Gang mkhư̆ leh anăn bi hrŏ klei yan adiê ngă hlăm bruă sang hră
Thứ hai, 08:13, 28/08/2023 VOV Tây Nguyên VOV Tây Nguyên
VOV4.Êđê-Ti ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak Lak, Knơ̆ng bruă kriê dlăng guê gang êa lehanăn gang mkhư̆, mdrơ̆ng hŏng klei yan adiê ngă (Phŭn bruă Lŏ hma mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang) lehanăn Knơ̆ng ksiêm dlăng Anôk bruă nah gŭ (Phŭn bruă Sang hră m’ả mtô bi hriăm) mrâo mkŏ mjing Klei bi kƀĭn ksiêm wĭt Hdră bi hgŭm ngă bruă gang mkhư̆ lehanăn bi hrŏ klei truh mơ̆ng yan adiê ngă hlăm anôk bruă sang hră m’ar mtô bi hriăm wưng thŭn 2018-2023. Anei jing bruă dôk mđing hlăk thŭn hriăm mrâo truh leh mbĭt anăn dôk hlăm yan hjan mơh.

Leh 5 thŭn bi hgŭm, dŭm alŭ wăl mkŏ mjing lu klei bi lông, hriăm mjuăt, ngă bruă, mđing mđĭ klei thâo săng leh anăn klei thâo gang mkhư̆ yan adiê ngă. Lu klei hâo hưn kơ hdră gang mkhư̆ klei yan adiê ngă jing yuôm bhăn msĕ si, klei bi lông “Dŏng mtlaih boh lăn - phung hsseh čih mkra kơ phung jhŏng ktang msưh kdŭn klei yan adiê ngă”, “Čih mkra klei blŭ mrâo kơ ênhiang mmuiñ djuê ana kơ hdră gang mkhư̆ klei yan daiê ngă”, čih kač rup hŏng akŏ “Mbĭt hŏng kâo gang mkhư̆ klei yan adiê ngă - mkŏ mjing êdei anăp jăk siam”, Mkŏ mjing mdrơ̆ng hŏng klei mgei lăn ti sang hră Măng Đen, kdriêk Kon Plông, čar Kon Tum…

Êngao kơ boh tŭ dưi mâo, hdră bi hgŭm gang mkhư̆ klei yan adiê ngă plah wah Bruă sang hră mtô bi hriăm hŏng Phŭn bruă lŏ hma mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang ăt adôk mâo lu klei kƀah msĕ si: ka hmao bi hgŭm; kƀah hrăm mbĭt ti dŭm alŭ wăl; klei mtô bi hriăm kơ phung nai dŭm sang hră kơ klei mkŏ mjing mtô bi hriăm kơ klei gang mkhư̆ yan adiê ngă ka mâo mđing dlăng, mđĭ ktang.

Hlue si Nguyễn Văn Tiến, K’iăng Khua kriê dlăng guê gang êa leh anăn gang mkhư̆ klei yan adiê ngă, Phŭn bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang, Việt Nam dôk tal 5 hlăm dŭm ala čar hmăi kjham mơ̆ng klei bi mlih yan adiê. Hlăm dŭm thŭn giăm anei, angĭn êbŭ êa lip mâo nanao hŏng hnơ̆ng lu hĭn, boh nik lŏ mâo êa lip lu snăk, angĭn êbŭ ktang ngă luč liê lu snăk kơ mnuih leh anăn ngăn drăp. Kyua anăn, klei bi kƀĭn jing klei găl čiăng ksiêm dlăng klei adôk kƀah, klei thâo leh anăn klei kcĕ kơ hdră msir klă klơ̆ng čiăng lŏ dơ̆ng mđĭ klei tŭ dưn ngă bruă gang mkhư̆ klei yan adiê ngă hlăm bruă sang hră ti dŭm gưl hlăm wưng kơ anăp. Nguyễn Văn Tiến lač:

 “Mơ̆ng phung nai mtô, sang hră leh anăn phung bi ala ƀuh bruă bi kƀĭn gang mkhư̆ klei yan adiê ngă hlăm dŭm klei hriăm hŏng phung hđeh jing tŭ dưn. Kyua anăn hlăm wưng kơ anăp, hmei srăng akâo kơ khua gĭt gai dua phŭn bruă lŏ dơ̆ng ngă hdră anei. Kyua anăn drei srăng ngă jăk bruă mprăp kơ phung hđeh klei thâo mdrơ̆ng hŏng yan adiê ngă, thâo săng kơ yan adiê ngă, tal dua jing lŏ dơ̆ng mkŏ mjing sa ala ƀuôn êđăp ênang ti anăp klei yan adiê ngă êdei anei.”

Mŭt hlăm thŭn hriăm mrâo, dŭm alŭ wăl ăt mđĭ ktang, bi lar gru hmô ngă bruă hâo hưn hdră gang mkhư̆ klei yan adiê ngă hlăm sang hră. Boh nik pŏk ngă ba hlăm bruă ngă hlăm yan mdei prŏng hŏng boh phŭn ktrâo lač hdră gang mkhư̆ yan adiê ngă hŏng lu hdră lar bra ai tiê pral gang mkhư̆ klei yan adiê ngă hŏng amĭ ama, gŏ sang leh anăn ala ƀuôn.

Êlâo anăn, Knơ̆ng bruă kriê dlăng guê gang êa leh anăn gang mkhư̆ klei yan daiê ngă bi hgŭm hŏng anôk bruă kdrăp mnơ̆ng (Phŭn bruă sang hră mtô bi hriăm) mkŏ mjing Klei bi kƀĭn kơ klei gang mkhư̆ yan adiê ngă hlăm klei hriăm, bruă mtô hlăm dŭm sang hră gưl 2 ti 5 čar Lăn Dap Kngư. Boh tŭ brei ƀuh mkŏ mjing leh jăk siam hŏng lu klei ksiêm hriăm, klei blŭ mguôp mơ̆ng phung khua gĭt gai sang hră leh anăn nai mtô. Gưl anei, bi ala kơ Anôk bruă kriê dlăng guê gang êa leh anăn gang mkhư̆ klei yan adiê ngă, Nguyễn Văn Tiến hŏng khua gĭt gai dŭm anôk bruă hlăm Knơ̆ng bruă sang hră mtô bi hriăm, Knơ̆ng bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang čar Dak Lak leh anăn bi ala kơ Knơ̆ng bruă Acecook tại Việt Nam nao êmuh hrăm, mđĭ ai leh anăn mdup brei mnơ̆ng kơ 2 gŏ sang nai mâo klei hdĭp dleh dlan ti čar Dak Lak (gŏ sang ayŏng Nguyễn Thái Dương leh anăn gŏ sang amai Đỗ Thị Huyền). 

Ti Việt Nam, hlăm 30 thŭn giăm anei, kah knar grăp thŭn yan adiê ngă hlăm brô 300 čô djiê leh anăn luč amâo thâo ƀuh, luč liê bruă duh mkra mơ̆ng 1 - 1,5% GDP. Phung hđeh sang hră mâo 28% ênoh mnuih ƀuôn sang Việt Nam jing sa hlăm phung ênưih kpĕ êka hĭn kyua yan adie ngă.

 Êngao kơ dŭm hră mơar, hdră kčah boh phŭn kơ bruă gang mkhư̆ klei yan adiê ngă kơ phung hđeh sang hră, Khua knŭk kna mâo leh Hdră bruă “mđĭ klei thâo săng êpul êya leh anăn Kriê dlăng klei amâo myun kyua yan adiê ngă hlăm êpul êya, truh thŭn 2023”, hlăm anăn, jao bruă klam kơ Phŭn bruă sang hră mtô bi hriăm bi hgŭm hŏng Phŭn bruă lŏ hma mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang mtô kơ phung nai, mguôp boh phŭn gang mkhư̆ klei yan adiê ngă hlăm hdră mtô bi hriăm, mbŏ hnơ̆ng čuăn “sang hră êđăp ênang ti anăp yan adiê ngă”, rơ̆ng êđăp ênang kơ hđeh sang hră, anôk bruă mtô bi hriăm tơdah mâo klei yan adiê ngă./.

VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC