Tại các khu vực khe suối hẻo lánh như Khe Bùn, Khe Li Leng thuộc xã A Lưới 1, thành phố Huế, dấu vết của nạn khai thác vàng trái phép hiện lên nham nhở. Đất đá bị cày xới, những hố sâu khoét thẳng vào sườn núi cùng các lán trại tạm bợ vây quanh bởi ống nhựa dẫn nước đãi vàng.

Dù lực lượng chức năng liên tục ra quân, các nhóm "vàng tặc" thường lợi dụng địa hình hiểm trở và hoạt động vào ban đêm hoặc rạng sáng để né tránh. Khi có biến, các đối tượng nhanh chóng bỏ trốn vào rừng sâu, để lại hiện trường tan hoang.

Hệ lụy trực tiếp nhất từ việc đào đãi vàng là tình trạng ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt và sản xuất. Bà Hồ Thị Chiếu (thôn Kê 1, xã A Lưới 1) chia sẻ trong lo lắng: “Nước lúc nào cũng đỏ đục, không sạch nên rất khó sử dụng. Đa số bà con dùng nước từ sông Đakrông và các khe suối, nhưng vàng tặc khai thác ở đầu nguồn khiến sinh hoạt của chúng tôi bị đảo lộn.”

Không chỉ thiếu nước sạch, hoạt động này còn gây sạt lở, vùi lấp hoa màu. Chị Kăn Ngói (thôn Kê 2, xã A Lưới 1) cho biết, bùn đất từ thượng nguồn theo dòng chảy tràn xuống khiến các ao nuôi trồng thủy sản bị bồi lấp hoàn toàn, người dân không thể chăn nuôi hay sản xuất trên diện tích vốn có.

Trước tình trạng này, lực lượng Công an, Biên phòng, Kiểm lâm và Quân sự thành phố Huế đã tổ chức nhiều đợt truy quét. Thượng tá Hồ Văn Hà, Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu Hồng Vân cho biết, trong đợt ra quân cuối tháng 4 vừa qua, lực lượng chức năng đã phá hủy 5 lán trại và nhiều máy móc chuyên dụng. Dự kiến, các đợt tuần tra sẽ được duy trì ít nhất 2-3 lần mỗi tuần.

Tuy nhiên, công tác quản lý hiện gặp không ít thách thức. Ông Nguyễn Đức Phú, Phó Chủ tịch UBND xã A Lưới 1, thừa nhận: “Địa hình rừng sâu, xa khu dân cư nên khi lực lượng chức năng rút đi, họ lại quay lại hoạt động. Sắp tới, xã sẽ thành lập chốt chặn liên ngành và đội truy quét thường xuyên để xử lý dứt điểm.”

Để ngăn chặn triệt để "cơn khát vàng" giữa đại ngàn, bên cạnh việc tăng cường chế tài và kiểm soát, thành phố Huế cần những giải pháp căn cơ hơn về chính sách hỗ trợ sinh kế và tạo việc làm bền vững cho cư dân vùng cao./.