Mùa thu hoạch đến sớm hơn thường lệ

Những ngày đầu hè, khi nắng vàng bắt đầu trải dài trên khắp các triền đồi, các vườn mận hậu tại tỉnh Sơn La đã nhộn nhịp vào vụ thu hoạch. Năm nay, do thời tiết ấm và nắng nóng kéo dài, mận chín sớm hơn mọi năm khoảng nửa tháng.

Từ cuối tháng 4, những chùm quả căng mọng, tím sẫm bắt đầu được hái xuống. Tuy nhiên, niềm vui thu hoạch lại đan xen nỗi lo khi thị trường có những biến động bất lợi ngay từ đầu vụ.

Chị Tòng Thị Hiền, một hộ trồng mận lâu năm tại bản Hìn, phường Chiềng An chia sẻ: "Năm nay thời tiết nắng nhiều nên mận chín sớm. Quả đẹp, mã sáng nhưng giá lại không cao. Gia đình tôi có khoảng 3-4 tấn, chủ yếu phải mang ra chợ bán lẻ để được giá hơn là bán đổ tại vườn."

Theo chị Hiền, nếu bán lẻ tại các chợ như chợ 308 (phường Tô Hiệu), giá dao động khoảng 15.000 - 20.000 đồng/kg. Dù vất vả hơn nhưng thu nhập vẫn khá hơn so với việc chờ tư thương thu mua.

Giá giảm sâu, sức mua chậm

Tại các điểm kinh doanh hoa quả như chợ 7/11 (phường Tô Hiệu), không khí mua bán có phần trầm lắng hơn các năm trước. Chị Lù Thị Duyên, một tiểu thương tại đây cho biết, những vụ trước mận đầu mùa loại 1 có giá từ 40.000 - 50.000 đồng/kg, nhưng năm nay con số này đã giảm đáng kể.

"Mận loại ngon tôi nhập vào chỉ từ 10.000 - 12.000 đồng/kg, còn mận xô chỉ khoảng 3.000 - 4.000 đồng/kg. Do giá cước vận chuyển tăng cao và thị trường tiêu thụ chưa kịp 'nóng' khi mận chín sớm, nên sức mua năm nay khá chậm", chị Duyên cho hay.

Việc giá mận giảm nhanh ngay từ đầu vụ khiến nhiều nhà vườn không khỏi lo lắng. Thay vì bán buôn, nhiều gia đình đã chọn cách tự hái, phân loại và mang ra các chợ trung tâm để trực tiếp tiếp cận khách hàng và du khách.

Bài toán tiêu thụ bền vững cho đặc sản Sơn La

Dù giá rẻ hơn mọi năm, nhưng đối với du khách, đây lại là cơ hội để thưởng thức đặc sản Sơn La với mức giá dễ chịu. Chị Trần Thu Trang, du khách đến từ Hải Phòng, niềm nở: "Năm nào lên Sơn La mùa này tôi cũng mua mận về làm quà. Mận tươi nguyên phấn, dóc hạt, ăn rất ngon mà giá chỉ khoảng 15.000 đồng/kg."

Tuy nhiên, niềm vui của du khách không khỏa lấp được nỗi trăn trở về sinh kế lâu dài của người nông dân. Hiện nay, mận hậu vẫn chủ yếu tiêu thụ qua các kênh nhỏ lẻ hoặc tư thương, chưa có các doanh nghiệp lớn đứng ra bao tiêu ổn định như một số loại nông sản khác.

Chị Tòng Thị Hiền bộc bạch: "Chúng tôi rất mong có nhà máy chế biến hoặc công ty thu mua ổn định. Hiện nay đầu ra vẫn bấp bênh lắm, một số hộ quanh vùng đã bắt đầu chặt mận để chuyển sang trồng cà phê."

Thực tế tại các vùng trồng mận ở Sơn La cho thấy, khi sản lượng ngày càng tăng nhưng thị trường chưa được mở rộng tương xứng, bài toán "được mùa mất giá" vẫn là nỗi lo thường trực. Để giữ vững thương hiệu mận hậu Sơn La, bên cạnh nỗ lực của người nông dân, rất cần những chính sách liên kết tiêu thụ và chế biến sâu để ổn định đầu ra cho loại trái cây đặc trưng này./.