Yan hrui pĕ kphê thŭn anei jing yan mơak êdi hŏng Hoàng Mạnh Thoan ti să Dliê Ya, kdriêk Krông H’Nang, čar Dak Lak. Hma prŏng 3 ha, pla 250 ana boh durian, 800 gơ̆ng tiêu, 200 ana boh ƀơr ƀiădah ăt djăp mơh anôk kơ 3.000 phŭn ana kphê, grăp thŭn ñu hrui mâo 15 ton kphê asăr nanao. Năng mđing, hma ñu anei đĭ jing hơĭt kjăp, kphê 30 thŭn leh ƀiădah ăt hrui mâo 16 ton. Bruă lŏ hma hơĭt kjăp amâo djŏ knŏng ba wĭt kơ gŏ sang Hoàng Mạnh Thoan hnư hrui wĭt hơĭt, êbeh 3 êklai prăk grăp thŭn ƀiădah lŏ mđĭ ai ñu, mprăp dŭm hdră kčah prŏng hlăm thŭn mrâo ti anăp.

Ngă lŏ hma hơĭt kjăp tal êlâo hĭn pô mơak mơh. Tal dua jing anôk đeh kwă kphê tŭ jăk diñu hriê kuôl kă blei kphê tinei leh. Kâo amâo mâo djăp kphê ba čhĭ ôh. Thŭn ti anăp kâo srăng mkŏ mjing sa farm dơ̆ng. Tơdah jăk găl kâo pô srăng đeh kwă lehanăn ba čhĭ kphê kơ wăl anôk mnia mblei.

Hluê si klei hưn mdah boh tŭ hluê ngă bruă klam duh mkra – ala ƀuôn thŭn 2024, bruă lŏ hma jing gru mngač êdah êdi mơ̆ng dŭm čar krĭng Lăn dap kngư, hŏng hnơ̆ng đĭ hlăm brô 5%. Lăn dap kngư thŭn 2024 jing krĭng pla durian, makka, tiêu, kphê… prŏng êdi kluôm ala, ênoh prăk mnia mblei hŏng ala tač êngao hlăm brô 7 êklai đolar. Amâo djŏ mnơ̆ng lŏ hma phŭn đĭ kyar kơ boh tŭ yuôm, dŭm mta mnơ̆ng mĭndah knŏng guôp hŏng lăn sah kba, dleh đĭ jing msĕ si kñul, cacao mơ̆ng Lăn dap kngư ăt mâo lu hlăm wăl anôk blei mnia. Hlăm anăn, cacao mâo hnơ̆ng đĭ kyar pral êdi, mâo wưng truh 12 êbâo đolar, bi knar 300 êklăk prăk/1 ton asăr krô, đĭ 6 blư̆ mkă hŏng hnơ̆ng kah knar dŭm thŭn giăm anei. Lý Quốc Bảo, djuê ana Nùng, ti alŭ 16 să Êa Đar, kdriêk Êa Kar, čar Dak Lak brei thâo, mbĭt hŏng klei mơak djŏ boh mnga, čhĭ mâo ênoh, mnuih pla cacao lŏ mơak kyua dưi ba čhĭ hŏng klei jăk găl. Mnuih ƀuôn sang dưi čhĭ asăr cacao mtah, 4 kg asăr mtah bi knar hŏng 1 kg asăr krô.

Mâo mmông ênoh čhĭ đĭ 35- 40 êbâo prăk, mnuih ƀuôn sang mơak leh ƀiădah djŏ mmông lŏ đĭ truh 55.000 lehanăn ară anei truh 60.000 leh, mnuih ƀuôn sang mơak êdi. Ana cacao kbiă lu boh sa blư̆ lehanăn ksă hlăm lu gưl. Grăp hruê kăm pô nao pĕ, nao duñ sa blư̆. Tơdah mâo lu srăng iêu êpul hgŭm bruă nao mdiăng, tĭng mkă lehanăn tla prăk.

Hluê si Khua phŭn bruă Lŏ hma mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang Lê Minh Hoan, truh thŭn 2024, krĭng Lăn dap kngư amâo djŏ knŏng mâo ana sui thŭn, ana boh kroh ƀiădah lŏ pŏk mlar truh kơ hdră rông mnơ̆ng, hlăk mâo lu phung du bi liê prŏng bi mklă leh dŭm hdră bruă mâo dŭm pluh êklăk đolar, bi mguôp wăt rông mnơ̆ng, pla mjing lehanăn mkra mjing. Khua phŭn bruă Lê Minh Hoan lač, anei jing klei găl čiăng kơ čar mkŏ mjing hdră lŏ hma mâo lu boh tŭ yuôm.

