Tung mâu hơnăm achê pơla kố, tơdroăng rêh ối, kơto rơxế prôk lăm dêi mâu hdroâng kuăn ngo a kong pơlê Kontum hiăng chía châ hơ’lêh iâ. Maluâ ti mê, ki hlê ple\ng ‘na luât dêi vâi krâ-nho\ng o rêh ối a thôn pơlê, mâu cheăm kơpong kong ngo xuân tá hâi nhên, maluâ ‘na hlê ple\ng ‘na tơdroăng ki rak vế tro tiô luât prôk lăm tơniăn a drô troăng prôk. Kố cho môi tung mâu tơdroăng cheăng ki xiâm khoh pro tơklâm rơxế drô troăng a kong pơlê thăm rế hên ó tung mâu khế hơnăm hiăng hluâ. Môi tiah roh tơklâm rơxế pro 1 ngế hlâ, 2 ngế tro rong, ai a kơmăng lơ 13 khế 3 hơnăm 2017 a thôn Phương Quý 1, cheăm Vinh Quang, pơlê kong kơdrâm Kontum. Tung hneăng ki tơklâm rơxế mê, mâu ngế ki tơklâm rơxế cho A Đi [ă A Ta (pơrá tá hâi teăm ai [âng vê rơxế, kơto rơxế ki ôh ti ai kơxo#, kơtâu lối têi). Ngoh Phạm Văn Thuần, Kăn pho\ pơkuâ ngăn Ko\ng an cheăm Vinh Quang, pơlê kong kơdrâm Kontum tối mơnhên:
‘’Ki xiâm dêi tơdroăng khoh tơklâm rơxế dêi kuăn pơlê akố cho tơdroăng ki ‘ló ga ôh tí xía vâ, á tơmiât tơdroăng ki kơto rơxế drô troăng ki dâng ‘nâi tê, sap ing thôn kố troh thon ki tá, pơla mâu troăng prôk tung thôn pơlê, kuăn pơlê pin xuân tá hâi teăm vâ rak vế tro luât, ôh tá djâ tơvế [âng, hlá mơ-éa, ôh ti xo muâk rak vế ko [ă hía hế. Ngin hiăng đi đo tối tơbâ [ă tơleăng mâu tơdroăng mê tro tiô pơkâ dêi luât. Ki rơhêng vâ tối, [ă mâu ngế ki ai xôi, malối cho mâu vâi muăn hơnăm pho#m vâ xông kân. Mâu ngế ki mê, ngin hiăng hmâ hnê tối, la pá ó ‘nâng, xua mâu roh ki hnê tối klêi kơ’nâi koh hlá cơ a kơxo má apoăng măng t^ng xuân môi tiah a mâu hâi ki kal ai hnê tối, pơtâng khe\n ki ê, ki hên vâi ôh tá vâ lăm tơmâng’’.
Dế kố a kong pơlê Kontum, ki hên mâu rơpo\ng hdroâng kuăn ngo pơrá ai sap ing 1 troh a 2 toăng rơxế, thăm nếo ai 3 toăng rơxế. Tung pơla mê, kơxo# mơngế châ hriâm luât prôk drô troăng [ă châ pơcháu [âng vê rơxế bu iâ. Vâi krâ-nho\ng o hmâ ai tơdroăng xôi ki hmâ hlo: ôh tá xo muâk rak vế ko; xôi xua ôu drôu pou; kơto rơxế chơ mơngế lối hên; vê rơxế ôh tá ai [âng; ôh tá ai hlá mơ-éa; tá hâi tro hơnăm vê rơxế; kơto rơxế ôh tá tơniăn ‘na kih thuât: rơxế ôh ti ai on, kơhăm, prê, nhe\ng ngăn pá ro\ng; kơtâu rơxế ôh tá tro pơkâ, kơ’nuâ, tơluâ hmâng to lo vâ [ă hía hế.
