá kâi khăng xua kong mêi đi đo

Rơtế [a\ tơdroăng tơbrêi tơbrêh hnoăng têng kơphế, mơngế ki pêt loăng kố a tơring Đak Hà ối tô tuăn hên tơ-ê nếo. Mê cho tơdroăng mâu roh kong mêi tung rơnó tô hiăng pro kơphế tơpo reăng drêng plâi dế tum a tơkâng. Tơdroăng kố kô tơdjâk pêi lo plâi, dâi le\m dêi plâi kơphế tung rơnó kơ’nâi. Jâ Vũ Thị Nga, ngế hiăng châ chât hơnăm pêi kơphế a tơnêi Đak Hà tối ăm ‘nâi:

‘’Reăng ki tơpo kố ôh tá chiâng kơ’muăn plâi. Hmâ hlo tâng kong mêi tơpo reăng mê reăng ki mê ôh tá chiâng kơ’muăn plâi. Xua pin rế krí rế trâm reăng tơruih ôh tá tro rơnó gá, mê gá kô ôh tá kơ’muăn plâi’’.

Kong mêi ôh tá tro rơnó pro kơphế tơpo reăng tơdrêng amê plâi tum a xiâm tá hâi châ krí

Tiô séa ngăn dêi kơvâ pêi chiâk pêi deăng dêi tơring Đak Hà ăm hlo, pêi lo kơphế dêi tơring tung mâu hơnăm achê kố tiô troăng kố rế hía rế kơdroh. Ki nhên môi tiah hơnăm nah, rêm hetar châ 13 troh 15 ta#n plâi drêh laga hơnăm kố chu kơdroh ối dâng 20%. Tiô pôa Nguyễn Văn Hậu, Kăn pho\ pơkuâ ‘na pêi chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê tơring Đak Hà rơtế [a\ xiâm kối xua hên kơdrum hiăng krâ tá hâi vêh pêt nếo, xiâm kối ki ê nếo cho xua kong prâi, ki má lối cho tơdroăng kong tô khăng khoăng ton tung rơnó mêi, mê troh rơnó tô ai mêi:

‘’Apoăng hơnăm mê El Ni`o, mơ’nui hơnăm La Ni`a ki kố hlo nhên. Pêi lo plâi hơnăm kố xuân tơdjâk dêi El Ni`o. Xua kong tô hên, tô lối hên tung rơnó ai plâi vâ ai pơ’leăng, mê kloăng khoh ôh tá dâi. Apoăng khế 11, tung khế 11 [a\ mâu hâi achê khế 12 kố pơrá ai mêi. Maluâ kong mêi ôh tá hên, laga kong mêi đi đo tơdjâk tơdroăng pêi lo kơphế. Kơphế maluâ tơpo reăng laga ôh tá chiâng kơ’muăn plâi’’.

Xua tơdjâk ing kong prâi, mơngế pêt kơphế a Kon Tum tối phá xêh [a\ kơpong Tây Nguyên tối tơchuâm dế mơ’no liăn hên tâ vâ tăng mơngế krí plâi, rơvât phon, kih thua#t [a\ hía hế vâ châ kơphế hên. ‘Na ton xo\n, ki pơloăng nếo xuân dế pơkâ mơ’no ăm kơvâ pêi kơphế tung kơpong, mê cho kal thế mơjiâng túa pêi pêt, uâ mơdiê tơtro [a\ kong prâi, mê kô mơnhông mơdêk kơphế krá tơniăn môi tiah pơcháu.

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng