VOV4.K’ho - Nam 2016,  nam  lơh geh ua\ ngan bơta  chính trị kuơ màng bơh dà lơgar, kung la nam  mut lơh broa\ lơh sa, chính trị, mpồl bơtìan bơh dà lơgar he tơngai bơh nam 2016-2020. Tàm  ala\ bơta gơbàn ờ git lài bơh trồ tiah, bè tam gơl trồ tiah,  bal mờ bơta ờ niam bè chính trị tàm dunia, Việt Nam neh geh dùl nam mut lơh geh ua\ ngan bơta niam bal mờ bơta lòng  gơbàn bal. Ngai sơnrờp bơh nam 2017, bol a` geh yal wơl 10 jơnau, bơta kuơ màng pơnrơ ngan tàm lơgar nam 2016 bơh Anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam rwah geh.

1. Pơrjum cau ala mat gùt lơgar dơ\ 12 bơh Đảng dê geh cồng nha niam.

Pơrjum cau ala mat gùt lơgar dơ\ 12 Đảng dê geh bơyai lơh bơh ngai 20 tus ngai 28/1 tàm Hà Nội là jơnau chính trị geh pơrya kuơ màng ngan tàm nam 2016. Nghị quyết bơh pơrjum dê đal git 6 kơnòl kuơ màng ai tơngai bơh nam 2016 tus nam 2021 bè sơlơ bơt bơtàu Đảng, bơtàu tơnguh lơh sa - mpồl bơtiàn, lơh ngan mhar lam lơgar he gơs là lơgar lơh sa mờ mai\ mok jat rơndap broă tam gơl pa; krà` cê, kơ\ nùs sền gàr ngap lơngai is, gơnoar tờm, tơr gùm 1, tơl làm ù tiah dà lơgar. Ồng Nguyễn Phú Trọng pơnjat tai geh pồ lơh Tổng Bí thư Đảng dê.

            2.Pồ te\ khà kuang bàng Quốc hội kơna\ XIV mờ kuang bàng HĐND  (Hội đồng nhân dân) ala\ kơna\,  nàng geh bơsir niam gơnoar broa\ đơng lam  dà lơgar.

            Rlau 67 tơlak cau te\ khà, geh tus 99% khà sồ cau te\ khà gùt lơgar neh tus bal đùh sra\. Cồng nha bơh dơ\ te\ khà kuang bàng Quốc hội kơna\ XIV mờ kuang bàng HĐND ala\ kơna\ tơngai lơh broa\ bơh nam 2016-2021 tàm ngai 22/5/2016 la dùl broa\ lơh kuơ màng tàm broa\ lơh bơt bơtàu, lơh niam mờ lơh gơs dà lơgar pháp  quyền mờ rài lơh tờm xã hội chủ nghĩa. Ồng Trần Đại Quang, Uỷ viên Bộ chính trị,  geh Quốc hội pồ lơh kuang atbồ lơgar. Ồng Nguyễn Xuân Phúc, Uỷ viên Bộ chính trị geh Quốc hội pồ lơh  Thủ tướng Chính phủ, mò Nguyễn Thị Kim Ngân, Uỷ viên Bộ chính trị geh  Quốc hội pồ gơs kuang atbồ Quốc hội. Kuang atbồ lơgar, Chính phủ mờ Thủ tướng Chính phủ tơngai lơh broa\ 2016-2021 geh lơh ngan lơh gơs dùl dà lơgar sàng goh, kơljap kơ\,  song dơpa\, lơh geh rài hành chánh pa ngan,  mờng chài,   lơh kràn ngan adat ơda, chồl guh lơh tờm chủ nghĩa xã hội.

3. Đảng ai tơnggo\ nùs nhơm lơh ngan gùng dră bal uă tàm broă lơh sàng goh mpồl cau geh Đảng.

Nghị quyết pơrjum dơ\ 4 bơh Mpồl đơng lam Đảng dà lơgar kơnă 12 pơnjat tai đơs tờm nùs nhơm lơh ngan mờ ai tơlik ală broă lơh krà` cê kờ` sơlơ bơt bơtàu, bơ song Đảng; kơryan, tơmù bơta ờ niam bè nùs nhơm chính trị, rài kis, ală tơnggo\ lơh gơlik geh is, tam gơl is tàm mpồl. Bal mờ ală broă tìs dờng geh cah rơ`a, 3 nă cau lài do geh jơng tàm mpồl Đảng dà lơgar mờ uă mpồl bal, cau dùl nă să dờng màng ndai gơtìp lơh glài tài gơ rềng tus broă lơh ờ niam, sa kuề sa kùa. Ală broă lơh do geh mpồl bơtìan jờng rơ, bơtàu tơnguh bơta pin dờn bơh kuang bàng cau geh Đảng, làng bol tus mờ Đảng dà lơgar.

