Hruê 1/6/2012, ti Klei bi kƀĭn Anôk kriê dlăng bruă Đảng tal XI, ba mdah leh Hdră mtrŭn mrô 15, dŭm mta bruă hlăm hdră mtrŭn yang ƀuôn wưng thŭn 2012 – 2020, mđing kơ 2 êpul bruă phŭn, yuôm bhăn hlăm dŭm hdră mtrŭn yang ƀuôn anăn jing hdră mtrŭn hŏng mnuih mâo bruă tŭ dưn lehanăn hdră mtrŭn đru kơ yang ƀuôn. Mta kñăm mơ̆ng Hdră mtrŭn jing mkra mđĭ klei hdĭp mnơ̆ng dhơ̆ng, ai tiê klei mĭn kơ mnuih mâo bruă tŭ dưn, čiăng kơ thŭn 2015 rơ̆ng gŏ sang mnuih mâo bruă tŭ dưn mâo hnơ̆ng hdĭp bi knar amâo dah đĭ hĭn mkă hŏng hnơ̆ng hdĭp kah knar mơ̆ng mnuih ƀuôn sang ti alŭ wăl, truh thŭn 2020, rơ̆ng hdră đru kơ kluôm yang ƀuôn, klei kơ hnư hrui wĭt, mjuăt bi hriăm, mdrao mgŭn, sang dôk, êa doh lehanăn bruă hâo hưn mtô mblang, đru mđĭ hnư hrui wĭt, rơ̆ng klei hdĭp êđăp ênang, mtăp mđơr lehanăn yâo m’ak kơ mnuih ƀuôn sang. Anei jing gru kruăk yuôm bhăn lŏ mñă klă klei mđing dlăng mơ̆ng Đảng hlăm bruă hluê ngă hdră mtrŭn yang ƀuôn, čiăng mđĭ kyar pral lehanăn h’ĭt kjăp.

Nai prŏng, nai prĭn Tạ Ngọc Tấn, K’iăng khua Êpul hgŭm bruă hlak mblang gưl dlông, brei thâo:Mđĭ kyar yang ƀuôn, mđĭ kyar anak mnuih, amâo mdei mkra mđĭ klei hdĭp mnơ̆ng dhơ̆ng, ai tiê klei mĭn mơ̆ng mnuih ƀuôn sang jing mta kñăm phŭn mơ̆ng Việt Nam hlăm hdră kdơ̆ng mblah, đĭ kyar lehanăn mkŏ mkra ala čar. Hlăm wưng mlih mrâo, mbĭt hŏng klei gĭr mđĭ kyar bruă duh mkra, Đảng lehanăn Knŭk kna Việt Nam mđing dlăng, hluê ngă dŭm hdră mtrŭn đru kơ yang ƀuôn hluê hdră: Mđĭ kyar bruă duh mkra mguôp hŏng bruă hluê ngă hdră kreh knhâo, mtăp mđơr yang ƀuôn hlăm ktuê êlan mđĭ kyar hŏng mta kñăm ba wĭt klei yâo m’ak hĭn kơ mnuih ƀuôn sang.

