Yang mbhang không ti alŭ wal knông lăn kdriêk Čư̆ Jŭt, car Daknông mđiă hlơr ktang. Hlăm čuê dliê mrô 833, đang dliê Dak Wil, să Dak Wil, lu rơ̆k ƀur leh krô, lu ana kyâo luh hla, jing ênưih snăk kơ klei pui ƀơ̆ng dliê. Phạm Văn Nhị, pô ngă bruă anôk bruă răng mgang dliê mrô 1, mơ̆ng knơ̆ng bruă dliê kyâo Dak Wil brei thâo, 6 čô mnuih hlăm anôk kiă kriê dliê anei mâo nanao bruă hiu suang dlăng, răng huĭ kơ klei pui ƀơ̆ng dliê:
“Hmei čuăl krĭng ktir êlan gang pui, čuh rôk hlăm dŭm anôk dưi mkhư̆ pui. Kơ klông ktir gang pui, phung ayŏng adei jah ktir klông boh doh, hŏng boh prŏng bi ktlah êlan pui ling mơ̆ng 5 – 7 mét, huĭdah tăm mâo klei pui ƀơ̆ng, snăn hnơ̆ng pui lar amâo mâo prŏng ôh. Bi êlan klông mnuih ƀuôn sang găn êrô, hmei pơ̆ng mbha mtă hưn kăm djă hiu pui ảôk, lehanăn mtă mtăn kơ mnuih ƀuôn sang mŭt hlăm dliê amâo mâo dưi duah čuh pui arôk ôh"”
Knơ̆ng bruă dliê kyâo Dak Wil hlăk dôk kiă kriê răng mgang hlăm brô 29.000 ha dliê, hlăm anăn mâo100 ha dliê pla, dŭm adôk jing dliê hrông, dôk hlăm alŭ wăl ti krah dua boh čar Daknông hŏng Daklak, lehanăn anôk bi knông hŏng lăn čar Campuchia. Nguyễn Hồng Việt, K’iăng khua knơ̆ng bruă lač kơ yan adiê hlăm alŭ wăl knông lăn jing adiê h’uh hlơr mdê hŏng alŭ wăl mkăn mơ̆ng 7-10 độ C, jing ênưih snăk lĕ hlăm klei pui ƀơ̆ng dliê. Kyuanăn, bruă gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê mâo nanao êpul êya bruă anei ngă amâo mâo mdei ôh.
“Mŭt hlăm yan bhang không leh, grăp hrue mtam mâo klei hiu suang răng, tơdah ti anôk čuê jing ênưih lĕ hlăm klei pui ƀơ̆ng hĭn, snăn srăng čuăl krĭng ktir êlan gang pui, tiŏ nao mtam yơh ayŏng adei nao mă bruă tinăn. Jih jang mâo leh truh 11 anôk kăp răng kriê, hlăm grăp anôk mâo dua boh brŏng êa dưi mgơ̆ng hlăm brô 4.000 lít/brŏng lehanăn sa boh brŏng jing êa pioh yua aguah tlam mâo 5.000 lít, tơdah mâo klei pui ƀơ̆ng, srăng dŭ ba êa truih anôk pui ƀơ̆ng. Êngao anăn, grăp anôk ăt mprăp mơh giêt truih mdjiê pui djăp ênŭm”.
Čar Dak Nông ară anei mâo hlăm brô 249.000 ha dliê, hlăm anăn êbeh 196.300 ha dliê hrông, lu jing hlăm dŭm boh kdriêk Dak Glong, Dak Mil, Dak Song, Čư̆ Jŭt lehanăn Tuy Đức. Tui si Trần Văn Linh, K’iăng khua anôk bruă kiă kriê dliê kyâo Daknông, thŭn 2024, hlăm kluôm čar mâo truh 30 klei pui ƀơ̆ng dliê, ngă luič rai truh 32 ha, đĭ lu hĭn êdi mkă hŏng dŭm thŭn êlâo. Čiăng bi hrŏ klei pui ƀơ̆ng dliê, anôk bruă răng mgang dliê mă leh klei hriăm, mkŏ mjing bi hnưm hdră êlan mă bruă kiă kriê răng mgang dliê, gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê. Trần Văn Linh lač:
“Anôk bruă răng mgang dliê kyâo čar kčĕ leh kơ knơ̆ng bruă lŏ hma, knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Daknông gĭt gai dŭm anôk bruă kiă kriê dliê khua, dliê akŏ êa, dliê pla, knơ̆ng bruă sang čư̆ êa kdriêk, ƀuôn prŏng mđĭ hĭn bruă hiu suang răng, kăp dlăng nanao dŭm anôk ênưih lĕ hlăm klei pui ƀơ̆ng, kñăm čiăng bi hrŏ klei pui ƀơ̆ng dliê, gang mkhư̆ nanao klei pui ƀơ̆ng dliê hlăm yan không mđiă hlơr, bi mguôp hŏng dŭm anôk bruă kiă kriê dliê, lehanăn dŭm knơ̆ng bruă dliê kyâo mkŏ mjing dŭm anôk kiă răng, hiu suang răng mgang, lehanăn gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê hlăm yan bhang không thŭn 2025.”/.
Viết bình luận