Hgao klei ruă Covid 19, bruă hiu čhưn ênguê Việt Nam lŏ krŭ wĭt ktang phĭt
Thứ tư, 08:56, 04/01/2023 VOV TAYNGUYEN VOV TAYNGUYEN
VOV4.Êđê- Thŭn 2022, hmăi mơ̆ng Covid-19 ngă kơ bruă hiu čhưn ênguê Việt Nam msĕ si kđăl ƀăng, dŭm êtuh čô mnuih mă bruă luč bruă mă. Mơ̆ng krah mlan 3 thŭn 2022, leh Knŭk kna klă sĭt lŏ wĭt pŏk ƀăng ngă bruă hiu čhưn ênguê.

        Knhuah gru Dhar kreh tar rŏng lăn Hội An, čar Quảng Nam dŭm hruê knhal jih thŭn 2022, ti dŭm ktuê êlan ƀuôn prŏng đưm mâo lu phung tuê hiu čhưn ênguê ala tač êngao. Sang čhĭ mnơ̆ng, sang jưh lehanăn dŭm hdră bruă ti êa krông dưi mkŏ mjing mčhĭt m’uăt. Ƀiă snăk mnuih thâo, sui hŏng anei sa thŭn, ƀuôn prŏng đưm Hội An kriêp êyăng, amâo mâo mnuih. Ƀuôn prŏng mâo truh 2/3 ênoh mnuih mă bruă hlăm hdră hiu čhưn ênguê găn êbeh 2 thŭn amâo mâo hnư hrui wĭt, dleh dlan kyua hmăi mơ̆ng klei ruă Covid 19. Ară anei, Hội An lŏ krŭ wĭt leh pŏk rup mơ̆ng sa ƀuôn prŏng hiu čhưn ênguê, msĕ si ka tuôm mâo “Gưl boh mâo klei ruă ktang phĭt” ti krĭng anei.

      Amai Nguyễn Thanh Tâm, khua sang jưh prŏng An, ƀuôn prŏng Hội An mjêč mprăp dŭm hdră drông tuê hiu čhưn ênguê wưng Têt Dương lịch lehanăn Têt Nguyên Đán Quý Mão. Hluê amai Nguyễn Thanh Tâm, wưng dleh dlan hlăm 2 thŭn êgao đru leh kơ mnuih mă bruă hiu čhưn ênguê ti Hội An hdĭp djŏ guôp lehanăn bi mrâo pô čiăng lŏ mđĭ kyar bruă hiu čhưn ênguê h’ĭt kjăp, hluê hdră doh. Khădah hdruôm hnơ̆ng čuăn hiu čhưn ênguê mtah mrâo mâo čar Quảng ba mdah hlăm mlan 3 thŭn anei ƀiădah boh sĭt, lu anôk bruă hiu čhưn ênguê ti Hội Anh hluê ngă leh dŭm hnơ̆ng čuăn mơ̆ng êlâo leh. Dưi lač h’aĭ hŏng djah djâo ksu, bi hrŏ klei yua hruh ksu đŭng, hruh ksu yua sa blư̆, ngă bruă hiu čhưn jăk hŏng wăl hdĭp mda. Amai Nguyễn Thị Thanh Tâm brei thâo, tal êlâo mnuih mă bruă lehanăn wăt tuê hiu čhưn ƀuh mdê êdi, lu mnuih amâo sa ai ƀiădah kyua gĭr hluê ngă ară anei jing leh klei mưng.

“Ară anei phung tuê hiu čhưn ala tač êngao lehanăn phung mda asei Vịêt Nam mâo klei thâo săng hlăm bruă răng mgang wăl hdĭp mda. Diñu ƀuh pô dôk tui tiŏ hdră êlan anei diñu ăt sa ai mơh”.

        Êbeh 2 thŭn êgao, klei ruă Covid 19 ngă leh 42 êbâo čô mnuih mă bruă hiu čhưn ênguê ti ƀuôn prŏng Đà Nẵng luič bruă mă. Mrô ảni ti čar Thừa Thiên Huế, Quảng Nam mơ̆ng 14 truh kơ 18 êbâo čô. Khă snăn, leh pŏk ƀăng, thŭn 2022, čar Quảng Nam drông leh 4,8 êklăk čô tuê hiu čhưn, ênoh hrui mâo mơ̆ng bruă hiu čhưn ênguê hlăm brô 3.800 êklai prăk, mjing bruă mă kơ êbeh 16.000 čô. Phan Hộ, Khua anôk bruă kriê dlăng knhuah gru dhar kreh Mỹ Sơn brei thâo, khădah dleh dlan ƀiădah êpul gĭr krơ̆ng 125 čô mă bruă. Leh pŏk ƀăng, Mỹ Sơn drông 106 êbâo čô tuê hiu čhưn, đĭ 110% mkă hŏng hdră kčah thŭn 2022.

