Leh bi mŭt hŏng čar Dak Nông leh anăn Bình Thuận, čar Lâm Đồng mrâo mkŏ mjing wăl đĭ kyar mlir Dap kngư - čư̆ čhiăng - dap mnai ktuê hang ksĭ, hŏng ênhă êbeh 24.000 km², prŏng hĭn kluôm ala. Wăl anei bi kƀĭn lu wăl hdĭp mda lehh anăn klei găl prŏng kơ lăn ala, ngăn dŏ wăl hdĭp mda, êa pui êwa čuh mkra mjing, bruă duh mkra dliê kmrơ̆ng, bruă duh mkra êa ksĭ leh anăn bruă lŏ hma yua kdrăp mrâo

. Hlăm klei đĭ kyar mrâo, dap kngư Di Linh mâo bruă klam anôk phŭn, mơ̆ng kčŭn čư̆ Bảo Lộc truh kơ kčŭn čư̆ Prenn, mkŏ dŭm krĭng phŭn ti čar. Bùi Hoàng Phương, K’iăng Khua phŭn bruă kreh knhâo leh anăn kdrăp mrâo, lač, hdră tă đĭ kyar mrâo kčah leh dap kngư Di Linh hlăm bruă klam đĭ kyar mrâo, phŭn mkŏ:

“Dap kngư Di Linh dôk hlăm bruă klam mkŏ plah wah krĭng wăl Lăn Dap Kngư leh anăn ktuê hang ksĭ Dhŭng kwar Krah knŏng kbưi hŏng ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh hlăm brô 200km mkŏ găl ênưih hlăm ktuê êlan dơ̆ng êran pral Dầu Giây- Liên Khương leh anăn hŏng 2 tač êdeh phiơr; tač êdeh phiơr Liên Khương leh anăn êdei anăp jing tač êdeh phiơr Phan Thiết, đru kơ Di Linh ênưih mkŏ hŏng dŭm anôk bruă duh mkra prŏng hlăm ala čar. Mbĭt anăn hŏng hlăm brô dŭm mmông phiơr Di Linh srăng dưi truh hŏng ƀuôn prŏng phŭn leh anăn dŭm ƀuôn prŏng ti Asi.”

 Hlăm boh dlông 1000 m mkă hŏng hnơ̆ng êa ksĭ, dap kngư Di Linh mâo yan adiê êđăp jih thŭn hŏng hnơ̆ng kah knar 22,2 độ C, hnơ̆ng adiê hjan lu, lăn bazan jăk jing. Tinei mâo čư̆ čhiăng liă lia ana kphê, čê, ana hluăt, ana boh kroh… hŏng ênoh sa ênhă lăn amâo mdei mđĭ kyar bruă lŏ hma thâo mĭn, bruă lŏ hma kluôm, doh. Hŏng rup čư̆ dliê êa jăk siam, dap kngư Di Linh tuôm jing anôk hƀuê ênuk - hră mơar hlăm hdră mkŏ mjing čar Đồng Nai Thượng leh anăn čar Lâm Đồng. Nguyễn Anh Dũng, K’iăng Khua Anôk bruă mtô bi hriăm Gưl prŏng, Phŭn bruă sang hră leh anăn mtô bi hriăm brei thâo, tơdah dưi tă hdră djŏ guôp, tinei srăng jing wăl lông ngă dŭm gru hmô mtô bi hriăm mguôp hŏng mlih mrâo mbruă:

“Di Linh dôk mâo lu klei găl đĭ kyar ƀiădah ka dôk hlăm jar gru hmô hđăp ôh kyua anăn anei jing tur knơ̆ng čiăng mđĭ kyar hlăm wưng kơ anăp. Hŏng bruă mtô bi hriăm ăt brei mâo klei êdah kdlưn, hlăm anăn Knŭk kna mâo bruă klam mlih mrâo, bi phung duh mkra snăn srăng amâo djŏ knŏng ngă kơ bruă duh mkra mnia blei ôh ƀiădah đru mguôp kơ klei thâo leh anăn mlih mrâo mbruă.”

Thŭn 2025, hnơ̆ng bruă duh mkra čar Lâm Đồng mâo êbeh 300.000 êklai prăk. Anôk bruă duh mkra bi mlih jăk, bi hrŏ ƀrư̆ klei kpăk hlăm bruă lŏ hma mơ̆ng đưm, mđĭ pral bruă tuh tia mkra mjing - mkŏ mjing leh anăn hdră bruă… Khădah snăn, čiăng mâo klei kñăm đĭ kyar dua ênoh mrô hlăm thŭn 2026, ča Lâm Đồng bi mklă brei bi mlih jing gru hmô đĭ kyar mơ̆ng klei kreh knhâo kdrăp mrâo, mlih mrâo mbruă, bruă duh mkra mtah leh anăn bruă duh mkra mrô.

Mơ̆ng tur knơ̆ng čư̆ dliê êa jăk siam, boh êlam dhar kreh leh anăn klei čang hmăng mlih mrâo, dap kngư Di Ling dôk mâo čar Lâm Đồng bi mklă čiăng đĭ kyar ti hnơ̆ng mrâo. Hồ Văn Mười, Khua hlăm bruă Đảng gưl dlông, Khua Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Lâm Đồng lač kơ hnơ̆ng srăng hrăm  mbĭt mơ̆ng alŭ wăl čiăng mkŏ mjing dap kngư Di Linh jing wăl bi klin mbĭt anăn dŭm ênoh yuôm kơ bruă lŏ hma, wăl hdĭp mda, êa pui êwa čuh leh anăn kreh knhâo hlăm klei mđĭ kyar kluôm mơ̆ng čar:

“Čiăng mjing klei găl jăk kơ dŭm anôk bruă duh mkra truh hŏng Dap kngư Di Linh brei ngă hdră čuăl mkă kluôm čar Lâm Đồng kreh knhâo, klă klơ̆ng. Snăn kơh anôk bruă duh mkra srăng truh. Khua gĭt gai čar Lâm Đồng  jih ai tiê nanao leh anăn bi mklă anôk bruă duh mkra jing sa hlăm klei bi mklă čiăng mđĭ kyar. Hmei mă klei đĭ kyar čiăng hơĭt kjăp mbĭt anăn mă klei hơĭt kjăp čiăng đĭ kyar”.

 Hlăm hdră mđĭ kyar wưng mrâo, čar Lâm Đồng kčah klei kñăm mkŏ mjing Dap kngư Di Linh jing anôk ksiêm hriăm, ba yua leh anăn lar kdrăp mrâo hlăm bruă lŏ hma yua kdrăp mrâo mrang, mkra mjing êlam leh anăn êa pui êwa čuh mkra mjing. Mđĭ kyar bruă duh mkra mbĭt hŏng wăl hdĭp mda, rơ̆ng klei hdĭp mda ala ƀuôn leh anăn klei mtăp mđơr ala ƀuôn. Mơ̆ng klei găl čŏng mâo leh anăn boh êlam dhar kreh, krĭng lăn anei dôk dưi čang hmăng êdah kdlưn, jing phŭn đĭ kyar leh anăn bi knăl kơ gru hmô đĭ kyar mơ̆ng klei thâo, mlih mrâo mbruă.