          4.Sồ mpồl lơh sa ka\ bro pa crơng gơs ua\ ngan.

            Thủ tướng Chính phủ rwah nam 2016 la nam dà lơgar mut lơh broa\. Kơnờm mờ ua\ ngan broa\ lơh ngan jơh nùs, nam 2016 sền go\ broa\ crơng gơs pa mpồl lơh sa ka\ bro ua\ ngan mờ geh ai go\ loh ngan bơh mpồl lơh sa  ka\ bro. Kờp tus mờr jơh nhai 12/2016, geh rlau 103.000 mpồl lơh sa ka\ bro pa crơng gơs, pơndrờm mờ khà sồ 94.700 bơh nam 2015. Bal mờ mpồl lơh sa ka\ bro pa,  gùt lơgar geh rlau 24.500 mpồl lơh sa ka\ bro geh mut lơh  broa\ wơl,  gơguh mờr 32% pơndrờm mờ bal tu\ mờ nam lài.

            Ala\ mpồl lơh sa ka\ bro geh mut tàm drà ka\ bro tàm bơta mut lơh sa pa pơnrơ ngan tài pơrgon bơh atbồ dà lơgar bè dùl Chính phủ bơceh lơh, song  dơpa\,  drơng tơl bơta bơtàu tơngguh niam bơh mpồl lơh sa ka\ bro. Việt Nam kung geh gơ guh 9 kai bè bơta  ka\ bro tàm nam 2016 jat jơnau đơs  bơh Anih pria\ jền dunia kơnờm geh lơh niam wơl ua\ ngan bơta sra\ nggal  crơng gơs mpồl lơh sa ka\ bro,  ta\ dia,  geh ngui ồs đèng. Broa\ mpồl lơh sa ka\ bro mut lơh broa\ pràn,  ua\ bơta pin dờ` hơ\, geh gơ dờp niam tus bơta bơtàu tơngguh lơh sa-mpồl bơtìan bơh dà lơgar nam 2017 mờ ala\ nam pơnjat tai.

5. Mut ngui hìu mai\ pờ tơlik ồs đèng càr Lai Châu gờ` 1 nam pơn drờm mờ rơndap broă.

Rơndap broă lơh hìu mai\ pờ tơlik ồs đèng Lai Châu là broă lơh hìu mai\ pờ tơlik ồs đèng dờng dơ\ 3 geh lơh tàm dà dờng Đà, geh 3 mpồl mai\ mờ bơta pràn pờ tơlik ồs đèng 1 rbô 200 MW; geh kơnòl rơcang sơndră dà ko\ dà cò tàm nhai mìu, pà dà tàm nhai prang ai tiah ring đah tô dà lơgar in. Broă lơh lơh jơh gờ` 1 nam pơn drờm mờ Nghị quyết bơh Quốc hội dê, drờm mờ broă ai gờ` rlau gùng che đèng dà lơgar in mờr 4 tơmàn 700 tơlak KW jiơ đèng, tă dia dà lơgar in mờr 5 rbô tơmàn priă, pơgồp bơnah kuơ màng gàr tơl năng lượng dà lơgar in.

            6. Tơngguh prap gàr,  chồl guh ala\ bơta kuơ chài rgơi bơhìan kòn cau.

            Nam 2016,  geh tai dùl phan bơna chài rgơi Việt Nam ngan ngồn geh UNESCO dờp la phan  bơna ala mat kòn bơnus. Hơ\ la broa\ mut lơh pin dờ` duh khoah mè bơh cau Việt Nam, tơngguh  bơta  phan bơna chài rgơi ờ di phan bơna ơla mat bơh kòn bơnus tàm Việt Nam geh gơguh tus 11. bal mờ hơ\, 2 phan bơna ndai la thơ văn lip tềng hìu  kuơ\ gơlang bơtau Huế mờ sra\ cih tàm  mpàn hìu bơsram  Phúc Giang, kơnhoàl Can Lộc, Hà Tĩnh, kung neh geh UNESCO cih tàm  sra\ phan bơna lời wơl di broa\ lơh kah yau dunia tàm Châu Á-Thái Bình Dương.

7. Nhơl chờ Việt Nam wă 10 tơlak dơ\ nac nhơl chờ dunia.

Gah nhơl chờ geh bơta bơtàu tơnguh niam ngan, tus khà 10 tơlak dơ\ nac nhơl chờ dunia tus Việt Nam; drơng 62 tơlak dơ\ nac nhơl chờ tàm lơgar. Việt Nam gam đơs tờm là 1 anih tus niam ngan, ờ do ờ dă mờ rềp mềl tàm tiah châu Á - Thái Bình Dương. Do là bơnàng jă kuơ màng nàng gah nhơl chờ mut lơh jơnau kờ` gơs là gah lơh sa kuơ màng dà lơgar dê tàm nam 2020.

