Wăl dliê mrô 547A, čuê dliê mơ̆ng Knơ̆ng bruă kriê dlăng dliê Ƀuôn Yă Wăm (ti kdriêk Čư̆ Mgar, čar Dak Lak) dŭm mlan giăm anei mâo nanao đrông klei arăng bi rai. Ti alŭ wăl kbưi hŏng anôk răng mgang dliê mrô 1 ka bŏ ôh 100m, ti siă êlan điêt, hlăm brô 1ha dliê arăng mrâo koh druôm, ana kyâo dliê dôk êbuh mtŭk mtŭl. Ti djiêu anăn, lu ana arăng mkreo phŭn djiê krô, mâo ana dliu, djiê ƀrư̆ ƀrư̆. Trần Hoàng Minh, pô mă bruă kriê dlăng dliê ti anôk răng mgang mrô 1 brei thâo, phung bi rai dliê mâo klei jhŏng leh anăn amâo mâo uêñ. Amâo mâo guôn kbưi amâodah jĕ, adôk dliê dôk bi rai. Tơdah hmao ƀuh diñu srăng bi kdơ̆ng, iêo jak găp diñu nao bi mhŭi, čăm biêng. Asei Trần Hồng Minh pô ti akŏ mlan 6 êgao ăt tuôm hŏng dŭm pluh čô čăm biêng truh nao mdrao ti sang êa drao:
“Mnuih ƀuôn sang diñu nao hdĭp djăp anôk hlăm dliê, diñu ksĭng mmiă plă plia kyuanăn pô dleh dlan êdi. Ară anei dleh dưi ksiêm dlăng, kâo pô mâo anei nao mă bruă, diñu ăl ngêñ nao truh ti anôk gak răng leh anăn čăm kâo tơl nao đih sang êa drao, diñu jhŏng kmlăn êdi.”
Mbĭt hŏng wăl dliê mrô 547A, lu wăl dliê mkăn mơ̆ng Knơ̆ng bruă kriê dlăng dliê Ƀuôn Yă Wăm ăt adôk mâo arăng bi rai. Klei amâo mâo mđing, jhŏng kmlăn bi êdah klă ti dŭm ênhă dliê rai giăm hŏng dŭm anôk găk rang, răng mgang dliê, ti dŭm djuê êlan dơ̆ng phŭn kreh mâo lu mnuih găn êrô. Ti dŭm ênhă dliê leh rai, dŭm ana pla mjing ƀiă hruê msĕ si êtak, ktơr dưi pla pluă mbĭt jing hdră phung tlĕ kyâo bi klă klei dưi kiă kriê. Nguyễn Công Thắng, Khua êpul răng mgang dliê mrô 3 ênguôt êưn tŭ yap klei amâo thâo bĭt mjing ti anăp klei bi rai dliê, plă mmiă lăn dliê. Bruă mă ktrŏ leh, arưp aram ƀiădah prăk hrui wĭt amâo mâo hơĭt. Êgao leh 5 mlan, phung ayŏng adei ka mâo mă prăk mlan. Phung mdei bruă ƀrư̆ hruê ƀrư̆ lu, klei kpĭ bruă knuă ƀrư̆ hruê ƀrư̆ ktrŏ:
“Mnuih ƀuôn sang hiu dôk êngiê diñu bi rai lu, êjai êpul bruă pô knŏng ƀiă, dleh kơ ayŏng adei. Ayŏng adei mă bruă ênoh ƀiă, mnuih ƀuôn sang hdĭp giăm dliê mâo lu blư̆ pô amâo mâo dưi kriê dlăng ôh. Prăk mlan kơ ayŏng anei pô 3 êklăk, pô 5 êklăk, mă wăt hruê mdei, knăm 7 amâo mâo hruê mdei. Prăk mlan adôk ti knơ̆ng bruă dôk nư jing 5 mlan. Mâo đa đa ayŏng adei mdei lei, klei hdĭp mnuih ƀuôn sang ka dưi djăp ênŭm ôh.”
