Kơrŭ wĭt hiu čhưn ênguê
Thứ hai, 04:00, 23/01/2023 VOV TayNguyen VOV TayNguyen
VOV4.Êđê - Thŭn 2023, bruă hiu čhưn ênguê Việt Nam kčah hdră kñăm drông 110 êklăk gưl tuê, hŏng ênoh hrui wĭt mơ̆ng hiu čhưn hlăm brô 650 êbâo êklai. Hŏng anôk hiu dlăng jăk siam, dhar kreh lu jơr, mơ̆ng dŭm hruê akŏ yan mnga thŭn mrâo, dŭm anôk hiu čhưn ênguê ti Lăn Dap Kngư ngă leh anăn dôk iêô jak phung tuê hiu chưn.

Hiu čhưn ênguê ala čar drei klă sĭt lŏ wĭt pŏk ƀăng mơ̆ng hruê 15/3/2022 leh anăn koru wĭt pral ti dŭm alŭ wăl phŭn. Hlue si klei hâo hưn mơ̆ng Phŭn bruă dhar kreh mjuăt ktang asei mlei leh anăn hiu čhưn ênguê, hlăm thŭn 2022 mrâo êgao mâo leh êbeh 3 êklăk 5 êtuh êbâo gưl tuê ala tač êngao hriê ti Việt Nam, phung tuê hlăm ala čar mâo 101 êklăk gưl (mâo lu hĭn giăm dua blư̆ mkă hŏng hnơ̆ng kčah mĭn tĭng akŏ thŭn. Thŭn 2023, bruă hiu čhưn ênguê Việt Nam kčah hdră kñăm gĭr ktưn drông 110 êklăk čô tuê hiu čhưn, hlăm anăn hlăm brô 8 êklăk čô tuê ala tač êngao, tuê hlăm ala čar hlăm vrô 102 êklăk gưl, ênoh hrui mă mơ̆ng tuê hiu čhưn hlăm brô 650 êbâo êklai prăk. Bruă hiu čhưn ênguê srăng kƀĭn hlăm dŭm bruă phŭn msĕ si pŏk ngă hưn mdah “Hdră čuăl mkă bruă hiu čhưn ênguê Việt Nam wưng 2021-2030, hnơ̆ng trah dlăng truh thŭn 2045. Pŏk ngă Hdră marketing hiu čhưn ênguê Việt Nam truh thŭn 2030, mđĭ bruă hiu čhưn ênguê jing bruă duh mkra phŭn, Hdră mdĭ kyar hiu čhun ênguê êpul êya Việt Nam…

