Đhị pr’đơợ dưr k’rơ âng công nghệ thông tin xooc đâu, đha nuôr apêê acoon coh da ding ca coong, k’noong k’tiêc tỉnh Quảng Nam xooc r’dợ choom ăt ma mông, đươi dua công nghệ coh pr’ăt tr’mông. Đha nuôr căh muy t’đang điện, nhắn tin p’têêt pa zum lâng ma nưih đong, pr’zơc chr’ơh, năc dzợ đươi dua apêê pr’đợ âng mạng xã hội cơnh cơnh facebook, zalo,tiktok… đoọng pa câl pr’đươi, t’bơơn zên pa chô ha pr’loọng đong.
Đhị pr’đơợ dưr k’rơ âng công nghệ thông tin xooc đâu, đha nuôr apêê acoon coh da ding ca coong, k’noong k’tiêc tỉnh Quảng Nam xooc r’dợ choom ăt ma mông, đươi dua công nghệ coh pr’ăt tr’mông. Đha nuôr căh muy t’đang điện, nhắn tin p’têêt pa zum lâng ma nưih đong, pr’zơc chr’ơh, năc dzợ đươi dua apêê pr’đợ âng mạng xã hội cơnh cơnh facebook, zalo,tiktok… đoọng pa câl pr’đươi, t’bơơn zên pa chô ha pr’loọng đong.
Muy hân noo ha pruốt cớ năc chô tước zập ooy prang K’tiếc k’ruung, Ha pruốt tước, coh pazêng zr’lụ da ding k’coong, c’noong k’tiếc tỉnh Quảng Nam, pô mai, pô cúc rơợc riíc chơh la liêm. Pazêng đhr’nong đong ơy vêy ta ven pa liêm, đhanuôr ắt tôm bánh chưng, avị Cuốt, ra văng pazêng râu chr’na đha năh, đớc pô p’lêê p’coo ooy r’ping bhuôih abhuục avuah, ra văng đương muy hân noo ha pruốt t’mêê têêm ngăn bhui har.
Muy hân noo ha pruốt cớ năc chô tước zập ooy prang K’tiếc k’ruung, Ha pruốt tước, coh pazêng zr’lụ da ding k’coong, c’noong k’tiếc tỉnh Quảng Nam, pô mai, pô cúc rơợc riíc chơh la liêm. Pazêng đhr’nong đong ơy vêy ta ven pa liêm, đhanuôr ắt tôm bánh chưng, avị Cuốt, ra văng pazêng râu chr’na đha năh, đớc pô p’lêê p’coo ooy r’ping bhuôih abhuục avuah, ra văng đương muy hân noo ha pruốt t’mêê têêm ngăn bhui har.
Moon tươc ma nưih Cơ Tu năc moon tươc Gươl. Gươl căh muy năc bh’rợ kiến trúc liêm pr’hay, năc bh’nơơn bh’rợ văn hóa chr’năp pr’hăt năc dzợ đơơng c’leh la lay ha pr’đơợ đhăm k’tiêc âng ma nưih Cơ Tu. Gươl cơnh năc muy c’leh ma bhuy chr’năp lâng pa bhlâng tr’đăn coh pr’ăt tr’mông âng ma nưih Cơ Tu.
Moon tươc ma nưih Cơ Tu năc moon tươc Gươl. Gươl căh muy năc bh’rợ kiến trúc liêm pr’hay, năc bh’nơơn bh’rợ văn hóa chr’năp pr’hăt năc dzợ đơơng c’leh la lay ha pr’đơợ đhăm k’tiêc âng ma nưih Cơ Tu. Gươl cơnh năc muy c’leh ma bhuy chr’năp lâng pa bhlâng tr’đăn coh pr’ăt tr’mông âng ma nưih Cơ Tu.
