VOV4.K’ho – Tu\\ gam kis, Chủ tịch Hồ Chí Minh sền gròi uă ngan tus cau lơh broă sa, tàm sră cih jơnau nting bơr lời wơl cih nam 1968, Bác Hồ sồr ờ sa priă dia lơh sa suơn sre 1 nam ai ală hợp tác xã lơh sa suơn sre in “nàng làng bol in chờ hờp, ram nùs, ram tồr, geh tai bơta gờm chờ, chồl pràn broă lơh sa”. Jơnau bơceh do ai go\ gùng dà broă lơh bơh Bác Hồ dê bè gơnoar broă kuơ màng bơh cau lơh broă sa mờ gah lơh sa suơn sre dê gơ wèt mờ rài lơh sa dà lơgar.

Jơh dùl rài kis, kờp bơh tu\ sơn đờm jòi gùng dong kờl dà lơgar, dongklàs jơi bơtìan, Chủ tịch Hồ Chí Minh sùm sơ nơng tus dùl mpồl bơtiàn pa, tàm hơ\ kòn bơnus geh rài kis hờm ram, khat gơboh, chờ hờp. Git loh uă ngan làng bol ndrờm kis tàm tiah [òn lơgar mờ lơh sa suơn sre. Den tàng, tàm tơl gùng dà broă lơh đơng lam he dê, Bác Hồ sùm sền gròi tus broă lơh sa suơn sre, cau lơh broă sa, [òn lơgar.

Tàm sră cih jơnau nting bơr lời wơl, tơngkah wơl gùt Đảng lài mờ tu\ sang rài, Chủ tịch Hồ Chí Minh neh jat jơng bơhìan ală bơtau song niam tàm rài kah yau jơi bơtìan dê. Bác Hồ sơ nơng tus jơnau, tơ nơ\ tam lơh pal sền gròi tus bơta ring bal dà kơl hề, kah ưn ngài dà kơl hề mờ sền gròi ai ală cau geh tă pơgồp kac màng in. Bác Hồ git loh ală cau lơh broă sa là ală cau bòl glar ngan rlau jơh, den tàng neh sồr Đảng tơnơ\ ngai tam lơh geh pha lin den ờ sa priă dia lơh sa suơn sre 1 nam cau lơh broă sa in, nàng sơlơ chồl pràn broă lơh sa. Tiến sỹ Lưu Trần Luân, lài do là Ủy viên Hội đồng sền sơwì cih sră, gơwèt hìu lip sră chính trị dà lơgar – Bơta ngan đơs là:

“Nam 1989, tàm nùs nhơm tam gơl pa, Bộ Chính trị bơh bồc ồng Nguyễn Văn Linh lơh Tổng Bí thư lơh nền sră cih jơnau nting bơr lời wơl mờ yal ngai roh bơh Bác Hồ dê tàm ngai 2/9. Geh 2, 3 bơta pa tàm jơnau nting bơr lời wơl bè: Bác Hồ tơngkah ờ sa priă dia lơh sa suơn sre tàm 1 nam, den Bộ Chính trị pal geh kơrnuat, tơ nơ\ hơ\ den Quốc hội geh Nghị quyết, tơnơ\ hơ\ tơn, bulah broă lơh sa gam kal ke mơya Bộ Chính trị kung gam lơh jat mơ làng bol in tàm 1 nam”.

Jat Tiến sỹ Chu Đức Tính, lài do là kuang atbồ Bảo tàng Hồ Chí Minh đơs: Broă ờ sa priă dia lơh sa suơn sre tàm 1 nam ai go\ bơta sền gròi ngan ngồn bơh Bác Hồ dê. Lơh jat bơta kơp kờ` Bác Hồ dê, ngai 28/12/1989, Quốc hội geh Nghị quyết bè broă ờ sa priă dia lơh sa suơn sre. Jat hơ\,“Ờ sa priă dia lơh sa suơn sre 1 nam ai ală hợp tác xã, tập đoàn lơh sa mờ ală hìu bơnhă lơh sa suơn sre in, geh lơh tàm 2 nam 1990 mờ 1991, pah nam ờ sa 50% khà priă dia cih ai”. Tiến sỹ Chu Đức Tính đơs lơh loh: tu\ hơ\, broă ờ sa priă dia cau lơh sa suơn sre in geh lam lơh gơs 2 kàl, tàm 2 nam nàng pleh gơbàn hoàc huơr kes priă dà lơgar in:

