A roh trâm mâ tơpui tơno, tơdroăng dêi mô đô̆i hneăng hdrối nah Sùng A Dê, hdroâng kuăn ngo Mông a cheăm Văn Chấn, kong pơlê Lào Cai, hiăng pro hên ngế ía xua troăng ngoh gum kuăn pơlê hlŭn ing kơtiê a mâu tơnêi ngo hmố ôh tá hơpok lĕm, tơhnâp plâ hơnăm. Klêi pro mô đô̆i ing Sư đoân 316 (Quân khu 2) hơnăm 2010, klêi môi pơla ti tăng plĕng, ngoh khên tơnôu djâ hdrê tơpăng kơlá Bát Độ ‘na pêt mơnúa tung ƀăng deăng 15ha. Klêi 2 hơnăm, tơpăng pơxiâm ăm châ đôu, ko tê, châ pêi lo liăn tơniăn há, rế gum rak tơnêi, kơdroh hê tơnêi a mâu hbêa ngo. Ing troăng pêi apoăng, troh nôkố ƀăng pêt tơpăng kơlá Bát Độ a cheăm hiăng châ chât ngế tơrŭm mô đô̆i hneăng hdrối nah pêi tiô, ƀă tơkŭm chiâng Tôh tơrŭm tơpăng kơlá Bát Độ, tơdjêp pêt mơjiâng ƀă mâu hngêi kơmăi tung kong pơlê.
Mô đô̆i hneăng hdrối nah Sùng A Dê hiăng châ Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh mơnhên ƀă diâp Ƀâng kheăn kơdeăn xua tơdroăng ki châ tơƀrê tung hriâm tâp ƀă pêi tiô ihiâm tơmiêt, ihiâm mơno, troăng pêi Hồ Chí Minh.
‘’Sap 2021 troh nôkố, ngin pêt châ lối 50 ha. Ngin kĭ ƀă mâu kŏng ty a kong pơlê Lào Cai, môi tuăn tê tơmeăm ton xŏn, ai tơmeăm cho kô ai ngế rôe’’.
Ƀă a bêng Kơnhŏng Nha Trang, kong pơlê Khánh Hòa, mô đô̆i hneăng hdrối nah Nguyễn Văn Dũng (kot mâ hơnăm 1996), mô đô̆i 2/4, pơtối pro hên ngế rơrêk tung ihiâm mơno xua tuăn pâ khu mô đô̆i. Nah pêi cheăng a Lưh đoân 146, Kơpong 4 Khu lêng gâk kring têa kơxĭ, pêi hnoăg cheăng ton a rơlố Gạc Ma, châi rong 61%, laga pôa xuân đi đo rơtế khu pú lăm kơ-êng mâu rơpŏng châi rong, hlâ hía, pâ mơnê mâu mô đô̆i hiăng hlâ tung tơplâ xâ nah a mâu roh leh tơbâ, hâi lơ 27/7 lơ roh leh têt. Sap ing klêi pro mô đô̆i, pôa xuân rơtế mâu mô đô̆i hneăng hdrối nah a cheăm pêi pro tơdroăng ‘’Gum o troh hngêi trung’’, tơdah roăng rak hên hok tro kuăn tê, ai tơdroăng rêh ối pá puât ing râ má môi troh tâi THPT.
Hên vâi o kơnôm tơdroăng ki roăng rak mê hiăng châ pơtối hriâm a hngêi trung, châ pơhlêh tơdroăng erêh. Mô đô̆i hneăng hdrối nah Nguyễn Văn Dũng tối:
‘’Pôa Hồ ai tối ‘’mô đô̆i chó chêng tơvê kŏng laga chiâng cheăng’’. Hiăng djâ ihiâm mơno Mô đô̆i Pôa Hồ mê á ngăn tơdroăng ki mê vâ pơtâp tuăn mơ-eăm, xông mơ-eăm pro kro mơdrŏng ăm rơpŏng ƀă ai pơxúa ăm pơlê pơla ƀă veăng gum ƀă mâu ngế ki pá puât. xua mê tung ivá dêi tơná chiâng gum ti lâi mê á gum’’.
Pêi pro hnê tơdjâ kơxô̆ 05/2016 dêi Khu xiâm Kal kí ‘na mơdêk hriâm tâp ƀă pêi tiô ihiâm tuăn, ihiâm mơno, troăng tơdjâk Hồ Chí Minh, tung 10 hơnăm hiăng hluâ, mâu râ khu ƀă khu mô đô̆i hneăng hdrối nah hiăng pêi pro rơdâ lâp lu hên tơdroăng cheăng, troăng pêi ki má môi, mơtiah: ‘’Mô đô̆i hneăng hdrối nah gum dêi pó mơnhông cheăng kâ’’, ‘’5+1’’, ‘’2 têa tah, 3 gum’’, mâu troăng pêi VAC, VACR, rơpŏng păn, păn tung kơdrum ki kân...Ing mê hiăng gum hên ngế tơrŭm mơ-eăm hlŭn ing kơtiê.
Xuân sap 2016 troh nôkố, mâu khu râ hiăng mơjiâng 23.000 toăng hngêi tuăn pâ, tŏng gum têa tah lối 43.000 toăng hngêi pơtân ăm mâu ngế ki pá puât. Mô đô̆i hneăng hdrối nah ối pleăng rơtuh m2 tơnêi vâ pro troăng thôn pơlê nếo. Ing mê troh lâp lu tơdroăng hriâm ƀă pêi tiô Pôa Hồ ing pơlê pơla. Trung tươ̆ng Khuất Việt Dũng – Phŏ Kăn hnê ngăn Khu mô đô̆i hneăng hdrối nah Việt Nam tối ăm ‘nâi: tơdroăng hriâm tâp ƀă pêi tiô Pôa Hồ kô châ Khu mô đô̆i hneăng hdrối nah Việt Nam pơhlêh nếo tung hneăng pơtối:
‘’Hriâm tâp ƀă pêi tiô Pôa Hồ thế tơrŭm ƀă mâu tơdroăng tơ’noăng ‘’Mô đô̆i hneăng hdrối nah djâ troăng ahdrối’’, ‘’Mô đô̆i hneăng hdrối nah gum dêi pó hlŭn ing kơtiê, pêi cheăng kâ rơkê’’, maua roh mơhnhôk dêi tơnêi têa ƀă kong pơlê. Ngin ngăn tơdroăng pêi pro ƀlêi trâng mâu hnoăng cheăng kal kí ki xiâm cho tơdroăng cheăng ki kal păng ‘nâng má môi vâ hriâm tâp ƀă pêi tiô Pôa Hồ. Tơdroăng châ hlo ƀă po rơdâ mâu troăng pêi, cheăng ki châ tơƀrê cho kal khât. La ngiâ ngin xuân pơhlêh nếo mâu troăng pêi vâ tơdroăng cheăng kố hên tâ ƀă ai ivá troh lâp lu hôm tâ’’.
A rôh trâm mâ tơno, Khu mô đô̆i hneăng hdrối nah Việt Nam hiăng ăm ƀâng kheăn kơdeăn diâp mâu khu pú hên, ngế krê châ tơƀrê tung hriâm tâp ƀă pêi tiô troăng tơdjâ, ihiâm mơno, troăng pêi cheăng Hồ Chí Minh hneăng hơnăm 2016 – 2026.
Viết bình luận