Amĭ kkiêng lehanăn đĭ hriê kơ prŏng hlăm krĭng lăn dhul k’uă, adiê jih thŭn êđăp, Nguyễn Đăng Thiên Phi Long kkiêng thŭn 1992, ti ƀuôn prŏng Đà Lạt, čar Lâm Đồng, khăp hlăm bruă pla mjing djam mtam, boh kroh gŏ sang lehanăn phung ƀuôn sang kơnei. Leh hriăm ruĕ sang hră gưl prŏng bruă ngăn prăk - knơ̆ng prăk, ngă bruă ti sa anôk bruă duh mkra mnia mblei boh mnga bruă lŏ hma hŏng ala tač êngao, anei jing wưng mâo lu klei găl čiăng lŏ tui duah klei găl kơ bruă rang mdah boh mnga bruă lŏ hma pô ti ala tač êngao.

Thŭn 2017, leh nao ti anôk rang mdah mnơ̆ng čhĭ mnia ti Bangkok ala čar Thailand, Phi Long nao kơ Malaysia nao čuă alŭ wăl duh mkra pla mjing mrâo mrang hŏng jih jang kdrăp mă bruă hjăn sơăi. Ƀuh ti ală mta pô mtam hdră êlan mă bruă mrâo mrang, ñu dôk bi mĭn yơh phung pla mjing hlăm ƀuôn sang pô dôk suăi êmăn nanao yŏ thŭn, lehanăn mâo klei mĭn čiăng dưi ba yua hdră mă bruă mrâo msĕ snăn kơ bruă lŏ hma pla mjing pô.

Mĭn hlŏng ngă mtam, thŭn 2018, ñu mkŏ mjing knơ̆ng bruă Finom kñăm mkăp djăp mta kdrăp kơ bruă pla mjing mrâo, lehanăn jih jang hdră kriê pioh, ksiêm mkă ênoh ênil boh mnga mâo.

Wưng tal êlâo, Finom knŏng nao hlăm bruă mkŏ mkra, mkăp djăp mta kdrăp čŏng krih êa hjăn, sang ñuăl, sang ală kĭng, jih jang kdrăp čŏng bi êran hjăn. Ngă êjai, lehanăn ksiêm duah êjai, mbĭt anăn tui duah anôk čiăng mkŏ mkra, snăn ñu ƀuh hlăm krĭng lăn ƀuôn sang pô yơh ti Lâm Đồng anei mâo lu snăk klei găl kơ bruă duh mkra pla mjing hlue hdră mrâo mrang jăk hĭn. Snăn ñu čoh čuăn mkŏ mkra anôk duh mkra mnia mblei hlăm ƀuôn sang pô mtam.

Thŭn 2021, knơ̆ng bruă Finom mkra leh pra kơ anôk pla mjing kơ êbeh 150 gŏ sang, hŏng ênhă êbeh 5ha ti čar Lâm Đồng, lehanăn kơ êbeh 40 gŏ sang mkăn hlăm dŭm čar mkăn. Ară anei knơ̆ng bruă ñu amâo mâo djŏ knŏng truăn kơ bruă mkăp kdrăp pla mjing mrâo mrang kơ ala čar pô đuič ôh, ƀiădah lŏ ba čhĭ truh kơ ala čar Malaysia. Mơ̆ng klei ngă bruă anei ñu mâo ba wĭt truh 11,6 êklai prăk/thŭn, prăk mnga mâo êbeh 1 êklai prăk/thŭn, lehanăn dưi mghaih msir bruă knuă mă kơ êbeh 18 čô mnuih. Ñu jing sa hlăm 32 čô mnuih mâo tŭ mă leh klei pah mni Lương Đình Của thŭn anei. Phi Long lač:

“Bruă yuôm bhăn hĭn kơ klei rŭ mjing bruă knuă, jing brei mâo klei khăp hŏng bruă kñăm čiăng thâo duh mĭn jih ai tiê, mâo klei gĭr găn bi dưi klei dleh dlan, kâo čang hmăng dưi mjing djăp klei găl kơ phung mda asei dưi mâo anôk mđĭ kyar bruă knuă mă boh nik hlăm ƀuôn sang pô mtam”.

Mrâo êgao 35 thŭn, ƀiădah êkei êdam mnuih djuê ana Tày, Lục Vân Anh ti wăl krah Yên Thế, kdriêk Lục Yên, čar Yên Bái mâo kiă kriê leh sa anôk duh mkra pla mjing doh, hŏng ênoh dŭm êklai prăk. Ñu jing sa hlăm dŭm klei bi hmô jăk kơ bruă duh mkra pla mjing mbruă hlăm kluôm ala, mâo leh Êpul hgŭm bruă êdam êra Gưl dlông mđup brei klei pah mni Lương Đình Của.

            Leh bi ksiêm kơ yan adiê, lăn ala alŭ wăl, êkei êdam mnuih Tày Lục Vân Anh mâo mtam klei mĭn, mkŏ mjing Êpul hgŭm bruă Sáu Không Farm truăn hlăm bruă pla mjing lehanăn čhĭ djam mtam doh, djăp ênoh čuăn, mlan 8/2018, ñu lông pla hlăm ênhă 1 ha, truh thŭn êdei, ñu lŏ dơ̆ng pŏk mkra sang ñuăl, sang ală kĭng hŏng ênhă êbeh 5 sao, lehanăn mâo klei bi hgŭm hŏng dŭm gŏ êsei ti wăl krah Yên Thế pla, dlăng kriê lehanăn hrui blei boh mnga mnơ̆ng pla.

“Kbiă hriê mơ̆ng ai tiê klei khăp, mơ̆ng điêt gĭr hriăm hră mơar čiăng dưi mâo mŭt truh kơ Gưl prŏng bruă lŏ hma Hà Nội. Hlăm klei dôk tui hriăm ñu mâo yơh klei mĭn mgi dih wĭt rŭ mkra bruă knuă hlăm ƀuôn sang pô, hrăm mbĭt hŏng phung ƀuôn sang ba hdră mrâo mrang ngă bruă bi mâo klei tŭ jing. Mơ̆ng anăn, gĭt hlăm klei tui hriăm, mâo klei bi mguôp hŏng dŭm gŏ sang mâo ai tiê klei khăp kơ bruă lŏ hma kñăm mjing sa mta mnơ̆ng mrâo pioh čhĭ hŏng ênoh yuôm”.

            Akŏ thŭn 2022, Lục Vân Anh lŏ dơ̆ng pŏk mlar anôk pla mjing djăp mta ana boh kroh lehanăn mâo klei bi mguôp hŏng jih jang anôk čhĭ mnia djam mtam doh, lehanăn dŭm sang mnia prŏng mâo leh k’hưm pioh hrui blei. Êngao anăn ñu lŏ jih ai tiê hâo hưn mtô mblang, đru bi hriăm hdră mă bruă mrâo kơ phung êdam êra hlăm kdriêk, lehanăn êngao kdriêk.

Ară anei Vân Anh mâo bi mguôp leh hŏng 3 čô hđeh êdam lŏ pŏk thiăm sang ñuăl, sang ală kĭng truh 1ha 3 ti să Tân Lập, lehanăn wăl krah Yên Thế. Nguyễn Ngọc Khuyên, hđeh êdam ti alŭ São, să Tân Lập, kdriêk Lục Yên brei thâo:

“Leh ksiêm dlăng, lehanăn mâo klei ktrâo atăt mơ̆ng ayŏng Lục Vân Anh, djă ti kngan ktrâo ti bruă, dơ̆ng mơ̆ng mnơ̆ng ngă bruă, asăr mjeh, truh hdră pla mjing, klei ba yua hbâo pruê, hdră dlăng kriê... truh ară anei gŏ sang kâo ƀuh jing jăk leh hŏng hdră êlan mă bruă anei”.

            Thâo ba yua hdră mă bruă mrâo mrang hlăm klei pla mjing, lehanăn lŏ mâo hdră hâo hưn jăk snăn jih jang boh mnga mâo ba wĭt dưi čhĭ yuôm nanao hlăm grăp thŭn, Êpul hgŭm bruă Sáu Không Farm mơ̆ng Lục Vân Anh dưi ba wĭt mơ̆ng 60 – 80 tôn djam mtam djăp mta tĭng hŏng ênoh prăk truh 1 êklai 500 êklăk prăk/thŭn, kah hĕ jih kơ ênoh bi liê, prăk mnga adôk hlăm brô 500 êklăk prăk. Tui si Khua bruă êdam êra kdriêk Lục yên Nông Thanh Sơn lač, Êpul hgŭm bruă Lục Vân Anh mjing leh bruă mă tui si yan mơ̆ng 10 – 15 čô mnuih, lehanăn đru leh kơ 15 gŏ sang mâo klei hgŭm mbĭt duh mkra pla mjing mđĭ kyar ênoh mâo ba wĭt:

        “Lục Vân Anh jing sa čô hlăk ai mbruă, thâo gĭr, hur har. Mơ̆ng dŭm bruă ñu thâo hlăm klei hdĭp, ñu iêo jak lu ayŏng adei mâo klei mĭn msĕ sa ai mă bruă mbĭt mkŏ mjing êpul hgŭm. Hdră ñu mă bruă amâo mâo djŏ knŏng ba wĭt boh mnga jăk kơ mnuih blei yua đuič ôh, ƀiădah lŏ jing bruă bi hmô jăk kơ lu phung êdam êra bi tui hriăm pioh mđĭ kyar klei hdĭp mda ti kdriêk Lục Yên”.

            Hŏng klei thâo gĭr mơ̆ng asei mlei pô, hrue 4/11 Lục Vân Anh mâo leh klei myun dưi jing sa hlăm ênoh 32 čô jing hđeh êdam mâo bruă thâo bi hmô jăk kdlưn hĭn êdi dưi tŭ mă klei pah mni Lương Đình Của, mơ̆ng Êpul hgŭm bruă êdam êra gưl dlông mđup brei./.