Hlăm wưng knhal jih thŭn, nao ti dŭm să krĭng čư̆ čhiăng A Lưới, Huế, tuê hiu čhưn ênguê mâo klei găl dưi tui ksiêm lu knăm mơak đưm mơ̆ng mnuih djuê ana ƀiă, hlăm anăn mâo Knăm ngă yang kơ Yang Êa mơ̆ng mnuih Pakô. Lê Văn Cát, ti să A Lưới brei thâo, mơ̆ng êlâo truh kơ ară anei, mnuih Pakô hdĭp jưh knang kơ dliê lehanăn phŭn mkăp êa. Mâo êa ana mdiê đĭ jing, pưk hma mtah mda, anak čô suaih pral, ƀuôn sang hơĭt ênang. Kyua anăn, Knăm ngă yang kơ Yang êa amâo djŏ knŏng jing sa klei bhiăn ƀiădah lŏ jing wưng čiăng kơ mnuih ƀuôn sang bi êdah klei lač jăk kơ lăn adiê, kơ Yang lehanăn Pin êa rông ba leh êpul êya mơ̆ng ênuk anei truh kơ ênuk êdei.
“Ară anei mnuih ƀuôn sang ăt hluê ngă djŏ klei bhiăn lehanăn asăp riêu yang mơ̆ng Yang čư̆, Yang Êa, ngă Yang Čư̆ êlâo, Yang Êa êdei. Yang Čư̆ dlông hĭn, prŏng hĭn snăn Yang Êa ngă êdei. Êlâo adih ngă snei mơh, ƀuôn sang čŏng ngă lehanăn ngă djŏ klei bhiăn”
Knăm ngă yang kơ Yang Êa mơ̆ng mnuih Pakô mâo mơ̆ng đưm êlâo lehanăn dưi kriê pioh kjăp hlăm lu ênuk gưl. Êlâo adih, klei bhiăn ngă yang anei kreh mkŏ mjing hlăm gŏ sang amâo dah găp djuê ênuê êpul, sui sui dưi mkŏ mjing hlăm ƀuôn sang, hlăm să. Knăm ngă yang mâo dua kdrêč: Ngă yang kơ krĭng lăn anei ti Sang dhar kreh êpul êya lehanăn Ngă yang kơ Yang êa ti Pin êa. Mnơ̆ng ngă yang jing dŭm mta mnơ̆ng jăk siă suôr hŏng klei hdĭp aguah tlam mlam hruê msĕ si bê, mnŭ, kan êa krông, braih mkuê̆, ktơr, hbei… Jih jang mâo mnuih ƀuôn sang pla lehanăn hiu lua mnah, bi êdah klei bi mguôp mơ̆ng anak mnuih hŏng lăn adiê.
Pô mbruă Hồ Văn Thôi, djuê ana Pakô brei thâo, knăm ngă yang êa mâo mơ̆ng ênuk aê ama đưm êlâo, mâo boh tŭ yuôm lač jăk kơ yang brei leh klei suaih pral, yan nga bruă lehanăn klei hdĭp hơĭt ênang kơ êpul êya.
“Êlâo kơ ngă yang srăng brei phung čô anak hiu mă kan, kuih lehanăn dŭm mta djam čiăng mprăp êlâo. Dŭm mta mnơ̆ng yua hlăm klei hdĭp aguah tlam mlam hruê. Dŭm mnơ̆ng anăn leh mâo pô srăng pioh ngă yang. Pô lač jăk. Êlâo ngă knăm anei, brei drei mprăp ênŭm mnơ̆ng dhơ̆ng. Si tô hmô, ya mnơ̆ng pô ka dưi mâo pô srăng akâo čiăng êdei anăp dưi mâo”.
Hŏng mnuih Pakô, êa amâo djŏ knŏng jing ngăn dŏ čŏng mâo ƀiădah lŏ jing klei hdĭp, ai êwa čư̆ dliê, jing anôk dôk mơ̆ng phung yang. Êlâo kơ ngă yang êa, mnuih ƀuôn sang brei ngă knăm ngă yang kơ Yang kriê dlăng krĭng lăn, adiê, êa jua. Anei jing sa klei bhiăn mphŭn kčư̆m yuôm bhăn, bi êdah klei mĭn “Mpŭ kơ dlông hĭn”, hlăm klei hdĭp ai tiê klei mĭn mơ̆ng mnuih ƀuôn sang. Leh kơnăn, dŭm mta mnơ̆ng mâo bê, ŭn, mnŭ, kan, kuih, djam dliê… ƀrư̆ dưi ba ngă yang čiăng lač jăk kơ Yang Êa, yang rông ba leh mnuih hŏng ƀuôn sang mơ̆ng dŭm ênuk gưl.
