Tíu rak ngăn kong Đà Ra Hoa, ối tung Khu pơkuâ ngăn kong rak kơnhŏng têa Dà Nhim ai hnoăng cheăng rak ngăn lối 9.600ha kong. Maluâ tâi tâng khu pêi cheăng kố bu ai 8 ngế kăn ƀô̆, mâu ngế pêi cheăng la kong xuân ối châ rak ngăn krâu khât kơnôm 13 Khu tơrŭm cheăng rak ngăn kong veăng pêi pro. Tâi tâng mâu ngế tung mâu khu pơrá châ mơhá liăn rak ngăn ing kơxô̆ liăn mơhá ăm hnoăng rak ngăn kong ƀă kơlo mơhá sap ing 800 troh 900.000 liăn/1ha. Tâi tâng kơxô̆ liăn ki rêm ngế tung 13 Khu tơrŭm cheăng rak ngăn kong châ xo rêm hơnăm sap ing 20 troh 25 rơtuh liăn. Ngoh Klong Cil Sơn, Khu tơrŭm cheăng rak ngăn kong kơxô̆ 5 pơlê Ju Mnang, ăm 'nâi:

“Mơnê Đảng, Tơnêi têa hên 'nâng hiăng pro tơ'lêi hlâu ăm á châ veăng tung Khu pêi cheăng tơrŭm rak ngăn kong. Kơnôm kơxô̆ liăn ki châ xo ing tơdroăng ki mơhá ăm hnoăng rak ngăn kong mê rơpŏng á ƀă vâi krâ nhŏng o tung pơlê hơ'lêh tơdroăng rêh ối hên khât”.

Khu rak ngăn kong rak kơnhŏng têa Dà Nhim châ kong pơlê Lâm Đồng pơcháu rak ngăn vâ chê 28.000ha kong ối tung cheăm Lạc Dương ƀă bêng Lang Biang – Đà Lạt. Hơnăm 2026 tíu pêi cheăng pơcháu vâ chê 25.000ha kong ăm 40 Khu pêi cheăng tơrŭm rak ngăn kong ƀă lối 1.000 ngế, ki hên cho kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo K'Ho rơtế 4 tíu pêi cheăng khu pú hên châ xúa troăng hơlâ mơhá hnoăng liăn rak ngăn kong.

Sap apoăng hơnăm troh nôkố ing tơdroăng ki lăm pơtrui ngăn, mâu Tôh rak ngăn kong hiăng châ hlo ƀă rơtế ƀă Khu pơkuâ ngăn kong rak kơnhŏng têa Dà Nhim mơdât, tơleăng 69 ƀăng kong, tơnêi kong tro hdi xo ƀă tâi tâng ƀăng tơnêi lối 14ha; pêi pro 6 rôh tơleăng mâu tíu ki chiâ xo tơmeăm khoăng ôh tá tro luât a kơpong 140, 142 ƀă 143… Tung rôh séa ngăn hneăng má I ƀă mơnúa rôh má 1 hơnăm 2026, tâi tâng kơxô̆ liăn ki mâu Tôh rak ngăn kong ƀă 4 khu pú hên châ xo cho lối 6.8 rơtal liăn. Pôa Đinh Hữu Được, Kăn phŏ pơkuâ rak ngăn kong rak kơnhŏng têa Dà Nhim, mơnhên, troăng hơlâ mơhá hnoăng liăn rak ngăn kong hiăng tơdjêp krá tơniăn hnoăng pơxúa, hnoăng cheăng pôu râng dêi pơlê pơla ƀă kuăn pơlê a tíu mê xua mê ƀăng kong dêi tíu pêi cheăng rế hía rế châ rak ngăn krâu khât:

“Ki tơ-ƀrê má môi mê cho ki hlê plĕng dêi kuăn pơlê malối cho mâu rơpŏng ki châ xo rak ngăn kong châ mơdêk. Pêi pro tiô tơdroăng tơkêa bro hiăng kĭ tơkêa ƀă tíu pêi cheăng vâi hiăng rơtế prôk ƀă tíu pêi cheăng tung tơdroăng lăm séa ngăn kong malối tơdroăng tơleăng mơnhên la ƀăng tơnêi kong tro hdi xo, tơleăng mơnhên mâu tơmeăm ki mơjiâng pro ôh tá tro luât a ƀăng tơnêi kong hiăng châ pơcháu ăm Khu pơkuâ kong rak kơnhŏng têa Dà Nhim rak ngăn. Pakĭng mê tơdroăng mơnhông pêt kong kuăn pơlê xuân kơhnâ veăng malối cho mâu rơpŏng ki châ xo rak ngăn kong”.