Ki xiâm khoh chiâng ai tơdroăng tơklâm rơxế cho xua ing tơná mơngế ki prôk troăng. Pak^ng mê, xuân xua ing to tơdroăng ki vâ hbrâ ví ing khu gak ngăn troăng prôk, xua a mâu troăng thôn pơlê, ối iâ khu ko\ng an, khu ki gak ngăn, kuăn pơlê pin hmâ tơmiât bu prôk môi iâ tê, troăng dâng ‘nâi ôh ti eâ xo muâk rak vế ko, xua mê, drêng ai tơklâm rơxế khoh chiâng tro rong ó, ‘mêi ăm ivá châ chăn kuăn mơngế.
Hlo ai mâu tơdroăng mê, Ko\ng an kong pơlê Kontum hiăng pơkâ kơtăng ó khât ‘na túa kring vế, gak ngăn drô troăng prôk, tí tăng ‘nâi ple\ng tơdroăng, veăng tối pơtâng ăm Khu kăn pơkuâ ngăn Đảng, khu kăn pơkuâ ngăn cheăm rak vế, pêi pro hơ’lêh nếo ‘na túa cheăng, túa pêi pro ki vâ hnê tối ‘na Luât prôk drô troăng ăm kuăn pơlê, ki rơhêng vâ tối tung pơlê cheăm dêi hdroâng kuăn ngo ki iâ mơngế. A mâu troăng kân, troăng tơdjêp, tơkoh pơla mâu cheăm, athế mơhno tơbleăng mâu pa-nô, chư chêh ki pơkâ pơxâu phak [ă mâu ngế ki ai xôi prôk drô troăng. Pôa A Lak, Kăn thôn Kon Hngo Kơtu, cheăm Vinh Quang, pơlê kong kơdrâm Kontum tối:
‘’Tung mâu khế hơnăm hiăng luâ, ai mâu vâi krâ-nho\ng o tung thôn xuân tá hâi teăm rak vế tro tiô luât rak vế tơniăn drô troăng prôk. Drêng kơto rơxế mê tá hâi teăm vâ xo muâk, xuân ai mâu vâi rơtăm ôu drôu [ier, chơ 3 ngế, 4 ngế. Á cho ngế kăn thôn xuân hiăng hnê tối, tơbâ khe\n vâi krâ-nho\ng o tung thôn a kơxo má koh hlá cơ apoăng măng t^ng, hnê tối kuăn pơlê drêng kơto rơxế athế ‘nâi xo muâk, malối [ă mâu vâi rơtăm, vâi o ki nhăng ôu drôu [ier u ối kơtâu kơ’nuâ, tơluâ, vê ga lối mơdêi hmâng to lo vâ. Á xuân pói rơhêng vâ, klêi kơ’nâi rêm hdroh hnê tối ăm rêm ngế athế hlê ple\ng i nhên hdrối vâ kơto rơxế lo a troăng prôk’’.
Tơdrêng [ă tơdroăng thăm lăm séa ngăn, pơxâu phak mâu ki pro xôi mê tơdroăng cheăng hnê tối ‘na luât prôk drô troăng hiăng châ kong pơlê Kontum mơnhên tối cho ki xiâm tung kring vế tơniăn drô troăng prôk. Tung la ngiâ kố ah, khu râ ko\ng an ngăn ‘na troăng prôk rêm râ kô thăm tơru\m cheăng [ă mâu râ, kơvâ cheăng tơku\m hnê tối troh a mâu pơlê, cheăm, kơpong hơngế hơngo vâ kum vâi krâ-nho\ng o hlê ple\ng nhên [ă rak vế tro tiô luât drêng prôk drô troăng.
Maluâ ti mê, vâ kơdroh tơdroăng ki tơklâm rơxế drô troăng prôk a mâu thôn pơlê tối tơchuâm [ă kơpong pơlê cheăm dêi hdroâng kuăn ngo tối phá, rêm khu râ, kơvâ cheăng kal athế veăng ‘no dêi hnoăng cheăng tơná. Rêm ngế xuân kal athế hlê ple\ng nhên luât prôk troăng vâ rak vế tơniăn dêi tơná [ă vâi krâ-nho\ng o pơlê pơla.
Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng
Viết bình luận