Leh 10 thŭn hluê ngă Hdră mtrŭn Gưl dlông 5 (tal XI) kơ dŭm bruă djŏ tuôm kơ Hdră mtrŭn đru kơ yang buôn wưng thŭn 2012 – 2020, klei thâo săng mơ̆ng dŭm gưl bruă Đảng, bruă sang čư̆ êa lehanăn mnuih ƀuôn sang kơ bruă anei mâo klei bi mlih klă sĭt. Hdră mtrŭn đru kơ yang ƀuôn dưi rơ̆ng klei mtăp mđơr, kluôm dhuôm, dưi bi mjĕ hŏng dŭm hnơ̆ng čuăn tar rŏng lăn, rơ̆ng klei dưi mơ̆ng anak mnuih hlăm yang ƀuôn, đru mđĭ kyar bruă duh mkra, rơ̆ng kjăp hdră kđi čar lehanăn klei êđăp ênang ala ƀuôn, mkra mđĭ klei hdĭp mnơ̆ng dhơ̆ng lehanăn ai tiê klei mĭn mơ̆ng mnuih ƀuôn sang. Dŭm mta čuăn dưi mâo lehanăn êgao mta kñăm hdră mtrŭn kčah leh hŏng lu gru mngač hlăm hdră mnuih mâo bruă tŭ dưn, bi hrŏ ƀuh lehanăn đru kơ yang ƀuôn, hlăm ênoh 26 mta čuăn mâo 5 mta čuăn êgao lehanăn bi leh êlâo kơ wưng kčah lehanăn 16 mta čuăn dưi mâo hlăm thŭn 2020. Hdră mtrŭn kơ mnuih mâo bruă tŭ dưn mâo klei mđing dlăng – jing hdră mtrŭn jăk hĭn hlăm dŭm hdră mtrŭn đru kơ yang ƀuôn. Mnuih mâo bruă tŭ dưn mâo pŏk mlar, hdră đru, ênoh đru dưi mkra mđĭ hlăm grăp thŭn. Truh thŭn 2020, kluôm ala msir mguah leh jih hră m’ar čiăng tŭ yap mnuih mâo bruă tŭ dưn, rơ̆ng 99,5% gŏ sang mâo bruă tŭ dưn mâo hnơ̆ng hdĭp bi knar amâo dah đĭ hĭn hnơ̆ng kah knar ti alŭ wăl, 99% să, ƀuôn hgŭm ngă jăk hdră đru kơ phung kahan êka êkeh, djiê êngiă. Êbeh 9,2 êklăk čô mâo bruă tŭ dưn, hlăm anăn êbeh 1,2 êklăk čô mâo bruă tŭ dưn dôk dưn hdră mtrŭn đru anei hlăm grăp mlan. Hdră mtrŭn đru kơ yang ƀuôn mâo bi mklă jing bruă phŭn hlăm hdră bi hrŏ, gang mkhư̆ lehanăn msir mghaih dŭm klei truh amâo jăk hlăm klei hdĭp mơ̆ng mnuih ƀuôn sang. Bùi Tôn Hiến, Khua knơ̆ng ksiêm hriăm bruă krah knhâo yang ƀuôn (Phŭn bruă Mnuih ngă bruă kahan êka êkeh lehanăn yang ƀuôn), brei thâo:Hlăm 10 thŭn, klei kơ bruă mă, hnư hrui wĭt amâo mdei dưi mkra mđĭ. Klei bhiăn wăl anôk anei ƀrư̆ hruê dưi ngă jăk hĭn, jing hdră msir yuôm bhăn đru msir mghaih bruă mă. Grăp thŭn, kah knar msir mghaih bruă mă kơ 1,5 – 1,6 êklăk čô lehanăn ênoh mnuih luič bruă mă krơ̆ng ti hnơ̆ng gŭ 3%. Hnư hrui wĭt mơ̆ng mnuih mă bruă mâo mkra mđĭ, đru bi hrŏ klei bi kpleh plah wah ƀuôn prŏng lehanăn krĭng ƀuôn sang. Truh thŭn 2021, hnư hrui wĭt kah knar grăp čô mâo 4,2 êklăk prăk/čô/mlan, đĭ hĭn 3 blư̆ mkă hŏng thŭn 2010. Kơ hdră mtrŭn bi hrŏ ƀun lu tĭng mâo pŏk ngă tŭ dưn, mâo êpul êya tar rŏng lăn tĭng dlăng jing gru hmô hlăm hdră msir klei ư̆ êpa lehanăn bi hrŏ ênoh gŏ êsei ƀun kah knar mơ̆ng 1 truh kơ 1,5%/thŭn lehanăn dôk 2,23% hlăm thŭn 2021.