Kong pơlê Lâm Đồng nôkố dế ối má môi lâp tơnêi têa ƀă lối 1,1 rơtuh ha kong, tung mê ai troh lối 700.000ha tŭm tơdroăng vâ mơhá hnoăng liăn gâk ngăn kong. Kơxô̆ liăn ki kal châ mơhá rêm hơnăm ing troăng hơlâ mơhá hnoăng liăn gâk ngăn kong dế kum mâu tíu pêi cheăng pơkuâ kong Tơnêi têa rak lĕm kơpong kong ki châ pơcháu. Tơdrêng amê ai vâ chê 167.000ha châ pơcháu tơdrêng ăm vâ chê 14.400 rơpŏng, mâu ngế krê, pơlê pơla pơkuâ gâk ngăn ƀă kơxô̆ liăn châ xo rêm hơnăm sap ing 20/25 rơtuh liăn hiăng veăng kum 'mâi mơnhông tơdroăng rêh ối ƀă cheăng kâ ăm kuăn pơlê. Pôa Nguyễn Văn Quang, Kăn phŏ hnê ngăn Vi ƀan cheăm Dam Rông 4, kong pơlê Lâm Đồng, ăm 'nâi, cheăm ai lối 33.000ha kong. Ing tơdroăng ki xiâm pơkâ mơhá liăn ăm hnoăng rak ngăn kong, pơkuâ rak ngăn ƀă mơnhông pêt kong hiăng chiâng môi tung 3 troăng mơnhông krá tơniăn dêi cheăm:

“Ngin tơrŭm ƀă hên khu ki pơkuâ rak ngăn kong mê mâu khu ki tơdjâk troh tơbleăng mâu túa pơkâ cheăng kâ rơtế ƀă kong. Hiăng tơrŭm, hriăn plĕng mâu túa pơkâ mơnhông cheăng kâ pá kơdâm kong. Tơkéa vâ tối ƀă mâu khu mơdró lăm ôm hyô mê ngin xuân mơhnhôk tơbleăng mâu tơdroăng cheăng ôm hyô. Pakĭng mê, nôkố vâ kum ăm kuăn pơlê hmiân tuăn rak ngăn kong xuân hiăng tơrŭm pêi mâu tơmeăm khoăng tung kong vâ tăng cheăng pêi ăm kuăn pơlê”.

Lâm Đồng cho môi tung mâu kong pơlê ki apoăng lâp tơnêi têa tơbleăng pêi pro troăng hơlâ mơhá hnoăng liăn rak ngăn ƀă mơnhông pêt kong. Lối 15 hơnăm hiăng hluâ sap ing tơdroăng pêi pro tro troăng hơlâ kố, nôkố kong pơlê hiăng mơjiâng chiâng ivá ki kal ăm tơdroăng pơkuâ, rak ngăn ƀă mơnhông pêt kong. Jâ Nguyễn Thị Hải, Kăn pơkuâ Khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn ƀă mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Lâm Đồng, tối ăm 'nâi, ƀă tơdroăng ki tơdah xo, mơhá liăn tiô troăng ki tơbleăng tơdrăng, tơdrăng tơniăn hnoăng ki pơxúa má môi ăm mơngế ki rak ngăn kong, troăng hơlâ mơhá liăn ăm hnoăng rak ngăn kong mơjiâng môi tơdroăng ki krá tơniăn vâ hnoăng rak ngăn ƀă mơnhông pêt kong dêi kong pơlê rế hía rế châ tơ-ƀrê, krá tơniăn tâ:

“Nôkố lâp kong pơlê ai lối 700.000ha châ xo liăn mơhá ăm hnoăng rak ngăn kong ƀă kơxô̆ liăn châ xo môi hơnăm tơdâng dâng 450 troh 500 rơtal liăn. Klêi kơ'nâi riân ngăn ƀă xing xoăng mê yă ki tơdâng ăm 1ha kong vâ pêi pro hnoăng cheăng rak ngăn châ dâng tơdế, tơdế hrĭng rơpâu, thăm nếo ai mâu ƀăng tơnêi châ lối 2 rơtuh liăn môi ha. Troăng hơlâ mơhá liăn ăm hnoăng rak ngăn kong cho môi kơxô̆ liăn ki kân vâ ăm khu pơkuâ kong, ăm mâu rơpŏng ki xo rak ngăn 'măn kơdĭng mâu kơxô̆ liăn ƀă tŏng kum môi iâ ăm liăn ngân dêi kong pơlê tung hnoăng cheăng rak ngăn kong”.

Lối 15 hơnăm pêi pro troăng hơlâ mơhá hnoăng liăn rak ngăn ƀă mơnhông pêt kong, Lâm Đồng hiăng chôa 'lâng pơhlêh tơdroăng ki ai hlâu ing kong chiâng ivá vâ kuăn pơlê tơrŭm, rak ngăn ƀă mơnhông pêt kong. Drêng hnoăng pơxúa dêi kuăn pơlê châ tơniăn, hnoăng cheăng rak ngăn kong xuân châ mơdêk, pro xiâm kối vâ tơmiât troh tơdroăng pơkâ "kong kô păn roăng kong", veăng kum mơnhông pêt kong krá tơniăn. Kong pơlê Lâm Đồng xuân dế pơtối po rơdâ ƀă gum mơ’no mâu kơxô̆ liăn mơhá hnoăng liăn rak ngăn ƀă mơnhông pêt kong, ôh tá xê to ing hngêi kơmăi on tơhrik mê ối ing ôm hyô, tơdroăng ki xúa têa ƀă hía hé. Ing mê, chôa 'lâng mơdêk kơxô̆ liăn ăm khu pơkuâ kong, mơdêk ki tơƀrê pơkuâ, rak ngăn kong vâ kong chiâng tơdroăng cheăng kâ krá tơniăn ăm kuăn pơlê.