Leh wưng klei ruă tưp Covid-19, thŭn 2022, bruă hiu čhưn ênguê čar Kon Tum krŭ wĭt ktang, kluôm čar drông leh 1,1 êklăk gưl cô tuê. Kluôm ênoh prăk hrui wĭt mơ̆ng bruă hiu čhưn ênguê mâo êbeh 265 êklai prăk, đĭ êbeh 3 blư̆ mkă hŏng thŭn dih. Thŭn mrao 2023, čar Kon Tum gĭr ktưn drông 1,3 êklăk gưl čô tuê hiu čhưn ênguê hriê ti čar. Jing pô tal êlâo ti ƀuôn Kon Pring, wăl krah Măng Đen, kdriêk Kon Plông nao hgŭm ngă bruă hiu čhưn ênguê yang ƀuôn, Amai Y Lim brei thâo, dŭm mta bruă Dhar kreh mơ̆ng kdriêk mkŏ mjing hlăm thŭn 2022 msĕ si Knăm mnga anh đào, knăm tết knhuah gru, rang mdah kdrăp čŭt hơô bruă pơ̆k mñam Krĭng Lăn Dap Kngư…dưi iêo jak dŭm pluh êbâo čô tuê hiu chưn ênguê hriê ti kdriêk. Amai Y Lim hơ̆k mơak kyua boh tŭ klei ngă bruă hiu čhưn ênguê yang ƀuôn hlăm thŭn mơ̆ng gŏ sang leh anăn mdưm lu klei hmăng hmưi hlăm thŭn mrâo 2023: “Kâo kñăm nanao kơ bruă kriê pioh leh anăn bi lar knhuah dhar kreh djuê ana pô nao mbĭt hŏng bruă hiu čhưn ênguê yang ƀuôn, amâo mâo brei knhuah dhar kreh djuê ana pô luč ram hĕ. Kâo mblang kơ mnuih ƀuôn sang thâo klă klei ngă bruă hiu čhưn ênguê si ngă hnư prăk hrui wĭt, ngă lŏ, ngă hma si ngă prăk hui wĭt. Mơ̆ng anăn, dưi bi mkă kơ hnư prăk hrui wĭt kah knar hlăm thŭn, mă bruă lŏ hma suăi êmăn ƀiădah hnư hrui wĭt ƀiă, ngă bruă hiu čhưn ênguê hlăm sa mlan dưi hrui wĭt mơ̆ng 10 - 20 êklăk prăk. Mnuih ƀuôn sang čiăng lŏ dơ̆ng tui hriăm klei ngă bruă hiu čhưn ênguê, thâo tĭng mkă, mă dŭm mta bruă mâo boh tŭ dưn kơ pô leh anăn gŏ sang. Kyuanăn, mnuih ƀuôn sang drei gĭr ngă bruă hiu čhưn ênguê čiăng mđĭ kyar klei hdĭp mda gŏ sang, đru kơ krĭng ƀuôn sang brư̆ hruê ƀrư̆ đĭ”.

Ênao AYun Hạ ti Čư̆ A Thai, kdriêk Ayun Pa amâo djŏ knŏng jing hdră bruă knơ̆ng kdơ̆ng êa prŏng duh kơ bruă duh mkra lŏ hma, rông kan hdang đuč ôh, ƀiădah anei jing anôk hiu čhưn ênguê iêô jak tuê. Hŏng ênhă êa prŏng êbeh 37 km2 Ênao Ayun siam hĭn hlăm wưng akŏ yan không, ăt jing gưl Tết nguyên đán. Ênao AYun Hạ mâo anôk jăk siam leh anăn êđăp ênang krah dua nah hang angĭn thut dưi kwang dar hŏng dŭm cư̆ dliê mtah siam. Amai Villa (djuê ana Jrai), dôk jưh ti să Ia Sol, kdriêk Phú Thiện, čar Gia Lai ktưn hưn kơ anôk jăk siam anei ti ƀuôn sang. Ñu brei thâo, sĭt nao ti ênao Ayun Hạ, tuê srăng mâo lu klei hiu dlăng jăk siam. “Tơdah đĭ mram hlăm ênao êa, dlăng anôk jăk siama nei, êa ênghe bŏ hŏng jăk siam. Tuê hiu čhưn dưi blei kan hlăm êan, hlăm ăn mâo lu kan êa jăk. Đĭ mram dlăng anôk jăk siam hŏng klei êđăp hrăp jăk snăk. Êa mơ̆ng knơ̆ng kdơ̆ng êa Ayun Hạ đoh truh kơ dŭm êlan mnuôr mđoh êa leh anăn siam. Êa đoh mơ̆ng ênao êa Ayun Hạ đru kơ ƀĭng ngă lŏ hma dŭm kdriêk Phú Thiện, wăl krah Ayun Pa, boh nik dŭm anôk đa truh ti Krông Pa ăt dưi mâo mơh. Čar Gia Lai ăt dôk duah ênoh prăk lŏ dơ̆ng bi liê, rŭ mdơ̆ng, mra mđĭ knơ̆ng kdơ̆ng êa Ayun Hạ čiăng pŏk mlar dŭm bruă ngă hlăp lêñ hiu čhưn ênguê čiăng mjing klei găl kơ mnuih ƀuôn sang mâo klei găl mđĭ kyar bruă duh mkra.”

VOV TayNguyen

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC