Lu klei hiu mplư hlăm internet

      Pô mgang kđi Ngô Huỳnh Phương Thảo - Êpul mgang kđi ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh brei thâo, mrâo anei sa čô găp ñu mâo anăn knơ̆ng prăk hlăm internet djŏ hŏng klei arăng mplư. Diñu atăt găp gơ̆ ngă bruă hlăm clip hlăm Facebook, grăp blư̆ like 1 mta mnơ̆ng dhơ̆ng dưi tla 10.000 prăk/blư̆. Leh anăn mtă kơ pô anei lŏ mơĭt prăk, luč jih jang êbeh 25 êklei prăk. Wăt tơdah pô anei kčŭt leh hŏng anôk bruă djŏ tuôm, ƀiădah pô mplư anăn ti Campuchia anăn dleh snăk dưi lŏ wĭt mă prăk. Pô mgang kđi Thả0 lač tơdah phung mâo anăn tuôm hŏng klei arăng mplư, brei knơ̆ng prăk bi hgŭm kjăp hŏng dŭm anôk bruă djŏ tuôm leh anăn dŭm knơ̆ng prăk mkăn msir bi pral, tơdah amâo ngă snăn prăk srăng dưi mơĭt kơ lu anăn phung yua mkăn leh anăn mă jih prăk. Pô mgang kđi Ngô Huỳnh Phương Thảo mtă:

Brei diñu bi hgŭm hŏng dŭm anôk bruă djŏ tuôm kwang dar mtam anăn yua anăn čiăng mkhư̆ klei luč liê leh anăn msir mgaih hlue si hdră bhiăn. Amâodah bi hgŭm hŏng dŭm knơ̆ng prăk djŏ tuôm mkăn ti Việt Nam, kwang dar anăn yua mâo ênoh prăk phung arăng mplư mơ̆it)

 Hlue si phung thơ̆ng kơ bruă hâo hưn, ară anei dŭm klei mplư mnêč snăk, yua kdrăp mrâo. Kyua anăn, amâo djŏ knŏng phung khua thŭn ôh, amâo thâo lu kơ kdrăp hâo hưn  tuôm hŏng klei arăng mplư ƀiădah wăt phung mda asei thâo săng kơ bruă anei ăt lĕ hlăm klei phung soh mplư mơh. Klă klơ̆ng giăm anei mâo sa hdră mplư mrâo, phung jhat mjhua klei dưi đru (Accessibility) hlăm dŭm kdrăp yua đĭng blŭ, mơ̆ng anăn mă klei hâo hưn, mŭt, mă mrô hgăm, mrô Pin, OTP, leh anăn  gai mơ̆ng kbưi, mă jih prăk hlăm anăn pô yua knŏng hlăm dŭm mnĭt. Ênoh prăk luč truh dŭm êtuh êklai prăk.

 Phŭn bruă kahan ksiêm đăo tĭng hlăm wưng kơ anăp, phung ngă soh yua kdrăp mrâo srăng đĭ lu hĭn. Dŭm knơ̆ng prăk leh anăn phung yua mâo anăn prăk mơĭt jing mta kñăm mơ̆ng diñu. Thượng tá Cao Việt Hùng, K’iăng khua adŭb bruă 4, Anôk bruă răng mgang êđăp ênang hlăm internet leh anăn gang mkhư̆ phung soh soh yua kdrăp mrâo (A05) mơ̆ng Phŭn bruă kahan ksiêm brei thâo, giăm anei lu phung ngă soh yua kdrăp AI čiăng mplư, iêô hlăm facetime čiăng mă bruă, mgưt asăp blŭ leh anăn ƀô̆ mta. Ti anăp klei anei, hlăm wưng kơ anăp, anôk bruă djŏ tuôm srăng mđĭ klei bi hgŭm hŏng dŭm anôk bruă djŏ tuôm msir mgaih sim đĭng blŭ amâo djŏ anăn leh anăn anăn yua amâo djŏ mnuih, ñĕ kơ klei čhĭ mnia anăn yua hiu mplư pô mkăn.

Brei mđĭ ktang klei bi hgŭm plah wah Knơ̆ng prăk Knŭk kna, Phŭn bruă kahan ksiêm leh anăn dŭm êpul bruă mkăp ti krah tĭng tla čiăng mkŏ mjing dŭm hdră bi hgŭm kñăm mkhư̆ klei yua anăn hlăm knơ̆ng prăk điện tử amâo djŏ pô. Čiăng ngă bruă anei snăn mâo 2 kdrêč brei ngă, kyua sim amâo djŏ pô snăn jih jang mkŏ hŏng ênoh mrô ala čar leh anăn mnuih ƀuôn sang, bi anăn yua amâo djŏ pô snăn drei lŏ sa bruă dơ̆ng jing ksiêm dlăng êdei.

"3 đăm" čiăng mgang pô

Ti Knơ̆ng prăk Asi (ACB), ti anăp klei mplư hlăm internet hŏng kdrăp mrâo ƀrư̆ hruê ƀrư̆ đĭ, Từ Tiến Phát, Khua Knơ̆ng prăk ACB brei thâo, anôk bruă anei kƀĭn hlăm hdră msir msĕ si gang mkhư̆ leh anăn msir mgaih pral phung yua anăn tuôm hŏng klei arăng mplư. Knơ̆ng prăk bi hgŭm hŏng Phŭn bruă kahan ksiêm leh anăn Anôk bruă kdrăp mrâo hâo hưn mâo hdră msir gang mkhư̆ klei ngă soh mrâo hŏng kdrăp hưn brei răng čiăng mkhư̆ klei mplư hŏng kdrăp mrâo hưn brei phung yua răng tơdah ngă bruă huĭdah klei amâo jăk:

Hmei mâo hdră msir čiăng hnưm thâo ƀuh dŭm link mgưt kơ hmei gang mkhư̆. Tơdah ƀuh link mgưt anăn knăl knơ̆ng prăk snăn hmei mơĭt mtam tin nhắn SMS kơ phung yua. Hmei mơĭt mâo boh phŭn jing mâo pô dôk mŭt hlăm kdrăp mkăn, tơdah phung yua lŏ dơ̆ng ngăn snăn kliăng kngal tuč srăng pŏk jing mrô OTP, hmei mkra thiăm sa pruê̆ blŭ yuôm bhăn hưn kơ phung yua:  Brei ih răng anei jing klei mơĭt prăk.

Ti anăp klei mplư hŏng kdrăp mrâo mnêč msĕ si ară anei, lu phung thơ̆ng kơ kdrăp mrâo leh anăn knơ̆ng prăk hưn kơ phung yua brei răng mgang pô hŏng hdẻă “3 đăm”: đăm mŭt ôh hlăm link amâo thâo, đăm mă ôh app amâo thâo, đăm hmư̆ ôh klei arăng brei ngă amâo thâo. Hlue si Ngô Tấn Vũ Khanh -  Khua Knơ̆ng bruă ala čar Knơ̆ng bruă Kaspersky ti Việt Nam,  Ară anei dŭm knơ̆ng prăk mprăp djăp ênŭm hdră msir rơ̆ng êđăp ênang mơ̆ng kdrăp ngă bruă leh anăn êđăp ênang ngă bruă hlăm knơ̆ng prăk. Khădah snăn, phung yua ti kdrêč knhal tuč brei mprăp klei thâo, hdră gang mkhư̆ klei mplư mrâo ară anei.

Bruă knhal tuč jing phung yua ƀiădah klei thâo gang mkhư̆ hdră arăng mplư anei jing kƀah klei thâo, kdrăp mrâo snăn wăt tơdah knơ̆ng prăk mâo hdră msir jăk dưn ƀiădah phung yua tuôm hŏng phung hiu mplư mnêč snăk snăn ăt dleh mơh. Kyua anăn, dŭm knơ̆ng prăk brei hriăm mơ̆ng dŭm knơ̆ng prăk dlông rŏng lăn mprăp kdrăp mnơ̆ng, klei thâo kơ phung yua hlăm knơ̆ng prăk pô čiăng digơ̆ čŏng răng mgang)

Čiăng mdrơ̆ng hŏng phung ngă soh yua kdrăp mrâo, phung yua anăn hlăm knơ̆ng prăk hlăm internet brei hmư̆ klei hâo hưn mtô mblang lu hĭn, msĕ si kăp hmư̆ klei hâo hưn mrâo, thâo kơ mnêč phung ngă soh čiăng dưi čŏng mgang pô ti anăp klei mplư mnêč./.