Knăm ngă Yang kơ Yang Êa jing wưng čiăng kơ mnuih ƀuôn sang bi êdah klei lač jăk hŏng lăn adiê, hŏng yang, mbĭt anăn ba mơĭt klei čang hmăng kơ yan ngă bruă djŏ boh mnga, adiê jăk êa hlĭm hjan, ƀuôn sang jăk ênang, trei mđao. Pô mbruă Hồ Thị Tư, brei thâo: Mnuih Pakô mâo klei mĭn, knăm ngă yang Êa maoa boh tŭ yuôm hlăm klei bi hgŭm mguôp.
“Knăm ngă yang êa mâo djăp ênŭm phung yang msĕ si Yang krĭng lăn, Yang Čư̆, Yang Êa, hdĭp mbĭt mbla mbĭt. Hŏng klei čang hmăng čiăng kơ phung yang hgŭm mnguôp, msĕ si mnuih pô anăn. Hdĭp mbĭt, kriê dlăng mbĭt hlăm sa krĭng lăn snăn brei mâo klei bi hgŭm, thâo bi khăp, đru dlăng ba hlăm sa knăm mơak mâo čô anak, ƀuôn sang, anak mnuih mkŏ mjing”.
Knăm ngă Yang kơ Yang Êa amâo djŏ knŏng kriê pioh, mđĭ lar boh tŭ yuôm dhar kreh djuê ana đưm jăk siam mơ̆ng mnuih Pakô ƀiădah lŏ đru mguôp hluê ngă Hdră êlan mtrŭn mơ̆ng Đảng, Knŭk kna kơ bruă mkŏ mkra lehanăn mđĭ kyar dhar kreh, anak mnuih Việt Nam. Nguyễn Thiên Bình, Kơiăng khua knơ̆ng bruă Dhar kreh lehanăn Mjuăt ktang asei mlei ƀuôn prŏng Huế brei thâo, bruă bi mguôp dhar kreh hŏng hdră mđĭ kyar bruă hiu čhưn ênguê êpul êya ƀrư̆ dôk mkra mđĭ klei hdĭp mnơ̆ng dhơ̆ng lehanăn ai tiê klei mĭn mnuih ƀuôn sang krĭng dlông.
“Bruă kriê pioh, mđĭ lar dŭm boh tŭ yuôm dhar kreh knhuah gru krĭng mnuih djuê ƀiă đru mguôp leh hlăm knhuah gru dhar kreh mơ̆ng Huế. Hmei lŏ dơ̆ng ba yua dŭm boh tŭ tuôm knhuah gru dhar kreh djuê ana đưm čiăng mkăp kơ hdră hiu čhưn ênguê, mtrŭt mđĭ klei hdĭp dhar kreh ai tiê klei mĭn lehanăn mnơ̆ng dhơ̆ng mơ̆ng mnuih ƀuôn sang ƀrư̆ hruê ƀrư̆ đĭ kyar”.
Knăm ngă yang kơ Yang Êa mơ̆ng mnuih Pakô amâo djŏ knŏng jing sa klei bhiăn klei mĭn đăo djuê ana mơ̆ng đưm ƀiădah lŏ jing klei bi êdah mơ̆ng klei bi mguôp plah wah anak mnuih hŏng lăn adiê. Bruă kriê pioh lehanăn mđĭ lar knăm mơak mguôp hŏng hdră mđĭ kyar bruă hiu čhưn ênguê hơĭt kjăp đru kriê pioh knhuah dhar kreh jăk siam mơ̆ng djuê ana Pakô, mbĭt anăn mjing boh kdrŭt mđĭ kyar bruă duh mkra – ala ƀuôn krĭng čư̆ čhiăng wưng ară anei./.
Viết bình luận