Khă snăn, mbĭt hŏng dŭm boh tŭ dưi mâo, bruă hluê ngă hdră mtrŭn đru kơ yang ƀuôn adôk lu klei êdu kƀah. Hdră mtrŭn đru kơ yang ƀuôn ka kluôm ênŭm, ka djăp mnuih, ka mâo hdră bi hgŭm đru hlăm bruă mkŏ mjing, hluê ngă, klei bi kpleh hnơ̆ng hdĭp plah wah dŭm krĭng kwar, êpul mnuih adôk lu. Hdră mtrŭn wăl anôk mnuih mă bruă ka ba wĭt klei tŭ dưn sĭt. Êpul mnuih mă bruă ka mâo klei kuôl k mă bruă klă klơ̆ng amâo dưi mđing djŏ hnơ̆ng, hnơ̆ng luôm Ênua yang ƀuôn ƀiă hĭn mkă hŏng klei găl mâo, Ênua yang ƀuôn ka jak iêu lu mnuih mă bruă hgŭm blei. Hnơ̆ng hđeh kdjuôt kdjĭng êmưt dưi mkra mđĭ; hnơ̆ng tŭ hdră mdrao mgŭn ka mkăp djŏ hŏng klei čiăng; ênoh mnuih ƀuôn sang ti krĭng ƀuôn sang dưi ba yua êa doh hluê hnơ̆ng čuăn ala čar dôk ƀiă, bruă mđĭ kyar sang dôk hlăm yang ƀuôn knŏng mâo 41% mkă hŏng mta kñăm… Nai prŏng, nai prĭn Bùi Văn Huyền, Khua knơ̆ng ksiêm hriăm bruă duh mkra, Sang hră ksiêm hriăm bruă kđi čar ala čar Hồ Chí Minh brei thâo:Ti Việt Nam, mnuih mă bruă ti dŭm anôk bruă amâo klă klơ̆ng, hluê Knơ̆ng prăk tar rŏng lăn snăn mâo hlăm brô 33 êklăk čô lehanăn mâo klei bi êdah đĭ. Anei jing mnuih ka nao hgŭm blei Ênua yang ƀuôn hŏng lu klei hưn lač mdê mdê. Diñu jing mnuih amâo djŏ ƀun knap truh ti hnơ̆ng dôk guôn klei đru, kyua anăn, diñu dôk hlăm êpul amâo dưi luôm – ênưih kpĕ êka wăt hlăm klei suaih pral, klei ruă tưp lehanăn wăt mơ̆ng klei yan adiê ngă. Tơdah tuôm hŏng dŭm klei truh amâo jăk snăn, diñu srăng lĕ hlăm klei dleh dlan, kyua amâo mâo hdră đru snăn amâo dưi rơ̆ng kjăp ôh klei đru. Drei mâo lu blư̆ ba mdah hdră msir kơ klei anei, ƀiădah ka dưi msir mghaih jih lehanăn krĭng anei mâo klei bi êdah đĭ.

Čiăng lŏ dơ̆ng mlih mrâo, mđing truh kơ hdră mđĭ kyar h’ĭt kjăp, klei mĭn mơ̆ng Việt Nam jing lŏ dơ̆ng čih mkra lehanăn hluê ngă hdră mtrŭn đru kơ yang ƀuôn kluôm dhuôm, rơ̆ng klei đĭ kyar lehanăn mtăp mđơr yang ƀuôn hluê klei dưi anak mnuih. Mđĭ kyar anôk bruă yang ƀuôn nah gŭ, kluôm dhuôm, mrâo mrang, dlăng hdră mtrŭn đru kơ yang ƀuôn, mđing kriê dlăng mnuih ƀuôn sang jing bruă klam phŭn, brei ngă nanao mơ̆ng Đảng, Knŭk kna, dŭm gưl, dhar bruă lehanăn kluôm ala ƀuôn. K’iăng khua Phŭn bruă Mnuih ngă bruă, kahan êka êkeh lehanăn yang ƀuôn Nguyễn Văn Hồi brei thâo:     “Việt Nam tĭng srăng ba mdah sa hdră mtrŭn mrâo đru kơ yang ƀuôn truh ti thŭn 2030, hnơ̆ng trah dlăng truh ti thŭn 2045 čiăng msir mghaih dŭm bruă hlăm yang ƀuôn, djŏ hŏng mta kñăm jing ala čar đĭ kyar mâo hnư hrui wĭt đĭ man dưn hlăm thŭn 2030 lehanăn jing ala čar đĭ kyar mâo hnư hrui wĭt đĭ hlăm thŭn 2045”.

Čiăng dưi mâo mta kñăm anei, Việt Nam mă anak mnuih jing pô phŭn hlăm hdră mđĭ kyar, rơ̆ng hdră mtrŭn đru kơ yang bubôn dưi čih mkra lehanăn pŏk ngă bi knar, djăp ênŭm hŏng hdră mđĭ kyar bruă duh mkra. Đảng, Knŭk kna bi mklă duh kơ anak mnuih, kơ hdră mtrŭn yang ƀuôn jing duh kơ hdră mđĭ kyar kñăm dưi mâo mta kñăm đĭ kyar pral lehanăn h’ĭt kjăp./.