Pôa Bùi Đức Quỳnh (48 hơnăm), ối a thôn Đăk Tăng, cheăm Rờ Kơi, kong pơlê Quảng Ngãi ai kơdrum deăng vâ chê 20 hectar, ai kơphế ƀă sầu riêng; tung mê, loăng plâi sầu riêng châ dâng 15 hectar. Hơnăm kố, tâi tâng plâi sầu riêng dêi kơdrum pôa châ vâ chê 80 tâ̆n, pêi lo liăn sap ing plâi sầu riêng dâng 4 rơtal liăn. Pôa Bùi Đức Quỳnh tối ăm 'nâi, pêt loăng plâi sầu riêng thế rak ngăn đi đo ƀă mơdoh hên chôu tung pơla loăng pơxiâm ai plâi:
“Plâi sầu riêng ai mah kơxô̆ kơpong pêt mê khu ki roê, khu mơdró kâ xuân hmiân tuăn tâ, xua 'nâi xiâm kối dêi tơmeăm pê lo ƀă kô chiâng vâ ti tăng xiâm pêt. Drêng plâi sầu riêng ai mah kơxô̆, yă tê xuân kơnâ tâ sap ing 1 troh 2 yă tâng vâ pơchông ƀă mâu kơdrum ki tá hâi ai mah kơxô̆”.
Sap ing to lâi rơpŏng kuăn pơlê pêt, troh nôkố ƀăng tơnêi pêt plâi sầu riêng a cheăm Rờ Kơi, kong pơlê Quảng Ngãi chôa 'lâng po rơdâ ƀă dâng 355 hectar. Rơtế ƀă po rơdâ ƀăng tơnêi pêt, cheăm dế tơdjêp khu mơdró kâ, mơjiâng mah kơxô̆ kơpong pêt ƀă tăng tíu tê tơniăn. Kố châ ngăn cho tơdroăng ki kal vâ loăng plâi sầu riêng mơnhông krá tơniăn. Pôa Nguyễn Minh Thuận, Kăn hnê ngăn Vi ƀan cheăm Rờ Kơi, kong pơlê Quảng Ngãi ăm 'nâi, ki hdrối cheăm tơdjêp khu mơdró kum tơniăn tíu tê rôe ăm kơphế ƀă plâi sầu riêng:
“Vâ hbrâ tăng tíu tê ăm tơmeăm pêi lo dêi kuăn pơlê pêi chiâk deăng, kong pơlê dế tơrŭm ƀă mâu khu mơdró pơtân rôe, tơniăn tíu tê rôe ăm mâu tơmeăm môi tiah kơphế ƀă plâi sầu riêng. Laga, vâ rak tơniăn krá tơniăn ƀă ton, xuân pói rơhêng vâ mâu khu râ, kơvâ cheăng ƀă Vi ƀan kong pơlê Quảng Ngãi ai troăng hơlâ ki kân, mơhnhôk veăng mơ'no liăn cheăng a mâu hngêi kơmăi ki roê xo, uâ pơliê kế tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng, ki rơhêng vâ tối cho mâu túa plâi kâ a kơpong peăng mâ hâi Luô, vâ rak tơniăn ăm kuăn pơlê tơniăn tíu tê drêng châ krí xo dêi kế tơmeăm”.
Sầu riêng dế chiâng môi tung mâu loăng plâi ki ai yă kơnâ a kơpong peăng mâ hâi Luô kong pơlê Quảng Ngãi. Kong pơlê Quảng Ngãi nôkố ai dâng 4.150 hectar sầu riêng, tung mê lối 1.000 hectar hiăng ai plâi. Troh nôkố, lâp kong pơlê ai 23 mah kơxô̆ kơpong pêt sầu riêng tê ngi kong têa ê, tâi tâng ƀăng deăng pêt vâ chê 392 hectar.
Mah kơxô̆ kơpong pêt kum séa ngăn tung pơla pêi pêt, phon rơvât pơkeăng xoh kơdê ôa hdrong ki pro ‘mêi troh ivá, vâ ‘nâi kơxô̆ pơkeăng rơlối ƀă vâ tăng xiâm rêi ki pê lo tơmeăm, hôm pêi tro tiô pơkâ dêi kơchơ mơdró vâ rôe. Pôa Nguyễn Hoài Tâm, Kăn pơkuâ ngăn 'na hdrê loăng plâi, Pơkeăng xôh kơdê ôa hdrong hlối Pơkuâ ngăn ki dâi lĕm dêi tơmeăm pê lo kong pơlê Quảng Ngãi tối ăm 'nâi, ki xiâm pơkâ ôh ti xê po rơdâ ƀăng tơnêi pêt vâ khŏm thế ai tơmeăm pê lo ƀă mâu tơmeăm pê lo mê khŏm thế ai tíu tê.
“Deăng pêt plâi sầu riêng nôkố ki hên cho a mâu cheăm peăng mâ hâi Luô mê cho: Mô Rai, Rờ Kơi, Ia Tơi, Bờ Y, mâu cheăm kố pơrá cho mâu cheăm kơpong tíu tơkăng kong. Tơdroăng mê ăm hlo hyôh kong prâi, tơnêi tơníu akố tơtro pêt loăng plâi sầu riêng. La, kố cho loăng plâi ki 'no hrê liăn hên, kal ai rơkê kih thuât pêt rak ngăn ƀă ai têa tôh tơniăn, mê kuăn pơlê thế 'nâi nhên kih thuât ‘nôi mê nếo chiâng vâ mơnhông pêt krá tơniăn".
Viết bình luận