Hlăm dŭm hrue giăm Tết, êlan nao kơ bon M’nông jăk siam. Mơ̆ng gah ƀuôn, truh kơ ôk ƀuôn, nao hlăm grăp boh sang mnuih ƀuôn sang piăt êmiêt leh sơăi, mnuih dôk bi kih waih, dôk lŏ mkra wĭt kpur, mprăp kpiê čeh, mnơ̆ng ƀơ̆ng pioh kơ Tết, pioh drông tue. Mnuih M’nông mâo klei mĭn: Sang doh siam, kpur mrâo snăn tue mơak, ƀuôn sang mâo klei jăk jĭn.

Khua mduôn Điểu N’Glơr, bon Njranglu, ƀuôn hgŭm Đức An, čar Lâm Đồng, brei thâo, mơ̆ng ênuk đưm leh, leh jih êngoh doh puôt, khuôt êa hlĭm hjan, ktơr leh bŏ hjiê mdiê leh bŏ brŏng, mnuih M’nông nao hlăm yan hua mnăm, mơak mñai. Hlăm dŭm hrue huă blăm mnăm čhưn anăn jih jang mnuih hlăm ƀuôn mđrăm mơak mñai. Mnuih ƀuôn sang mâo klei mĭn “Tue hrie hlăm bon msĕ si anak mŭt hlăm tian”- tue truh nao bi drông yơh, bi čhưn tlao mơak mñai. Khădah pô anăn jign arăng êgar amâodah mnuih kral, tơdah leh čhuang êgao ƀăng jang ƀuôn tue mâo drông ti kpur gah, hŏng ai tiê êhăk êhai bi čhưn hrăm. Khua mduôn   Điểu N’Glơr, yăl dliê:

Mphŭn dô, bon sang mnuih ƀiă, êlan klông kbưi, tơdah mâo hĕ mnuih truh hŏng pô anăn jing klei yuôm bhăn snăk. Tue truh snăn jih sa boh sang, jih ƀon bi mơak. Bi tơdah tue hjăn kơ sa gŏ sang, pô sang mkŏ mjing klei drông kă kpiê, mdơ̆ng êsei brei djam, mơak mñai bi yăl dliê êa. Phung mniê khua thŭn hlăm gŏ sang jing pô iêo blŭ, bi êdah ai tiê thâo jum tue, bi êdah klei khăp lehanăn klei thâo mpŭ, čiăng lač jing ƀuôn dlăng kơ tue msĕ si mnuih hlăm găp djuê, thung k’ŭt mbĭt.”

Hlăm knhuah bhiăn hdĭp mơ̆ng đưm, klei drông tue kčưm mơ̆ng bruă hơăi mang điêt dhiêt. Iêo tue dôk gŭ ti djiêo kpur, mnăm êa tal êlâo, êdei kơ anăn mbĭt hŏng gŏ sang huă ƀơ̆ng. Klei yăl dliê ti kpur pui mâo nanao mơ̆ng klei hlăm pư̆k hma, truh hlăm gŏ sang, klei bhiăn kơ dhar kreh... dlăng kơ tue amâo djŏ jing mnuih ti êngao ôh, bi yăl dliê êa msĕ si mnuih sa boh sang.

 Amâo mâo djŏ knŏng thâo jum tue knŏng hlăm knua gŏ sang, klei thâo jum tue mơ̆ng mnuih M’nông lŏ bi êdah klă hlăm klei mkŏ mjing knăm mơak mbĭt mơ̆ng ƀuôn sang. Hŏng dŭm knăm mơak prŏng msĕ si “Rnglăp ƀon”, knăm ngă yang kơ ƀăng jang ƀuôn “Tăm blang mprang ƀon”, knăm mơak yan puôt êmiêt…, tue truh jing tue amâo mâo djŏ knŏng kơ sa gŏ sang ôh, anei jing tue kơ ƀuôn, jih jang mnuih ya dŏ mâo iêo jak ƀơ̆ng dŏ anăn: Mâo mnuih mprăp êsei, mâo mnuih pŭ ba kriăk kpiê, mâo mnuih dôk tông čing čiang drông tue wăt hŏng klei kưt muiñ.

Ară anei, ai tiê klei thâo jum tue mơ̆ng mnuih Mnông ăt dôk djă pioh knhuah anăn. Thị Phiơn, ƀuôn hgŭm Đức An, čar Lâm Đồng, brei thâo:

“Grăp blư̆ hlăm gŏ sang mâo bruă prŏng msĕ si klei bi kuôl ung mô̆, knăm đĭ dôk sang mrâo amâodah dŭm mta bruă yuôm bhăn mkăn, jih jang găp djuê ênuê êpul hriê bi hơ̆k mơak. Klei hơ̆k mơak anăn kreh mkŏ mjing hlăm knhal jih hrue kăm, thâo dah hrue Tết hat, jing hruê mnuih ƀuôn sang wăn, mâo bi kuh kŭm mbĭt bi êmuh kña, mđĭ ai. Hlăm klei čhưn hrăm anăn, mâo mơh đa klei bi muin mbĭt, mâo klei tông čing, mâo klei tlao mơak h’uh mđao hlăm klei khăp.”

Drông tue, hŏng mnuih M’nông, anăn jing sa knhuah bhiăn mâo leh mơ̆ng aê aduôn pô đưm. K’Tiêng, ti bon Jrah, să Nâm Nung, čar Lâm Đồng, lač, mơ̆ng klei bi kuh kŭm hlăm grăp wưng mâo tuê hriê čhưn, lŏ mjuăt bi hriăm anak čô pô thâo săng kơ knhuah pô hdĭp, thâo djă pioh klei bi mguôp, khăp kơ dhar kreh aê aduôn đưm:

“Tue truh kơ sang amâo mâo djŏ knŏng mâo klei mơak, ƀiădah lŏ jing wưng čiăng kơ mnuih ƀuôn sang, găp ênuê djuê êpul mâo klei thâo bi mguôp hĭn. Anăn yơh jing mmông mnuih mduôn khua yăl dliê hŏng anak čô kơ bruă knuă, ktue răk găp djuê, ayŏng adei mơ̆ng ƀuôn taih braih kbưi… anei mơh ăt jing mông lŏ mjuăt bi hriăm čô anak thâo hlăm klei jum tue, thâo djă pioh klei bi mguôp hlăm găp djuê.”

Ti krah klei hdĭp ênuk ară anei, nhuah bhiăn thâo drông tue mơ̆ng mnuih  M’nông năng ai jing amâo lŏ lu mta ôh, hŏng klei ênưih hĭn, ƀiădah ai tiê ăt adôk djă pioh hlăm klei thâo khăp. Tết truh, yan mnga hriê, tue hrie hlăm bon mâo klei kă kpiê, mdơ̆ng êsei brei djam, hlăm dŭm klei êmuh kña mơak mñai. Ti krah čư̆ čhiang drei anei, klei thâo jum tue yơh jing msĕ si mrai kă lŏ bi hyuă hĭn klei h’uh mđao hlăm ƀuôn sang, čiăng kơ yan mnga lŏ mơak hĭn, klei hdĭp jăk yâo mơ̆ng lăn adiê, kbiă hriê mơ̆ng klei thâo khăp mơ̆ng mnuih M’nông.