“Tu\ hơ\ broă lơh sa bol he dê kal ke ir, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh pal  dan ờ sa priă dia 1 nam, mơya tam pà gơs 2 kàl tàm 2 nam. Tus ngai do, mờ bơta bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtìan dê mờ bol he neh ai cau lơh broă sa in geh dờp uă bơta kuơ mờ ngan là Bác Hồ niam nùs ngan. Bè tă dia lơh sa suơn sre, uă nam do Chính phủ he dê neh ờ sa priă dia lơh sa suơn sre ờ ai tàm lo\ sre lơh sa. Bal mờ hơ\, tàm 2, 3 tiah, lơh sa bơtàu tơnguh neh ờ sa priă lơh bơtơ\t rbòng dà làng bol in. Bè hơ\, mìng is bè broă sền gròi cau lơh broă sa in, jat a` den Đảng he dê neh lơh sơr lèt rlau mờ jơnau sồr bơh Chủ tịch Hồ Chí Minh dê”.

Lơh jat jơnau nting tơngkah bơh Chủ tịch Hồ Chí Minh dê, tu\ dà lơgar geh tơr gùm 1, Đảng he neh tơr gùm bơta pràn mờ bồ tơ ngoh jak nàng đơng lam làng bol he lòt jat gùng mờ Bác Hồ neh sac rơ wah. Ngai 5/4/1988, Bộ Chính trị neh geh Nghị quyết sồ 10 bè tam gơl cơ chế atbồ lơh sa suơn sre. Nghị quyết neh sơn đờm ai bơta bơtàu tơnguh pràn ngan bơh lơh sa suơn sre, tiah [òn lơgar lơgar he dê tàm rài tam gơl pa.

Tơ nơ\ 50 nam Chủ tịch Hồ Chí Minh sang rài, 10 nam lơh jat Cương lĩnh bơt bơtàu dà lơgar tàm tu\ tơngai quá độ guh Chủ nghĩa xã hội (bơ tơl, bơtàu tơnguh nam 2011), rài lơh sa lơgarhe dê đơs bal, gah lơh sa suơn sre đơs is neh lơh geh uă cồng nha bơtàu tơnguh niam ngan. Bơh 1 lơgar sùm ờ tơl kòi phe mờ jơ gloh, pah nam pal blơi git nđờ tơlak tấn kòi phe bơh lơgar ndai. Việt Nam neh gơ gơs là 1 tàm ală lơgar tac phe hờ lơgar ndai khà 1 dunia. Lơh sa suơn sre neh pơ gồp bơnah kuơ màng tàm broă lơh tơn jơh jơgloh tơmù r[ah, gàr kơ\ kơljap rài kis chính trị - mpồl bơtiàn tiah [òn lơgar mờ tàm gùt lơgar. Bơta kuơ màng là nam lài, gah lơh sa suơn sre neh tac hờ lơgar ndai phan bơna geh rlau 40 tơmàn dolar Mỹ. Tiến sỹ Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Mpồl lơh sa suơn sre hữu cơ Việt Nam đơs:

“10 nam do, tàm gah lơh sa suơn sre, cau lơh broă sa, tiah [òn lơgar bol he dê geh Nghị quyết dà lơgar 7, pơgap mờ do 10 nam geh gơ rềng uă ngan tus mờ gah lơh sa suơn sre, cau lơh broă sa, tiah [òn lơgar lơgar Việt Nam dê. Kuơ màng là bơta tam gơl dờng ngan tàm rài kis bơh cau lơh broă sa dê tàm tơl bă tiah bơh dà lơgar dê, tơnguh niam rài kis cau lơh broă sa in. Khà jơ gloh r[ah gơmù uă mờ loh làng ngan geh Liên hợp quốc cih dờp gơ wèt mờ broă tơr mù r[ah bơh lơgar Việt Nam dê”.

Jơnau nting bơr lời wơl bơh Chủ tịch Hồ Chí Minh dê là bơta pin dờn tàm pha lin dut ndơl mờ là ai go\ gùng dà broă lơh Bác Hồ dê bè gơnoar broă kuơ màng bơh lơh sa suơn sre, cau lơh broă sa dê gơ wèt mờ rài lơh sa dà lơgar. Mờ broă sồr ờ sa priă dia lơh sa suơn sre 1 nam ai ală hợp tác xã lơh sa suơn sre in nàng sơlơ chồl pràn broă lơh sa, 50 nam do neh ai go\ Đảng neh lơh jat di jơnau kơp kờ` Bác Hồ dê. Sền gròi bơtàu tơnguh lơh sa suơn sre, cau lơh broă sa, tiah [òn lơgar neh pơ gồp bơnah kuơ màng tàm broă lơh tơn jơh jơgloh tơmù r[ah, gàr kơ\ rài kis chính trị - mpồl bơtìan tiah [òn lơgar mờ tàm gùt lơgar.

Cau mblàng K’Duẩn