8.Bơta  bơ\ dà lềng ua\ ngan tàm tiah tàm gùl lơgar.

            Broa\ Kông ti trách nhiệm hữu hạn Gang Thép Hưng Nguyên Formosa Hà Tĩnh tơlik sang sơnơm khih tìs tàm dà lềng neh lơh aniai ngan   bơ\ dà lềng bơh ala\ càr tiah tàm gùl lơgar bơh Hà Tĩnh tus Thừa Thiên Huế, geh lơh aniai tus nđờ rhiang rbô  na\ làng bol lơh sa  tàm dà lềng. Do la jơnau bơsram kas ngan,  go\ ngan bè broa\ rwah ala\ broa\ lơh bơcri, lơh ngan  ba` tam gơl mờ tiah kis mờ rài kis làng bol nàng geh  bơta kuơ lơh sa, bulah  dờng. Ala\ anih lơh broa\ geh gơnoar  neh mờ gam sền nàng bơsong kơnòl bơh cau dùl na\  sa\, mpòl bal geh gơ rềng tus broa\ do.

9. Trồ tiah aniai gơlik geh kal ke, lơh gơbàn jơnau gơ lời wơl kơnjơ\ ngan tàm gùt lơgar.

Trồ prang dờng soat dà, dà hang mut aniai tàm tiah ring dà dờng Cửu Long, Tây Nguyên, tiah đah jum tàm gùl lơgar kơn jơ\ ngan rlau jơh tàm 100 nam do lơh git nđờ jơt tơlak nă cau gơtìp aniai, lơh gơbàn hoàc huơr git nđờ jơt rbô tơmàn priă. Trồ prang dờng soat dà gơlik geh tàm 70% bă ù lơh sa tàm Tây Nguyên mờ tiah đah jum tàm gùl lơgar. Dà hang mut aniai tàm tiah ring dà dờng Cửu Long tus 90 kơi sồ. Bơta do ờ hềt tu\ lơi geh tàm rài kah yau trồ tiah Việt Nam. Tàm ală ngai lồi nam, mìu dà ko\ dà cò sùm tàm tiah tàm gùl lơgar, ngan là tiah đah jum tàm gùl lơgar, lơh ngơr bam uă tiah, lơh mờr 100 nă cau chơt mờ roh thit, mờr 200 rbô nơm hìu gơtìp ngơr bam. Kờp jơh hoàc huơr mờr 10 rbô tơmàn priă.

            10.Lơh broa\ ờ jơh kơnòl, ala\ bơta ờ pràn bè  git wa\ bơh kòn bơnus kung geh lơh aniai ua\ ngan.

            Tàm nam,  gơlik geh ala\ dơ\ gơlik ồs sa ngòt rngơt ngan tàm Hà Nội, [òn dờng HCM, Bình Dương, Đồng Nai,  Long An, Bình Thuận geh dơ\ ồs sa geh lơh chơt,  lơ hò ua\ cau.  Rềs àr gùng lòt bulah gơbàn ờ ua\,  mơya tàm gùt lơgar  gam gơlik geh  rềs àr kơnjơ\ ngan,  lơh aniai  kơnjơ\ ngan. Rềs àr gùng lòt ờ mìng geh lơh aniai ngan tus mờ cau gơbàn  rềs àr mờ gam geh lơh aniai ngan tus hìu nha\ cau gơbàn kung bè mpồl bơtìan. Jơnau yal bơh Mpồl khà di mờ sền gàr  cau ngui Việt Nam (Vinastas) bè dà màn geh ua\ thạch tín neh rlau ir geh cih, mơya bơta ờ loh làng  mờ  ờ đơs loh la thạch tín hữu cơ hala vô cơ neh geh ua\ ngan anih lơh bao\ lip gơs,  geh lơh ờ suk ngan tus  mờ cau ngui, ờ suk ngan tàm mpồl bơtìan. Anih lơh broa\ geh gơnoar kung geh ai git do la  ala\ jơnau ờ ngan ngồn mờ geh ai go\ bơta gơbàn tìs ala\ geh cih bơh adat boh lam. Broa\ do gam geh sền la dùl broa\ lơh yal tơnggit ờ niam kờ` lơh gah lơh gơs dà màn bơhìan  gơmut tàm bơta   kal ke bòl glar.

                             Cau cih mờ yal tơnggit K’ Brọp mờ K’ Duẩn.