“Dăl hlăm wưng hmăi mơ̆ng klei ruă tưp, hmei amâo mâo hnư hrui wĭt ôh. Hŏng sa êpul čŏng pô s’aĭ hlăm bruă ngăn prăk, snăn dleh dlan êdi. Hmei ăt mtrŭt êpul knuă druh, mnuih mă bruă, mbĭt anăn ba yua keh prăk mkăp čiăng tla prăk mlan kơ digơ̆. Êpul knuă druh, mnuih mă bruă đăo knang hlăm êpul lehanăn diñu ăt gĭr hgao wưng dleh dlan”.

        Việt Nam dôk hlăm anăn dŭm ala čar pŏk ƀăng hnưm êdi krĭng lehanăn mâo Êpul bruă hiu čhưn ênguê tar rŏng lăn tĭng dlăng jing mâo hdră pŏk ƀăng jăk êdi. Thŭn 2022, dŭm čar, ƀuôn prŏng kwar Krah mkŏ mjing leh hdră bruă prŏng lu ala čar; mkŏ mjing hdră mtrŭt mđĭ, mtô mblang truh kơ wăl anôk Châu Âu, Hàn Quốc, Singapore, Ấn Độ, Nhật Bản, ƀrư̆ krŭ wĭt êlan phiơr. Ti Đà Nẵng, mâo nanao gưl phiơr klă anăp mơ̆ng tač êngao truh ti Đà Nẵng dưi mkŏ wĭt leh sa wưng dleh kpăk. Hluê mrô mơ̆ng Knơ̆ng bruă hiu čhưn ênguê Vịêt Nam thŭn 2022, hnơ̆ng tuê hiu čhưn ala tač êngao truh ti Vịêt Nam mâo 3,5 êklăk čô. Sa hlăm dŭm hdră msir yuôm bhăn čiăng jak iêu tuê hiu čhưn jing bi mrâo anôk hiu čhưn, mđĭ hdră bi hgŭm hŏng lu čar, ƀuôn prŏng hlăm kluôm ala. Lê Trí Thanh, Khua anôk bruă sang čư̆ êa čar Quảng Nam brei thâo, bi hgŭm mđĭ kyar hdră hiu čhưn jing hdră čiăng êdi, amâo djŏ knŏng đru alŭ wăl mđĭ lar klei găl mâo ƀiădah lŏ ba yua dŭm boh tŭ hlăm ngăn dŏ čŏng mâo, knhuah gru dhar kreh hlăm krĭng, đru mtrŭt mđĭ hdră hiu čhưn ênguê đĭ kyar h’ĭt kjăp.

“Hmei mkra leh dŭm hdră bruă tui hluê hŏng lăn adiê, ba yua dŭm boh tŭ mơ̆ng lăn adiê brei kơ Quảng Nam ăt msĕ mơh boh tŭ dhar kreh krĭng lăn, anak mnuih Quảng Nam mâo klei jăk găl. Mbĭt anăn ăt bi hgŭm hŏng alŭ wăl mkăn hlăm krĭng Duh mkra phŭn ti kwar Krah bi hgŭm lehanăn mkra dŭm hdră djŏ guôp čiăng hưn mthâo hdră hiu čhưn mtah truh hŏng ƀĭng găp ala tač êngao.

        Ti knăm jao klei pah mni bruă hiu čhưn ênguê tar rŏng lăn thŭn 2022 – krĭng Châu Á lehanăn Châu Đại Dương, bruă hiu čhưn Việt Nam mâo mă 16 klei pah mni hiu čhưn ênguê, lŏ dơ̆ng mñă klă anăn knăl, bruă klam, k’hưm mơ̆ng bruă hiu čhưn mơ̆ng Việt Nam hlăm krĭng lehanăn tar rŏng lăn. Đoàn Văn Việt, K’iăng khua Phŭn bruă Dhar kreh, mjuăt ktang asei mlei lehanăn hiu čhưn mñă klă, bruă mkŏ mjing tŭ jing Thŭn hiu čhưn ênguê ala čar - Quảng Nam 2022 ba wĭt leh boh tŭ yuôm hlăm bruă jak iêu hdră duh bi liê, mđĭ kyar bruă hiu čhưn lehanăn mtrŭt mđĭ hdră hưn mthâo pŏk rup, lăn čar, anak mnuih Việt Nam, mjing pŏk rup mâo lu êa mil, ngă tluh tluñ anôk bruă hiu čhưn Vịêt Nam hlăk mjưh ruê̆ hdră hiu čhưn thŭn 2022 mđing truh kơ thŭn 2023 mâo lu klei jăk siam, čang hmăng mâo lu klei tŭ jing./.

 

VOV TAYNGUYEN

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC