Ƀiădah, Leh sa wưng sui kƀah klei ksiêm dlăng mơ̆ng anôk bruă kriê dlăng, ênhă sang ală kĭng čŏng mkŏ mjing đĭ pral, ngă klei hmăi jhat truh kơ klei siam, wăl hdĭp mda leh anăn lu klei amâo mâo mkăn. Kyuanăn, čar Lâm Đồng dôk mkŏ mjing dŭm hdră êlan ngă bruă ruh mgaih, mbĕ mđuê̆ jih jang ênhă sang ală kĭng kbiă mơ̆ng ƀuôn prŏng Đà Lạt leh anăn dŭm kdriêk riêng gah.

Mơ̆ng thŭn 2004, čar Lâm Đồng mâo hdră mtrŭn kơ klei mđĭ kyar bruă lŏ hma hŏng kdrăp mrâo mrang. 6 năm êdei kơ anăn, jing hlăm thŭn 2010, kluôm čar mâo leh êbeh 6.400ha ênhă pla mjing ba yua kdrăp mrâo, hlăm anăn sang ală kĭng truh 1.170ha; thŭn 2015 ênhă anei lŏ dơ̆ng đĭ truh êbeh 43.000ha lehanăn sang ală kĭng mâo giăm 3.150ha. Truh thŭn 2020, snăn jih jang ênhă pla mjing hŏng kdrăp mrâo mrang jing 60.200ha, lehanăn sang ală kĭng mâo 4.350ha, hlăm anăn sang ală kĭng lu hĭn êdi jing ti ƀuôn prŏng Đà Lạt.

 Trần Quang Duy, Khua kiă kriê anôk bruă pla mjing, lehanăn răng mgang mnơ̆ng pla mjing čar Lâm Đồng brei thâo kyua bruă mđĭ kyar sang ala kĭng kƀah klei dưi kiă kriê, boh nik ênhă mdơ̆ng sang ală kĭng pioh pla mjing hlŏng ksĭng mmia lăn dliê jih, truh wăt hlăm êlan klông, knơ̆ng mbông êa, alŭ wăl knhuah gru hƀuê ênuk, anôk dhar kreh, anôk lăn mnga êa mơak... ngă hmăi leh amâo mâo jăk ôh kơ klei siam ƀuôn prŏng. Mbĭt hŏng anăn, lu ênhă sang ală kĭng amâo mâo djăp ênoh čuăn ôh, lehanăn bi rŭ mkra kiêr đ’đip, lehanăn jih jang êlan mđoh mđuĕ êa amâo mâo hơĭt, mjing klei êa đuĕ amâo mâo doh hlăm ƀuôn prŏng, lehanăn êa djah kma hlăm êlan êa mur, lehanăn ba klei amâo mâo jăk kơ lu bruă mkăn. Trần Quang Duy, lač:

 “Kyua klei tŭ dưn mơ̆ng bruă anei jing prŏng, snăn phung ƀuôn sang bi tiŏ êran rŭ mkra. Lehanăn tui si klei knŭk kna lŏ wĭt ksiêm jing ka djŏ hŏng hdră êlan tă čua lehanăn ka mâo klei mtă ƀhĭ ênŭm mơh hŏng phung pla mjing. Phưi tha bruă phung ƀuôn sang rŭ mkra sang ală kĭng tui si čiăng, bi siă mbĭt ngă hmăi amâo mâo jăk kơ wăl hdĭp mda... Ti anăp klei msĕ snăn, mơ̆ng mlan    10/2019, knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar mâo leh klei gĭt gai klă mngač hŏng knơ̆ng bruă lŏ hma, bi mkŏ mjing hdră êlan kiă kriê, bruă rŭ mkra sang ală kĭng hlăm čar Lâm Đồng”.

Hlue anăn, čar Lâm Đồng hlăk mâo djăp hdră bi hrŏ lehanăn anăp truh amâo lŏ mâo sang ală kĭng ôh hlăm krah ƀuôn prŏng, hlăm alŭ wăl anôk hdĭp mda ti ƀuôn prŏng Đà Lạt lehanăn dŭm kdriêk riêng gah. Mta kñăm truh kơ thŭn 2025 hrŏ truh 20% ênhă sang ală kĭng dôk mâo ară anei, lehanăn truh thŭn 2030 anăp truh amâo lŏ mâo ôh sang ală kĭng hlăm krah ƀuôn prŏng Đà Lạt.

Čiăng dưi bi sĭt bruă kñăm anei, čar Lâm Đồng gĭt gai leh dŭm knơ̆ng dhar bruă mkŏ mjing ƀrư̆ ƀrư̆ hdra mbĕ sang ală kĭng kbiă đuĕ mơ̆ng ƀuôn prŏng. Lehanăn dơ̆ng bi mlih hdră êlan pla mjing amâo lŏ yua sang ală kĭng ôh, rŭ mkra anôk pla mjing doh, pla mjing hŏng hbâo brŭ... Bi mguôp hŏng bruă răng mgang kjăp wăl hdĭp mda. Hŏng ênoh bi liê jih jang ară anei giăm 177 êklai prăk, hlăm anăn prăk knŭk kna knŏng mil 1,7%, dŭm adôk jing dŏ êngao knŭk kna. Phạm S, k’iăng khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Lâm Đồng lač, bruă mbĕ jih jang sang ală kĭng mơ̆ng krah ƀuôn prŏng Đà Lạt lehanăn dŭm kdriêk riêng gah, kñăm hyuă kjăp hĭn bruă kiă kriê klei rŭ mkra sang ală kĭng pioh pla mjing, lehanăn mđĭ hĭn bruă mdrơ̆ng hŏng klei bi mlih yan adiê.

 “Lu klei blŭ bi lač, bruă mdơ̆ng sang ală kĭng pioh pla mjing boh sĭt amâo mâo klei tŭ dưn sĭt êmĭt ôh, bruă anei knŏng guô̆p hŏng mnga lehanăn djam mtam đuič. Hlăm 20 thŭn giăm anei, klei ba yua kdrăp mă bruă mrâo boh nik hŏng sang ală kĭng đĭ kyar pral, lehanăn bi tiŏ êran mkra mjing mtŭk mtŭl, tơl amâo mâo djăp ênoh čuăn, lu mnuih amâo mâo djăp ôh klei găl rŭ mkra mơh khă kơ leh, mơ̆ng klei anăn lu mnuih bi tiŏ êran. Hlŏng ngă jhat jih kơ wăl hdĭp mda rŭ mdơ̆ng wăt hlăm anôk amâo mâo găl. Snăn ară anei tă hdră truh kơ êdei thŭn   2030 ênhă sang ală kĭng hlăm krah ƀuôn prŏng Đà Lạt srăng kbiă jih yơh mơ̆ng ƀuôn prŏng”.

 Čar Lâm Đồng hlăk jih ai tiê dôk rŭ mdơ̆ng ƀuôn prŏng Đà Lạt jing ƀuôn prŏng ênuk mrâo, jing anôk phŭn kơ bruă hiu čhưn ênguê lăn mnga êa mơak, anôk mdei msăn jăk siam... hŏng bruă čuăl mkă rŭ mdơ̆ng ƀuôn prŏng hlăm dliê, dliê hlăm ƀuôn prŏng. Kyuanăn yơh, bruă mbĕ jih sang ală kĭng đuĕ mơ̆ng krah ƀuôn prŏng jing bruă năng ngă, lehanăn tơl jih./.