Tung toăng hngêi kŭn pá xôp chêng ngo a thôn Tà Điệk, cheăm Vĩnh Thạnh, kong pơlê Gia Lai, pôa Yang Danh xuân đi đo tiê ƀàn phím rêm hâi. Pôa tơhrâi chêh khôi túa lĕm tro hdrông kuăn ngo Bơhnéa Kriêm. Iâ ngế ‘nâi, troăng prôk djâ pôa prôk troh hâi kố hiăng châ pôa tơmiât pêi pro drêng nếo 13 hơnăm, drêng Yang Danh rơtế hên hok tro mâu kong pơlê Tây Nguyên tơkâ hluâ Trường Sơn lăm a Peăng kơnhŏng tơnêi têa hriâm tâp ƀă châ trâm Pôa Hồ. Pôa Yang Danh vêh pâ:
“Pôa Hồ kơ-êng á: muăn cho hdrông kuăn ngo ki klâi? Á tiâ Pôa muăn cho hdrông kuăn ngo Bơhnéa, mê Pôa kơ-êng hôm cho kuăn cháu ngế khên tơnôu Núp há! Mê pôa kơ-êng vâi cháu kâ hôm phâi há, sâp hôm hơtôu há, hmê kâ hôm kơhiâm há. Klêi mê Pôa pơchân tối vâi cháu hdrê dêi Kăch măng peăng Hdroh tơnêi têa, dêi Trường Sơn Tây Nguyên, mâu cháu ối akố thế mơ-eăm, hriâm tâp rơkê, tơxâng cho hdrê kăch măng dêi peăng Hdroh tơnêi têa vâ la ngiâ tơnêi têa tơmot chiâng môi mâu muăn mot a peăng hdroh tơnêi têa vêh mơjiâng tơnêi têa pin’’.
Mâu rơkong pơchân dêi Pôa Hồ hiăng mơhnhôk ngế hok tro mơngế Bơhnéa đi đo hriâm tâp, pơtâp. Hơnăm 1969, klêi kơ’nâi hriâm phôh thong, Yang Danh rah tơdroăng cheăng chêh hlá tơbeăng ƀă pêi cheăng a Rơ’jíu Việt Nam a Hà Nội. Troh hơnăm 1975, pôa pơtối veăng hriâm a Khoa Báo chí, Hngêi trung hnê hnê pơtâp Tơnêi têa vâ mơdêk tâ mê nếo tơdroăng cheăng ki tơná pói vâ tiô ƀối.
Klêi kơ’nâi mơgêi, pôa chiâng ngế chêh hlá tơbeăng Hlá tơbeăng Gia Lai – Kon Tum. Xuân sap ing mâu roh lăm chêh ƀai, kâ ối rơtế kuăn pơlê, pôa pơxiâm kơ’nâi hên ki kơnâ khôi túa lĕm tro vâi krâ nah dêi mơngế Bơhnéa dế kal châ rak. Pôa Yang Danh tối:
“Tơdroăng hriâm tâp châ hnê mâu tơdroăng ki tơtro, mơjiâng ăm dêi châ tơná mâu tơdroăng tơmiât, mâu tơdroăng pêi ƀă tơpui kâ tro lĕm tâ. Lăm ilâi á xuân gum vâi krâ kuăn pơlê pôe báu, po nhâ, kơmăng ôu drôu xiâm troh kơmăng ƀă á pơrá chêh tâi tâng. Mâu khôi túa lĕm tro á pơrá chêh tâi cho ‘na kuât, chêng koăng, leh kâ kơpôu vâ la ngiâ a vâi pơchuât. Hơnăm kố á hiăng 80 hơnăm laga xuân ối tiê kơmăi tĭnh’’.
Mơni cho tơdroăng dêi á cho môi ngế chêh hlá tơbeăng hiăng gum pôa chiâng ngế ki chêh khôi túa lĕm tro vâi krâ nah kơhnâ khât. Mâu kơxop mơ-éa chêh tiô pôa ing pơlê kố troh pơlê ki tá. Mâu tơdroăng hơ’muăn ‘na kuât, chêng koăng, rơngê rơngối, leh mơdĭng lơ rơkong tơpui Bơhnéa Kriêm châ pôa rak ƀă tâi tâng tuăn pâ ƀă hdrông kuăn ngo tơná.
Mơhé la ngiâ pôu râng hnoăng cheăng a tơring Vĩnh Thạnh ƀă kong pơlê Bình Định hdrối nah, laga pôa tá hâi la lâi lôi tơdroăng cheăng rak khôi túa lĕm tro hdrông kuăn ngo. Pôa hiăng xuât bản 10 ƀai hriăn plĕng, ti tăng chêh, tơplôu ‘na khôi túa lĕm tro Bơhnéa Kriêm, môi tiah: Drô xiâm, kơchâi kâ, hngêi trá, chiâk deăng, leh mơdĭng kâ kơpôu, mâu rơngê rơngối ƀă hía hé. Hên ƀai chêh dêi pôa hiăng châ kâ pri kân má môi dêi Khu pơkuâ Văn ngê̆ dân yan Việt Nam.
Pôa Bùi Tấn Thành, Kăn pơkuâ Đảng ủi cheăm Vĩnh Thịnh, cho Kăn hnê ngăn Vi ƀan tơring Vĩnh Thạnh hdrối nah tơmot chiâng môi, tối ăm ‘nâi, ihiâm mơno kân má môi dêi ngê̆ nhân Yang Danh cho rak vế khôi túa lĕm tro Bơhnéa Kriêm:
“Pôa hiăng pâ thế ƀă po lâm hnê chư, hnê nâl Bơhnéa Kriêm ăm kăn ƀô̆ pêi cheăng a mâu kơvâ cheăng dêi tơring drêng mê nah. Mê cho môi tung mâu tơdroăng ki mơ-eăm tâi ivá dêi pôa Yang Danh, môi ngế đi đo tơmiât rak khôi túa lĕm tro. Mâu leh mơdĭng dêi kong pơlê xuân krếo pôa veăng vâ rak vế mâu ki kơnâ khôi túa lĕm tro dêi mơngế Bơhnéa Kriêm tung kong pơlê’’.
Ôh tá xê to mâu ngế pêi tơdroăng khôi túa lĕm tro, hên rơxông kăn ƀô̆ ƀă kuăn pơlê a tơring Vĩnh Thạnh xuân ‘nâi troh pôa Yang Danh ing mâu ƀai chêh ai tiah lâi mơhno tiah mê laga trâu hơngế. Tiô jâ Đinh Thị Nớt, Phŏ Kăn pơkuâ Đảng ủi cheăm Vĩnh Thịnh, kăn ƀô̆ Rơ’jíu tơring Vĩnh Thạnh (ton), tung mâu ƀai chêh dêi Yang Danh, khôi túa lĕm tro - tơdroăng rêh ối dêi mơngế Bơhnéa hlo ai ti lâi mơhno ti mê, achê.
“Ngê̆ nhân ki hên cho chêh ƀai tối ‘na khôi túa lĕm tro vâi krâ nah. Pơchuât ƀai dêi meh nếo tơpui ‘nêk nhŏng o cho ôh tá chiâng chêh môi tiah mêh ô, chêh môi tiah tơpui, môi tiah hơ’muăn’’.
Pêi cheăng lối 50 hơnăm rŭm ƀă tơdroăng cheăng khôi túa lĕm tro hdrông kuăn ngo dêi ngê̆ nhân ưu tú Yang Danh, ôh tá xê to gum kal khât tung tơdroăng rak vế, mơnhông khôi túa lĕm tro hdrông kuăn ngo, mê ối têk bâ on ki pleăng hnoăng cheăng. Hiăng 80 hơnăm, pôa cho um méa ‘na pôu râng hnoăng pơlê pơla ƀă hiâm mơno pâ nhuô̆m tơnêi têa vâ mâu rơxông hâi kố hriâm tâp ƀă tiô ƀối.
Viết bình luận