Kâo čang hmăng phung khua ti krĭng Lăn dap kngư dlăng anei jing boh kdrŭt pŏk klei găl mâo kơ krĭng Lăn dap kngư hlăm hdră lŏ hma. Wăl anôk jak iêu klei duh bi liê kơ krĭng Lăn dap kngư hlăm hdră lŏhjma srăng lu jơr hĭn, pral kdal hĭn lehanăn mâo lu klei mĭn mrâo hĭn, đru kơ Lăn dap kngư dưi bi mguôp lu hdră ngă lŏ hma tŭ yuôm amâo djŏ knŏng hjăn păn.

Mbĭt hŏng klei đĭ kyar kjăp hlăm hdră lŏ hma Lăn dap kngư, krĭng ăt mâo lu boh kdrŭt prŏng mkăn, boh nik klei kơ êlan klông. Leh êbeh 1,5 thŭn rŭ mkra, êlan êran pral Khánh Hòa - Ƀuôn Ama Thuôt mâo ênoh duh 22 êbâo êklai prăk hlăk dôk ngă. Dŭm kma êlan êran pral tal êlâo ti krĭng Dak Lak dưi tuh bêtông, hưn mthâo hruê Lăn dap kngư nao truh ti krĭng êa ksĭ pral leh êdi. Jing čar ka tuôm mâo klei thâo pŏk ngă dŭm hdră êlan eran pral, ƀiădah hŏng klei gĭr êdah êdi, Hdră kdrêč 3, êlan êran pral Khánh Hòa - Ƀuôn Ama Thuôt mâo Dak Lak kriê dlăng, dôk ngă pral êdi. Phạm Ngọc Nghị, Khua Anôk bruă sang čư̆ êa čar đăo knang, hdră anei srăng dưi ngă leh hnưm“Čar Dak Lak ƀuăn rơ̆ng srăng gĭr kjăp hĭn hlăm bruă ksiêm dlăng, mtrŭt mđĭ, mjing klei găl čiăng bi leh hdră anei. Klă klơ̆ng, hdră kdrêč 3 srăng ngă leh hlăm thŭn 2025 lehanăn kluôm Hdră rŭ mdơ̆ng êlan êran pral Khánh Hòa - Ƀuôn Ama Thuột wưng 1 srăng ngă leh djŏ wưng bi kčah.

Leh êlan êran pral Khánh Hòa - Ƀuôn Ama Thuôt, krĭng Lăn dap kngư srăng lŏ maoa lu ktuê êlan êran pral mkăn msĕ si Quảng Ngãi – Kon Tum, nao găn Wăl hiu čhưn ênguê ala čar Măng Đen. Êlan êran pral Plei Ku – Quy Nhơn, mkŏ čar Gia Lai hŏng Bình Định; Êlan êran pral Gia Nghĩa-Chơn Thành, mkŏ čar Bình Phước hŏng Dak Nông lehanăn êlan êran pral nah Yŭ Lăn dap kngư, mkŏ 4 čar  Kon Tum, Gia Lai lehanăn Dak Nông. Leh anăn, dŭm hdră êlan êran pral hlăm êdei anăp mơ̆ng Lăn dap kngư, jing Tân Phú-Liên khương, mkŏ čar Lâm Đồng hŏng ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh. Hdră anei mâo dŭm klei gun kpăk mâo leh Kơiăng khua knŭk kna Trần Hồng Hà pô mtam nao ksiêm dlăng lehanăn gĭt gai ruh mtlaih.

Kâo mtă kơ Phŭn bruă Ngăn prăk brei mâo hdră ksiêm dlăng čiăng hưn mdah kơ Khua knŭk kna ksiêm bi mklă hdră mtrĭn mơ̆ng Knŭk kna amâo dah mkra Hdră mtrŭn 78, wưng pŏk ngă ktang hnưm ktang jăk. Kyua hdră mtrŭn knŭk kna bi mlih lu, amâo kjăp lehanăn huĭ srăng mâo klei amâo jăk hlăm hdră duh, wăt phung duh bio liê lehanăn knơ̆ng prăk hrăm mbĭt kyua anăn brei mâo hră mơar đru kčĕ kơ Khua knŭk kna čiăng dưi gĭt gai drei ngă kjăp bruă anei, rơ̆ng klei ƀuăn mơ̆ng Knŭk kna.

  Kpưn đĭ kjăp hŏng klei găl ngă bruă lŏ hma lehanăn hdră êlan đĭ kyar kbiă hriê mơ̆ng boh kdrŭt hlăm anôk bruă êlan klông, Lăn dap kngư klă sĭt mŭt hlăm wưng mrâo mâo lu klei čang hmăng. Hŏng klei bi hgŭm kjăp plah wah bruă sang čư̆ êa, phung duh bi liê lehanăn mnuih ƀuôn sang, krĭng lăn anei ƀuăn srăng hnưm jing sa wăl anôk ngă lŏ hma mâo lu boh tŭ yuôm, dưi mđĭ lar boh tŭ bruă dhar kreh, lăn adiê, đru mguôp hlăm hdră mđĭ kyar kluôm hlăm bruă duh mkra – ala ƀuôn, rơ̆ng klei êđăp ênang ala čar, ala ƀuôn./.