Lâm Đồng cho kong pơlê ki djâ troăng ahdrối, ti xê to a kơpong Tây Nguyên mê tá tung lâp tơnêi têa ‘na tơdroăng pêi chiâk deăng tiô troăng hơlâ xúa kơmăi kơmok ki dâi le\m. Nôkố, tâi tâng tơnêi pêi kâ ki xúa kơmăi kơmok dâi le\m a Lâm Đồng ai 49 rơpâu ha, châ 17% tơnêi pêi chiâk deăng. 9 khu mơdró kâ a Lâm Đồng châ Khu xiâm ngăn ‘na pêi chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk thôn pơlê mơnhên cho khu mơdró ki xúa kơmăi kơmok ki dâi le\m, châ 35% tâng vâ pơchông [ă tung lâp tơnêi têa. Bú nếo 17% tơnêi pêi chiâk deăng, la tơdroăng pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok ki dâi le\m châ 80% kơxo# kế tơmeăm pêi lo tê ăm kong têa ê dêi kong pơlê Lâm Đồng dế pro tơdroăng pơkâ châ tơdế kơxo# [ăng tơnêi pêi chiâk deăng a kong pơlê kố, kô xúa kơmăi kơmok ki dâi le\m. Pôa Phạm S, kăn pho\ hnê ngăn Vi [an kong pơlê Lâm Đồng tối:

‘’Nôkố, tơdroăng mơhnhôk mơdêk pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok ki dâi le\m chiâng môi tơdroăng pơkâ ki kân, tơleăng mơnhên mâu tơdroăng ki pro kro mơdro\ng. Tung lâp kong pơlê Lâm Đồng mê mâu hdrê loăng môi tiah chếi, kơphế, kơchâi, plâi, pôm, reăng, têa tô ro [ă mâu hơ’nêh mơnăn xuân xúa ing kơmăi kơmok ki nếo. Tơdroăng hnê mơhno dêi kong pơlê cho mơnhông pêi chiâk deăng la thế rak pro tơniăn ‘na hyôh kong prâi. Xua mê, hên mâu tơnêi ki xúa kơmăi kơmok ki dâi le\m hiăng pơkâ ăm tơrêm kơpong pêi cheăng. Hên mâu [ăng deăng xúa kơmăi kơmok nếo hiăng pơkâ tơrêm kơpong pêi cheăng. Hên túa pêi cheăng tung môi [ăng deăng pêi châ xo hên, tâng riên lâp tung kong pơlê ai 150 rơtuh tung môi ha. Tung mê, ai sap 25 troh 30 rơpâu ha pêi châ xo 500 rơtuh troh 2 rơtal liăn. Xua ing tơdroăng dâi kơmăi kơmok ki dâi le\m, mơdêk ki pơxúa dêi tơnêi pêi chiâk deăng nốkố ối má môi tung lâp tơnêi têa’’.

Pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok chal nếo a Lâm Đồng

Tơdrêng [ă tơdroăng pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok ki dâi le\m, Lâm Đồng dế pêi pro tiô luât pơkâ ki Chin phuh thế pêi ahdrối ăm Đà Lạt, mê cho mơnhông ‘na ôm hyô, tung mê, ai túa ôm hyô a mâu hngêi kân le\m krip tung kong. Kố xuân cho môi tơdroăng pêi pro vâ ăm tơdjâk kân troh tơdroăng cheăng kâ rêh ối dêi Lâm Đồng tung la ngiâ, ôh tá hơngế.

Tung mâu hâi mơ’nui hơnăm 2016, Vi [an kong pơlê Gialai hiăng tơku\m po klêi hneăng hôp tơpui ‘na tơdroăng ‘no liăn cheăng a Gialai [ă Tây Nguyên. Akố, Vi [an kong pơlê Gialai hiăng pâ thế Chin phuh, mâu khu xiâm kơvâ cheăng séa ngăn luât pơkâ ăm kong pơlê [ă kơpong Tây Nguyên. Gialai xuân hiăng pêi pro ahdrối tung 5 to kong pơlê kơpong Tây Nguyên ‘na tơdroăng ‘mâi hơ’lêh tơdroăng cheăng vâ châ tơ-[rê. Klêi pêi, hơnăm 2016 kong pơlê hiăng mơ-eăm to a 38 kơlo, ối má 13 tung 63 to kong pơlê, pơlê kong kân. Kố cho tơdroăng ki ăm hlo nhên mâu tơdroăng kơdôu mơ-eăm dêi kong pơlê vâ ‘mâi hơ’lêh tơdroăng ‘no liăn cheăng. Tơdroăng kố, xuân hiăng hlo tơ-[rê hôm, pro xiâm ki loi nhoa#m ăm khu ‘no liăn cheăng a Gialai. Pôa Võ Ngọc Thành, kăn hnê ngăn Vi [an hnê ngăn kong pơlê Gialai tối:

‘’ Ngin loi tiah kố hneăng hôp tơpui ‘na tơdroăng ‘no liăn cheăng dêi kong pơlê Gialai hơnăm 2016 kô cho môi tơdroăng ki xiâm kân vâ ăm kong pơlê tí tăng pêi mâu tơmeăm ki ai hlâu dêi kong pơlê dế ai. A xuân hiăng tơpui tơno [ă mâu khu râ, kơvâ cheăng, [ă môi tơdroăng mơ-eăm khât, kong pơlê kô pêi tâi tâng, pro tơ’lêi hlâu má môi vâ mâu khu ‘no liăn cheăng troh tí tăng ‘nâi ple\ng, k^ tơhrâ klêi mê tối tơbleăng pêi mâu tơdroăng tơkêa bro tung kong pơlê tơ’lêi hlâu tâ’’.

Pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok chal nếo a Lâm Đồng

Xuân tơdjâk troh tơdroăng tơ’mot khu ‘no liăn cheăng, mơ’nui hơnăm 2016, Vi [an hnê ngăn pơlê kong kơdrâm Kontum tơku\m po hneăng hôp tơpui tơno tăng troăng tơ’mot khu tê mơdró tung tơnêi têa [ă kong têa ê ‘no liăn pêi cheăng, mâu kăn pôi tá pro tơpá, tơvâ tơvân, môi tiah ‘na chêl thie#n liăn xua xo tơnêi vâ pro tơmeăm khoăng, tơdroăng tăng mung liăn, ki hâi tơtro tung tơleăng mơnhên pro hlá mơ-éa dêi mâu tíu pêi cheăng, khu râ, kơvâ cheăng. Malối tơmâng khât troh tơdroăng cheăng dêi kuăn mơngê. Jâ Lưu Thị Nga, Kăn pơkuâ ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó tê mơdró Vinh Quang 1, cho ngế hiăng 10 hơnăm pêi tơdroăng ‘no liăn cheăng tê mơdró tơnêi a Kontum, tối:

‘’Môi tung mâu tơdroăng ki xiâm vâ tơdroăng tơkêa bro châ pêi pro, hnê tối [ă pêi tơ-[rê tơdroăng cheăng ki kal mê cho hvái ngăn dêi mâu kăn kong pơlê. Hvái ngăn dêi mâu kăn kong pơlê cho tối, môi tuăn, mê tơdroăng tơkêa bro dêi khu ‘no liăn cheăng châ pêi tơ-[rê’’.

Xiâm tiu }ư\ Sê, Gia Lai

Tung rôh pêi cheăng a kong pơlê Gialai vâ kum kong pơlê tăng troăng hơlâ mơdêk tơmot khu ‘no liăn cheăng. Pôa Nguyễn Xuân Phúc, Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh tối rơdêi, Chin phuh kô hnê mơhno mâu khu xiâm kơvâ cheăng séa ngăn mâu luât ki pơkâ a kong pơlê [ă kơpong Tây Nguyên. La tơdroăng tơ’mot khu ‘no liăn cheăng kal khât xuân cho kong pơlê, kal thế pêi pro tơdrêng 3 tơdroăng rơtế [ă khu mơdró, cho ‘’rơtế tăng, rơtế pêi, rơtế hnê tối ăm dêi rơpó’’. Pôa Nguyễn Xuân Phúc, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối pơchân, tơdroăng rơtế [ă khu mơdró kal châ pêi pro tơdrêng a mâu kăn 3 râ kong pơlê, tơring [ă cheăm:

‘’Mâu râ kăn thế mơ-eăm vâ chiâng khu kăn tơpui tơno, ai tuăn ‘nâi tơmiât tăng ‘nâi ple\ng tơdroăng ki nếo. Mâu kăn thế hbrâ tơnáo rơtế [ă khu mơdró, tăng troăng kơdroh ki xơpá ăm khu mơdró. Râ kong pơlê, râ tơring, râ cheăm tâi tâng xuân thế pơtê tơdroăng lêk ché la pá xôp măn kơđin’’.

Rơchôa têa Ia Mlah (tơring Krông Pa) hiăng tơ’mot pêng têa hdrối rơnó tô mơdrăng

Tây Nguyên pơxiâm mot tung hơnăm 2017 tung hâi sôk ro. Môi tơdroăng ki tơxâng hâk mơnê tung pêi chiâk deăng, kơxo# liăn ki xiâm pêi lo dêi kuăn pơlê Tây Nguyên, mê cho: Mâu rôh kong mêi têa lân lu tung mâu hâi mơ’nui hơnăm kố hiăng pro tơ’nhiê hên kế tơmeăm, la pro ai hên tơdroăng pơxúa ki kân. Tâi tâng mâu long, rơchôa hngêi kơmăi on tơhrik a Tây Nguyên xuân châ kơd^ng pêng têa. Rơnó mơdrăng hiăng troh, kuăn pơlê pêi chiâk deăng a Tây Nguyên kơdroh iâ ki tô tuăn, xâu khăng khoăng, oh tá ai têa vâ tôh loăng plâi. Yă kơphế, kơxu, mâu tơmeăm ki xiâm dêi Tây Nguyên, xuân hiăng tâk troh 30% tâng vâ pơchông [ă hơnăm nah. Tiah mê, hơnăm 2017 Tây nguyên châ xo 3 tơdroăng ki tro, tung mê ‘na rơchôa, tơdroăng tê kế tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng [ă luât pơkâ to\ng kum. 5 to kong pơlê kơpong Tây Nguyên hiăng loi hât kô pêi lo hên kế tơmeăm.

Gương tơplôu [ă tơbleăng