Cr’chăl hanua, Đảng lâng Nhà nước ơy pa glúh bấc chính sách zooi đoọng, k’rong pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung k’coong ch’ngai, zr’lụ đhanuôr acoon cóh. Tu cơnh đâu, pr’ắt tr’mung đhanuôr k’coong ch’ngai, zr’lụ đhanuôr acoon cóh ting pa dưr pa xớc, pr’ắt tr’mung âng đhanuôr ting bhr’dzang pa dưr dal. Hân đhơ cơnh đếêc, xoọc vêy bấc đhanuôr dzợ zư đợc j’niêng bh’rợ cắh liêm crêê, bhrợ cắh liêm crêê tước pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung lâng bh’rợ pa xiêr đha rứt âng Đảng, Chính phủ xoọc t’bhlâng bhrợ…
Cr’chăl hanua, Đảng lâng Nhà nước ơy pa glúh bấc chính sách zooi đoọng, k’rong pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung k’coong ch’ngai, zr’lụ đhanuôr acoon cóh. Tu cơnh đâu, pr’ắt tr’mung đhanuôr k’coong ch’ngai, zr’lụ đhanuôr acoon cóh ting pa dưr pa xớc, pr’ắt tr’mung âng đhanuôr ting bhr’dzang pa dưr dal. Hân đhơ cơnh đếêc, xoọc vêy bấc đhanuôr dzợ zư đợc j’niêng bh’rợ cắh liêm crêê, bhrợ cắh liêm crêê tước pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung lâng bh’rợ pa xiêr đha rứt âng Đảng, Chính phủ xoọc t’bhlâng bhrợ…
Đợ apêê t’cooh ta ha chr’năp âng bhươl cr’noon đhanuôr da ding k’coong, apêê t’cooh bhươl căh muy năc đhị za nươr nham mâng ting n’năc năc ting bhrợ t’vaih râu t’mêê liêm coh pr’ắt bh’rợ âng đhanuôr da ding k’coong… Apêê đoo công năc đợ manuyh vêy bấc râu chroi đoọng coh bh’rợ prá xay, p’too pa choom đhanuôr zư lêy râu chr’năp pr’hay âng văn hoá ty đanh
Đợ apêê t’cooh ta ha chr’năp âng bhươl cr’noon đhanuôr da ding k’coong, apêê t’cooh bhươl căh muy năc đhị za nươr nham mâng ting n’năc năc ting bhrợ t’vaih râu t’mêê liêm coh pr’ắt bh’rợ âng đhanuôr da ding k’coong… Apêê đoo công năc đợ manuyh vêy bấc râu chroi đoọng coh bh’rợ prá xay, p’too pa choom đhanuôr zư lêy râu chr’năp pr’hay âng văn hoá ty đanh
Đhị chr’hoong da ding ca coong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế, đha nuôr Cơ Tu ma mông k’rong bâc coh apêê chr’val Hồng Hạ, Hương Nguyên, Lâm Đớt,… Công cơnh apêê đhi noo acoon coh n’lơơng, đha nuôr Cơ Tu coh đâu công dzợ bơơn zư đơc bâc c’leh văn hóa chr’năp pr’hay, coh đêêc vêy bâc bhr’ươr pr’hat, pr’múa. Đoọng đợ bhr’ươr pr’hat Cơ Tu ăt chr’va coh crâng ca coong, bâc t’cooh vel, nghệ nhân coh chr’hoong A Lưới công xooc t’ngay ha dum pa choom đoọng ha pr’châc p’niên, tơợ đêêc, chroi đoọng zư đơc lâng pa dưr đợ chr’năp văn hóa âng đha nuôr đay.
Đhị chr’hoong da ding ca coong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế, đha nuôr Cơ Tu ma mông k’rong bâc coh apêê chr’val Hồng Hạ, Hương Nguyên, Lâm Đớt,… Công cơnh apêê đhi noo acoon coh n’lơơng, đha nuôr Cơ Tu coh đâu công dzợ bơơn zư đơc bâc c’leh văn hóa chr’năp pr’hay, coh đêêc vêy bâc bhr’ươr pr’hat, pr’múa. Đoọng đợ bhr’ươr pr’hat Cơ Tu ăt chr’va coh crâng ca coong, bâc t’cooh vel, nghệ nhân coh chr’hoong A Lưới công xooc t’ngay ha dum pa choom đoọng ha pr’châc p’niên, tơợ đêêc, chroi đoọng zư đơc lâng pa dưr đợ chr’năp văn hóa âng đha nuôr đay.
Bhrợ pa dưr bh’rợ cr’lặ k’noong k’tiếc biển đảo, bhrợ pa dưr gươl, xập xa nập ty chr’nắp ahay... cóh trường học nắc đợ bhiệc bhrợ pr’hay chr’nắp âng bấc trường học cóh chr’hoong k’noong k’tiếc Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. Đợ bhiệc bhrợ liêm ghít, pr’hay chr’nắp nâu chrooi pa xoọng p’too pa choom văn hoá ty chr’nắp, bhrợ pa dưr loom luônh hâng hơnh đoọng ha học sinh acoon cóh.
Bhrợ pa dưr bh’rợ cr’lặ k’noong k’tiếc biển đảo, bhrợ pa dưr gươl, xập xa nập ty chr’nắp ahay... cóh trường học nắc đợ bhiệc bhrợ pr’hay chr’nắp âng bấc trường học cóh chr’hoong k’noong k’tiếc Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. Đợ bhiệc bhrợ liêm ghít, pr’hay chr’nắp nâu chrooi pa xoọng p’too pa choom văn hoá ty chr’nắp, bhrợ pa dưr loom luônh hâng hơnh đoọng ha học sinh acoon cóh.
Pr’dưr pr’dzoong coh da ding k’coong âng tỉnh Quảng Nam vêy bấc râu tr’xăl liêm choom k’rơ bhlâng đươi tơợ pazêng chính sách k’rong bhrợ đớc đoọng ha da ding k’coong, zr’lụ đhanuôr acoon coh. Chr’năp bhlâng, cr’chăl bhrợ c’lâng p’rang ơy pa dưr pr’ắt tr’mông, nhâm mâng an ninh, quốc phòng coh zr’lụ da ding lâng c’noong k’tiếc.
Pr’dưr pr’dzoong coh da ding k’coong âng tỉnh Quảng Nam vêy bấc râu tr’xăl liêm choom k’rơ bhlâng đươi tơợ pazêng chính sách k’rong bhrợ đớc đoọng ha da ding k’coong, zr’lụ đhanuôr acoon coh. Chr’năp bhlâng, cr’chăl bhrợ c’lâng p’rang ơy pa dưr pr’ắt tr’mông, nhâm mâng an ninh, quốc phòng coh zr’lụ da ding lâng c’noong k’tiếc.
Đh'rưah lâng apêê bh'rợ văn hóa âi bơơn xay moon năc C'kir văn hóa phi vật thể câp k'tiêc k'ruung, bh'rợ cooch booc bơơn lêy năc muy râu liêm pr'hay đơơng âng c'leh chr'năp la lay âng đha nuôr Cơ Tu tỉnh Quảng Nam. Zâp vel n'đoo âng đha nuôr Cơ Tu công vêy đợ apêê c'cooch b'booc g'lăng z'hai cơnh lâng bâc cr'nooch đơơng âng z'hai g'lăng, cr'noọ bh'rợ văn hóa c'bhuh ma nưih.
Đh'rưah lâng apêê bh'rợ văn hóa âi bơơn xay moon năc C'kir văn hóa phi vật thể câp k'tiêc k'ruung, bh'rợ cooch booc bơơn lêy năc muy râu liêm pr'hay đơơng âng c'leh chr'năp la lay âng đha nuôr Cơ Tu tỉnh Quảng Nam. Zâp vel n'đoo âng đha nuôr Cơ Tu công vêy đợ apêê c'cooch b'booc g'lăng z'hai cơnh lâng bâc cr'nooch đơơng âng z'hai g'lăng, cr'noọ bh'rợ văn hóa c'bhuh ma nưih.
T’taanh ch’chiêh năc đoo bh’rợ ơy tơợ lang a hay âng đhanuôr acoon coh ặt truih da ding ca coong Trường Sơn. Tơợ a ngoọn c’rêê, k’tang, p’oo.. apêê ma nuyh Cơ Tu choom t’taanh đhị da ding ca coong Quảng Nam ơy taanh bhrợ bấc pr’đươi buôn đươi coh đong. Lâh mơ apêê pr’đươi cơnh c’xu, apêê choom t’taanh ch’chiêh đhị chr’hoong da ding ca coong Tây Giang dzợ bhrợ t’vaih bấc pr’đươi lơơng, bhrợ liêm cra đoọng ha pêê t’mooi câl đươi, pa chô bh’nơơn đoọng ha pr’loọng đong.
T’taanh ch’chiêh năc đoo bh’rợ ơy tơợ lang a hay âng đhanuôr acoon coh ặt truih da ding ca coong Trường Sơn. Tơợ a ngoọn c’rêê, k’tang, p’oo.. apêê ma nuyh Cơ Tu choom t’taanh đhị da ding ca coong Quảng Nam ơy taanh bhrợ bấc pr’đươi buôn đươi coh đong. Lâh mơ apêê pr’đươi cơnh c’xu, apêê choom t’taanh ch’chiêh đhị chr’hoong da ding ca coong Tây Giang dzợ bhrợ t’vaih bấc pr’đươi lơơng, bhrợ liêm cra đoọng ha pêê t’mooi câl đươi, pa chô bh’nơơn đoọng ha pr’loọng đong.