Nguyễn Tất Văn, Khua kiă kriê knơ̆ng bruă răng mgang dliê Ƀuôn Yă Wăm brei thâo, yap truh kơ akŏ mlan 9, anôk dliê knơ̆ng bruă răng mgang mâo leh 303 klei bi rai dliê hŏng ênhă êbeh 96ha. Hlăm anăn, 99% amâo dưi bi klă hlei pô ngă. Hlăm ênoh 8.800ha dliê anôk bruă kriê dlăng, arăng knŏng adôk mă 3000ha dliê, ƀiădah ƀrư̆ hruê ƀrư̆ hrŏ mơh:
“Bi rai dliê, ksĭng mmiă lăn dliê anôk bruă kriê dlăng mơ̆ng akŏ thŭn truh kơ ară anei ăt dleh dưi ksiêm dlăng, klei bi rai đĭ lu. Klă sĭt ti Ƀuôn Yă Wăm lu jing dliê rưng leh anăn dliê lu mta ana kyâo, kyuanăn klei bi rai dliê bhiâo ƀiădah ênhă prŏng kyua ana kyâo ƀiă leh anăn điêt.”
Trương Văn Dự, Khua kiă kriê anôk bruă răng mgang dliê kdriêk Čư̆ Mgar, čar Dak Lak brei thâo, bruă kriê dlăng, răng mgang dliê mơ̆ng knơ̆ng bruă răng mgang dliê Ƀuôn Yă Wăm amâo mâo klei hơĭt. Hŏng 9 čô knuă druh, phung mă bruă, êpul mă bruă mơ̆ng knơ̆ng bruă anei amâo mâo dưi kriê dlăng 8.800ha dliê leh anăn lăn dliê. Dŭm wưng mjêč, Anôk bruă răng mgang dliê lŏ tiŏ nao mơ̆ng 7-8 čô knuă druh nao ngă bruă răng mgang dliê Ƀuôn Yă Wăm, ƀiădah knŏng dưi mkhư̆ mă hlăm sa wưng, leh êpul răng mgang dliê mdei, dliê lŏ dơ̆ng rai. Ară anei knơ̆ng bruă dliê kmrơ̆ng Buôn Yă Wăm dưi dăp jing knơ̆ng bruă dua pô, mâo phung êngao knŭk kna nao hgŭm ƀiădah ka ƀuh boh tŭ dưn lei:
“Kâo lač klă bruă kriê dlăng mơ̆ng knơ̆ng bruă ară anei jing awăt êdu êdi, amâo mâo dưi kriê dlăng, răng mgang dliê. Ară anei knŏng duah mnuih nao kriê dlăng, răng mgang dliê, ƀiădah dôk đuôm nư prăk mlan msĕ sơnăn amâo mâo pô hjŏng mă ôh. Hmei ăt hưm mñă kơ knơ̆ng bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang hưn mdah hŏng čar, dliê jing mơ̆ng čar jao kyuanăn srăng mâo klei blŭ mơ̆ng anôk bruă pô dliê dăp brei ngăn prăk, êpul êya mă bruă ktang čiăng ngă bruă gak răng leh anăn gang mkhư̆ klei bi rai dliê.”
Leh lu thŭn êgao dliê răng mgang mơ̆ng knơ̆ng bruă răng mgang dliê Ƀuôn Yă Wăm mâo nanao klei bi rai, lăn dliê jing mnơ̆ng ƀơ̆ng kơ phung bi rai dliê. Êbeh 5.800 hlăm 8.800ha amâo lŏ dliê, hlăm brô 3.000ha adôk mă dŭm ana dliê dơ̆ng djiê. Hŏng boh klei anăn, phung tlĕ kyâo dliê amâo mâo mđing leh anăn lông dlăng klei bhiăn ala čar msĕ ară anei, dliê ti Ƀuôn Yă Wăm mâo klei arưp aram srăng rai luč./.
Viết bình luận